CHUYỆN LIÊN QUAN ĐẾN NỮ NHÂN 3, Chuyện Tiền Thân Đức Phật (I) Jātaka)

NỮ NHÂN 1 \| NỮ NHÂN 2 \| NỮ NHÂN 3 210. Chớ gần gũi người yêu, Trọn đời xa kẻ ghét. Yêu không gặp là khổ, Oán phải gặp cũng đau. 211. Do vậy chớ yêu ai, Ái biệt ly là ác; Những ai không yêu ghét, Không thể có buộc ràng. 212. Do ái sinh sầu ưu, Do ái sinh sợ hãi, Ai thoát khỏi tham ái, Không sầu, đâu sợ hãi? 213. Ái luyến sinh sầu ưu, Ái luyến sinh sợ hãi. Ai giải thoát ái luyến Không sầu, đâu sợ hãi? 214. Hỷ ái sinh sầu ưu, Hỷ ái sinh sợ hãi. Ai giải thoát hỷ ái, Không sầu, đâu sợ hãi? 215. Dục ái sinh sầu ưu, Dục ái sinh sợ hãi, Ai thoát khỏi dục ái, Không sầu, đâu sợ hãi? 216. Tham ái sinh sầu ưu, Tham ái sinh sợ hãi. Ai giải thoát tham ái, Không sầu, đâu sợ hãi? XVI- Piyavagga Affection Phẩm Hỷ ái Kinh Pháp Cú (Dhammapada)	210. Don't consort with dear ones at any time, nor those not dear, 'tis dukkha not to see the dear, 'tis dukkha seeing those not dear. 211. Others then do not make dear for hard's the parting from them. For whom there is no dear, undear in them no bonds are found. 212. From endearment grief is born, from endearment fear, one who is endearment-free has no grief -- how fear? 213. From affection grief is born, from affection fear, one who is affection-free has no grief -- how fear? 214. From lustfulness arises grief, from lustfulness springs fear, one wholly free of lustfulness has no grief -- how fear? 215. From attachment grief is born, from attachment fear, one who is attachment-free has no grief -- how fear? 216. Out of craving grief is born, out of craving fear, one fully freed of craving has no grief -- how fear? XVI- Piyavagga Affection Phẩm Hỷ ái Kinh Pháp Cú (Dhammapada)
http://www.thuvienhoasen.org/ Audio sources: http://suoitumedia1.net/ Contents:	http://www.sacred-texts.com/
391. Chuyện Vị Tà Thuật Sư (Tiền thân Dhajavihetha) Dung mạo thanh cao, lại cúi đầu 392. Chuyện Củ và Hoa Sen (Tiền thân Bhisapuppha) Ngài không được phép ngửi hương hoa. 401. Chuyện Người Nuốt Lưỡi Kiếm (Tiền thân Dasanaka) Bảo kiếm Da-san thích máu hồng 402. Chuyện Túi Da Đựng Bánh (Tiền thân Sattubhasta) Tâm tư lão rối loạn, ưu phiền..., 411. Chuyện Vua Susìma (Tiền thân Susìma) Tóc ta đen nhánh từ ngày xưa..., 416. Chuyện Cận Thần Parantapa (Tiền thân Parantapa) Lo sợ kinh hoàng trong trí ta..., 417. Chuyện Hiền Mẫu Kaccàni (Tiền thân Kaccàni) Mặc áo trắng và tóc xõa vai..., 421. Chuyện Người Hớt Tóc Gangamàla (Tiền thân Gangamàla) 423. Chuyện Uy Lực Dục Tham (Tiền thân Indriya) 431. Chuyện Nam Tử Hàrita (Tiền thân Hàrita)... Có thật Thánh nhân khổ hạnh Hàrita đã phạm tà dục với ái hậu chăng? ... 433. Chuyện Vị Khổ Hạnh Ca- Diếp Nhiều Lông Tóc (Tiền thân Lomasa Kassapa) 435. Chuyện Ước Mơ Chóng Phai Tàn (Tiền thân Halidaràga)

391. Chuyện Vị Tà Thuật Sư (Tiền thân Dhajavihetha) Dung mạo thanh cao, lại cúi đầu ..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về việc Ngài xuất gia vì lợi lạc của quần sinh. Hoàn cảnh của câu chuyện sẽ xuất hiện trong Tiền thân Mahàkanha, số 469. Lúc ấy, bậc Ðạo Sư bảo: - Này các Tỷ-kheo, đây không phải lần đầu Như Lai xuất gia vì ích lợi cho cả cõi đời. Và Ngài kể một chuyện quá khứ. * Ngày xưa, khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, Bồ-tát được sinh làm Sakka Thiên chủ. Thời ấy có một tà thuật sư dùng thần lực nửa đêm xâm phạm tiết hạnh của chánh cung hoàng hậu ở Ba-la-nại. Các cung nữ của bà đều biết chuyện này. Chính hoàng hậu đến yết kiến vua và trình: - Tâu Chúa thượng, có kẻ lạ mặt đột nhập cung thất và xúc phạm thần thiếp. - Thế hoàng hậu có thể làm một dấu hiệu nào đó lên kẻ ấy chăng? - Tâu vâng, thiếp có thể. Do đó bà bảo lấy chén son đỏ thắm, khi kẻ ấy đến nửa đêm và ra đi sau cuộc truy hoan, bà hoàng liền in năm dấu ngón tay bà vào lưng y và sáng hôm sau trình vua. Ngài ra lệnh đám vệ sĩ đi tìm khắp nơi mang về kẻ nào có dấu son đỏ trên lưng. Bấy giờ, sau khi phạm tà hạnh ban đêm, tà thuật sư đứng giữa ban ngày ở nghĩa địa thờ phụng mặt trời, quân nhà vua thấy được, bao vây y, song y tưởng rằng hành động của y đã bị mọi người phát giác, liền dùng tà thuật bay lên không. Vua hỏi đám vệ sĩ sau khi chứng kiến việc ấy trở về: - Các ngươi thấy y chăng? - Tâu Chúa thượng, chúng thần có thấy. - Y là ai? - Tâu Chúa thượng, một đạo sĩ. Sau khi phạm tà hạnh ban đêm, y giả dạng làm đạo sĩ ban ngày. Vua nghĩ thầm: "Những kẻ này ban ngày đi quanh quẩn trong chiếc y khổ hạnh, còn ban đêm lại phạm tà dục". Do đó vua đâm ra phẫn nộ với các đạo sĩ và chấp thủ tà kiến liền truyền công bố khắp kinh thành bằng trống lệnh rằng mọi đạo sĩ đều phải rời vương quốc, và sẽ bị quân sĩ trừng phạt nếu bị bắt gặp bất kỳ ở đâu. Mọi đạo sĩ khổ hạnh đều chạy trốn khỏi vương quốc Kàsi rộng ba trăm dặm và đến trú ở các kinh thành khác. Do đó không có Sa-môn hay Bà-la-môn chân chánh nào thuyết Pháp cho dân chúng Kàsi, và vì không nghe được Chánh Pháp, họ trở nên tàn bạo, ghét bỏ bố thí và trì giới, phần lớn phải tái sinh vào đọa xứ lúc mạng chung và không được sinh thiên. Sakka Thiên chủ không thấy một vị Thiên tử mới nào xuất hiện, liền xem xét lý do gì và thấy chính vì việc tống xuất các Sa-môn, Bà-la-môn ra khỏi vương quốc do vua Ba-la-nại chấp thủ tà kiến trong lúc phẫn nộ vị tà sư. Sau đó ngài suy nghĩ: "Trừ ta không ai có thể phá hủy tà kiến này của vua. Ta muốn cứu giúp vua và thần dân của nước này". Vì vậy ngài đến gặp các Ðộc Giác Phật tại động Nandamùla và bảo: - Này các Tôn giả, hãy cho ta một vị Ðộc Giác Phật Trưởng lão, ta muốn đi cảm hóa quốc độ Kàsi vào đạo. Ngài mời một vị Trưởng lão trong các vị ấy ra đi. Khi ngài đã cầm y bát của vị ấy, Thiên chủ Sakka mời vị ấy đi trước, ngài theo sau với dáng điệu cung kính đảnh lễ vị Ðộc Giáo Phật, ngài biến mình thành một Sa-môn trẻ tuổi, tươi đẹp đi ba vòng quanh thành phố từ đầu đến cuối, rồi đến trước cổng hoàng cung, ngài đứng trên không. Quân canh đến trình với vua: - Tâu Hoàng thượng, có một Sa-môn trẻ đầy hảo tướng cùng với một Sa-môn đang đứng trên không trung tại hoàng môn. Vua từ bảo tọa đi ra và đứng ở lầu thượng hỏi: - Này đạo sĩ trẻ, tại sao ông tuấn tú như vậy lại cung kính cầm y bát cho một Sa-môn dị tướng thế kia? Rồi vua ngâm vần kệ đầu nói chuyện với ngài: Dung mạo thanh cao, lại cúi đầu, Sau người dị tướng, bước theo hầu, Người này hơn, kém, hay bình đẳng, Xin nói tánh danh, trẫm thỉnh cầu. Thiên chủ đáp: - Tâu Ðại vương, các Sa-môn ở địa vị của bậc Ðạo Sư, vậy nếu ta nêu danh tánh ngài thì thất lễ, nhưng ta sẽ nói cho Ðại vương biết tên ta. Rồi ngài ngâm vần kệ thứ hai: Chư Thiên không nói họ cùng tên Của thiện nhân toàn hảo, Thánh hiền, Riêng chỉ phần ta nêu tước hiệu Sak-ka Thiên chủ của chư Thiên. Vua nghe vậy, liền ngâm vần kệ thứ ba hỏi phước đức gì trong sự tôn sùng Ðạo Sư: Người kính yêu hiền Thánh vẹn toàn Sau ngài, tiến bước dáng nghiêm trang, Phần gì thừa hưởng, này Thiên chủ, Phước đức đời sau sẽ phát ban? Thiên chủ đáp lại vần kệ thứ tư: Người kính yêu hiền Thánh vẹn toàn, Sau ngài, cất bước dáng nghiêm trang, Tiếng khen trần thế nay thừa hưởng, Thiên giới đời sau lúc mạng chung. Vua nghe lòi Thiên chủ liền dứt bỏ mọi tà kiến và hoan hỷ ngâm vần kệ thứ năm: Mặt trời số phận chiếu hôm nay, Mắt trẫm nhìn Thiên chủ hiển bày Bậc Thánh xuất trần, này Ðế Thích, Trẫm làm thiện sự kể từ rày. Sakka Thiên chủ nghe vua tán thán vị Ðạo sĩ của ngài, liền ngâm vần kệ thứ sáu: Chân chánh thay sùng bái Thánh nhân, Tâm tư hướng đến trí cao thâm, Giờ đây long nhãn đã chiêm ngưỡng Thiên chủ Sak-ka với Thánh nhân, Mong ước từ nay nhiều phước nghiệp Sẽ là phận sự của minh quân. Nghe vầy, vua ngâm vần kệ cuối cùng: Tư tưởng mang đầy đủ phước ân, Từ nay lòng dạ trẫm ly sân, Lắng tai nghe ngoại nhân cầu thỉnh, Trẫm nhận lời khuyên nhủ chánh chân, Trẫm sẽ diệt tan lòng ngã mạn, Phụng thờ Thiên chủ, dạ tôn sùng. Sau khi nói xong, vua từ thượng lầu bước xuống, đảnh lễ vị Ðộc Giáo Phật và đứng một bên. Vị Ðộc Giáo Phật ngồi bắt chéo chân trên không và nói: - Thưa Ðại vương, tà thuật sư không phải là đạo sĩ. Từ rày phải nhận thức người đời không phải toàn giả dối, còn có các Sa-môn Bà-la-môn chân thiện, do vậy hãy bố thí, tuân thủ Giới luật và thành trì các ngày trai giới (Bố-tát). Ngài thuyết Pháp cho vua như vậy, còn Sakka Thiên chủ cũng dùng thần lực đứng trên không thuyết Pháp cho quần chúng: - Từ nay về sau, hãy nhiệt tâm tinh cần. Ngài truyền ban hồi trống ra lệnh khắp kinh thành cho các Sa-môn, và Bà-la-môn đã đi trốn phải hồi hương. Sau đó cả hai vị trở về cõi của mình. Còn vua tuân thủ lời khuyến giáo và thực hành các phước nghiệp. * Khi Pháp thoại chấm dứt, bậc Ðạo Sư tuyên thuyết các Sự Thật và nhận diện Tiền thân: - Thời ấy, vị Ðộc Giáo Phật đắc Niết-bàn, vua là Ànanda và Ta chính là Sakka Thiên chủ. -ooOoo- (Contents)
392. Chuyện Củ và Hoa Sen (Tiền thân Bhisapuppha) Ngài không được phép ngửi hương hoa..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về một Tỷ-kheo. Chuyện kể rằng vị Tỷ-kheo ấy đã rời Kỳ Viên và trú tại quốc độ Kosala gần một khu rừng. Một hôm ông xuống hồ sen, khi thấy một hoa sen, ông đứng tránh gió và ngửi mùi hương sen. Vị nữ Thần ở trong khu rừng ấy đe dọa ông: - Này Tôn giả, ngài ngửi trộm hương, đây là một hình thức trộm cắp. Ông hoảng sợ trở về Kỳ Viên, đến vái chào bậc Ðạo Sư và ngồi xuống một bên. - Này Tỷ-kheo, lâu nay ông ở đâu? - Bạch Thế Tôn, ở trong rừng nọ, và vị nữ Thần đe dọa con như vậy. Bậc Ðạo Sư bảo: - Ông không phải là người đầu tiên bị nữ Thần đe dọa khi ngửi hương hoa. Các bậc trí ngày xưa cũng đã từng bị đe dọa như vậy. Và theo lời thỉnh cầu của vị Tỷ-kheo, ngài kể một chuyện quá khứ. * Ngày xưa, khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, Bồ-tát được sinh vào một gia đình Bà-la-môn ở Kàsi. Khi lớn lên, ngài học các nghệ thuật ở Ðại học Takkasilà và sau đó trở thành nhà khổ hạnh sống gần một ao sen. Một hôm ngài bước xuống ao và đứng ngửi một đóa hoa đang nở, một nữ Thần ở trong hốc cây gần đó ngâm vần kệ đầu đe dọa ngài: Ngài không được phép ngửi hương hoa, Dù chỉ một hoa mới nở ra, Ðó thật là hình thức đạo tặc, Sa-môn, ngài trộm ngửi hương hoa. Bồ-tát liền ngâm vần kệ thứ hai: Ta chẳng hái, không bẻ gãy hoa, Mùi hương ta ngửi tự đằng xa, Ta không thể bảo nào duyên cớ Nàng nói ta đang ngửi trộm hoa. Cùng lúc ấy, có một người đang đào bới ngó sen và củ sen, làm gãy nát thân cây sen. Bồ-tát thấy thế, liền nói: - Nàng gọi một người ngửi mùi hương từ đàng xa là ăn trộm. Sao nàng không nói vậy với người kia? Thế là ngài ngâm vần kệ thứ ba để nói chuyện này: Kẻ nọ đang đào bới củ sen, Phá thân cây gãy, đó nhìn xem, Sao nàng không bảo cách hành động Kẻ ấy là bừa bãi, thấp hèn? Nữ Thần liền ngâm vần kệ thứ năm và thứ sáu giải thích tại sao nàng không nói với kẻ kia: Những người phóng túng sống buông lơi, Như áo vú em, đáng chán rồi, Ta chẳng nói năng gì kẻ ấy, Song ta chiếu cố nói ngài thôi. Khi bỏ dục tham của thế nhân, Và đi tìm cách tịnh thân tâm, Tội dù chỉ nhỏ như đầu tóc Chẳng khác trên trời đám hắc vân! Nghe nữ Thần cảnh báo như vậy, Bồ-tát xúc động ngâm vần kệ thứ sáu: Hiển nhiên Thần nữ hiểu tinh tường, Nên với ta, nàng đã đoái thương, Nếu thấy ta rày còn tái phạm, Xin nàng nói nữa, khẩn cầu nàng. Sau đó, nữ Thần ngâm vần kệ thứ bảy: Ta chẳng sống đây phụng sự ngài, Chúng ta không ở mướn cho ai, Xin ngài tự kiếm đường đi tới Hạnh phúc tối cao giữa cõi đời. Khích lệ ngài như thế xong, nữ Thần trở về nơi cư trú của nàng. Còn Bồ-tát nhiệt tâm nhập đại định về sau tái sinh lên cõi Phạm thiên. * Pháp thoại chấm dứt, bậc Ðạo Sư tuyên thuyết các Sự Thật. Lúc kết thúc các Sự Thật, vị Tỷ-kheo đã được an trú vào Sơ quả (Dự Lưu). Rồi Ngài nhận diện Tiền thân: - Thời ấy, nữ Thần là Uppalavannà (Liên Hoa Sắc) và vị khổ hạnh chính là Ta. -ooOoo- (Contents)
401. Chuyện Người Nuốt Lưỡi Kiếm (Tiền thân Dasanaka) Bảo kiếm Da-san thích máu hồng..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về âm mưu quyến rủ một Tỷ-kheo do người vợ cũ gây ra. Tỷ-kheo ấy thú nhận đã thối thất vì lý do này. Bậc Ðạo Sư bảo: - Nữ nhân ấy đã làm hại ông. Thời xưa ông cũng đã suýt chết vì tương tư kẻ ấy. Về sau nhờ các bậc trí ông được cứu sống lại. Rồi Ngài kể một chuyện đời xưa. * Ngày xưa, khi Ðại vương Maddava trị vì Ba-la-nại, Bồ-tát được sinh làm con một gia đình Bà-la-môn. Cha mẹ đặt tên ngài là nam tử Senaka. Khi lớn lên, ngài đi học mọi nghệ thuật tại Takkasilà, và khi về Ba-la-nại Ngài trở thành quốc sư của vua Maddava về thế sự cũng như thánh sự. Ngài được danh hiệu bậc Hiền trí Senaka và được cả kinh thành sùng kính như mặt trăng, mặt trời. Thời ấy con trai của vị tế sư hoàng gia đến yết kiến vua, thấy bà chánh hậu trang điểm ngọc vàng cực kỳ diễm lệ, đâm ra si tình, khi về nhà chẳng chịu ăn uống gì cả, cứ nằm dài ra. Bạn hữu liền hỏi thăm và chàng trai kể hết mọi chuyện. Vua hỏi: - Con trai của vị tế sư hoàng gia không đến, việc này là thế nào? Khi nghe duyên cớ, vua cho gọi chàng trai vào và bảo: - Trẫm trao hoàng hậu cho cậu trong bảy ngày, cứ ở nhà cậu bảy ngày ấy xong, qua ngày thứ tám, cậu trả lại nàng cho ta. - Thế thì tốt lắm, tâu Ðại vương. Chàng trai đáp rồi đem hoàng hậu về nhà thọ hưởng lạc thú với nàng. Hai người đâm ra say mê nhau, và bí mật trốn khỏi nhà chạy sang một xứ khác, không ai biết họ đi đâu và đường đi của họ chẳng khác nào đường của con tàu trên biển cả. Vua truyền đánh trống thông báo khắp kinh thành, nhưng dù đã tìm mọi nơi, họ vẫn không thấy nàng đã đến đâu cả. Sau đó nỗi đau buồn khủng khiếp vì thiếu nàng xâm chiếm trọn tâm can vua. Tim ông bừng nóng rực và trào máu ra ngoài! Tiếp theo đó, máu từ ruột gan chảy ra khiến bệnh trầm trọng thêm. Các ngự y tài danh đều không thể chữa trị được đành bó tay. Bồ-tát suy nghĩ: "Bệnh này không phải do nội thân vua, mà do vua mắc tương tư vì không thấy hoàng hậu. Ta thử dùng vài phương cách chữa trị xem sao. "Ngài liền gọi hai quốc sư hiền trí của vua là Àyura và Pukkusa vào bảo: - Ðức vua không có bệnh gì, ngoại trừ tâm bệnh chỉ vì ngài không thấy hoàng hậu đó thôi. Giờ đây ngài là bậc cứu hộ cao cả đối với thần dân. Ta quyết tìm mọi cách trị bệnh ngài. Ta muốn triệu tập một đám quần chúng vào sân chầu và bảo một người biết xảo thuật nuốt lưỡi kiếm sắc biểu diễn việc này. Ta sẽ đưa Hoàng thượng ra cửa sổ nhìn xuống đám đông. Ngài sẽ nhìn người nuốt lưỡi kiếm và hỏi: "Có việc gì khó hơn thế chăng?". Lúc ấy, này Tôn giả Àyura, xin hãy đáp: "Nói: Ta sẽ từ bỏ vật này vật kia, còn khó hơn nữa". Sau đó ngài sẽ hỏi Tôn giả Pukkusa, và Tôn giả cần phải trả lời: Tâu Ðại vương, nếu một người nói: "Ta từ bỏ vật này vật kia", rồi lại không bỏ nó được, thì lời nói đó sẽ vô ích thôi. Không ai sống hay uống ăn bằng những lời như vậy, nhưng người nào hành động theo lời nói và đem cho một vật đúng theo lời hứa thì chính họ làm được một việc khó hơn việc kia nữa đấy". Sau đó ta sẽ tìm cách tiến hành mọi sự tiếp theo. Thế là ngài bảo tập họp một đám đông. Rồi ba bậc trí nhân ấy vào trình vua: - Tâu Ðại vương, có đám đông trong sân chầu. Nếu ai nhìn xuống đó đổi sầu làm vui. Vậy xin Ðại vương hãy cùng chúng thần đến đó xem sao. Ba vị rước vua đến hé mở cửa sổ cho vua nhìn thấy đám đông. Nhiều người lần lượt biểu diễn các xảo thuật mà mình biết. Sau cùng có một người nuốt lưỡi kiếm sắc cạnh dài ba mươi ba phân (33 phân Anh: khoảng 80 cm). Vua thấy vậy suy nghĩ: "Người này đang nuốt lưỡi kiếm, ta muốn hỏi các bậc trí nhân này xem có việc gì khó hơn không?" Rồi vua ngâm vần kệ đầu hỏi Àyura: 1. Bảo kiếm Da-san thích máu hồng, Cạnh đều sắc nhọn thật hoàn toàn, Giữa đông người, nó ăn thanh kiếm, Chẳng có việc nào khó nữa chăng? Ta hỏi có gì đem sánh được Nhờ khanh giải đáp, hởi hiền nhân. Àyura ngâm vần kệ thứ hai đáp lời: 2. Lòng tham dụ kẻ nuốt thanh gươm, Cho dẫu lưỡi gươm bén thập toàn, Song nói: "Ta cho, lòng tự nguyện" Là điều khó thực hiện vô cùng, Mọi điều gì khác đều không khó, Ðại đế Kiệt-đà, tôi giải phân. Khi vua nghe lời Àyura, ông liền suy nghĩ: "Thế thì bảo: "Ta cho vật này" còn khó hơn nuốt thanh kiếm. Vậy ta đã nói: "Ta ban hoàng hậu cho con trai tế sư", tức là ta đã làm một việc rất khó". Nhờ thế nỗi đau buồn trong tâm vua lắng dịu được một chút. Rồi suy nghĩ: "Có gì khó hơn nói: "Ta cho người khác vật này" chăng?", ông lại ngâm vần kệ thứ ba nói chuyện với Trí giả Pukkusa: 3. Ày-ra đã giải đáp lời ta, Trí tuệ cao siêu quả thật là, Ta hỏi giờ đây câu nữa nhé: Còn gì khó nữa hỡi, Pusk-sa, Nếu đem so sánh điều trên ấy, Hiền giả, xin mời giải đáp ta. Trí giả Pukkusa ngâm vần kệ thứ tư đáp lại: 4. Người ta không sống được bằng lời, Lời nói thốt ra uổng phí thôi, Song nếu đem cho không tiếc nuối, Việc này còn khó bội hơn rồi. Mọi điều gì khác đều không khó, Ðại đế, đây lời đáp của tôi. Vua nghe vầy, suy nghĩ: "Trước tiên ta nói: "Ta sẽ đem hoàng hậu ban cho con trai tế sư", rồi ta đã làm theo lời hứa và đem cho nàng. Hiển nhiên ta đã làm một việc rất khó". Do vậy, nỗi sầu của vua giảm bớt phần nào. Rồi ông chợt nghĩ: "Không có ai thông thái hơn Trí giả Senaka. Ta muốn hỏi vị ấy câu này". Ông liền ngâm vần kệ thứ năm hỏi ngài: 5. Puk-sa đã giải đáp lời ta, Trí tuệ cao siêu quả thật là. Ta hỏi giờ đây câu nữa nhé: Còn gì khó nữa, hỡi Sen-ka, Nếu đem so sánh điều trên ấy, Hiền giả xin mời giải đáp ta. Senaka ngâm vần kệ thứ sáu đáp lời vua: 6. Nếu người có của đã đem cho Bất luận là gì, dẫu nhỏ to, Ðừng tiếc nuối sau khi bố thí, Việc này quả thật khó hơn mà, Mọi điều gì khác đều không khó, Xin đáp Ðại vương Ma-kiệt-đà. Vua nghe lời Bồ-tát, lại suy nghĩ: "Ta đã đem hoàng hậu ban cho con trai tế sư do ta tự nguyện, nay ta lại không kiềm nỗi ưu tư, ta sinh phiền não, héo mòn: thật không xứng đáng với ta. Nếu nàng thương yêu ta thì nàng đã không bỏ vương quốc mà chạy trốn như vậy. Ta còn phải liên hệ gì với nàng đã không yêu thương ta và bỏ trốn đi?". Trong lúc vua suy nghĩ như vậy, mọi sầu não đều rơi rụng hết như giọt nước đổ trên lá sen, lập tức tâm vua được bình an. Ông hồi phục sức khỏe và an lạc ngâm vần kệ cuối cùng tán thán Bồ-tát: 7. Ày-ra giải đáp lời ta, Thế rồi Hiền giả Puk-sa cũng vầy, Lời Sen-ka quả thật hay, Trong ba lời giải lời này tối ưu. Sau khi tán thán, vua hoan hỷ ban thưởng ngài nhiều vàng bạc châu báu. * Khi pháp thoại chấm dứt, Bậc Ðạo Sư tuyên thuyết các sự thật. Khi các sự thật kết thúc, vị Tỷ-kheo thối thất đã được an trú vào Sơ quả (Dự Lưu). Rồi Ngài nhận diện tiền thân: - Thời ấy, hoàng hậu là người vợ cũ, vua là là Tỷ-kheo thối thất, Àyura là Moggallàna, Pukkusa là Sàriputta và Hiền giả Senaka chính là Ta. -ooOoo- (Contents)
402. Chuyện Túi Da Đựng Bánh (Tiền thân Sattubhasta) Tâm tư lão rối loạn, ưu phiền..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về sự Viên mãn của Trí tuệ Tối thắng. Hoàn cảnh chuyện này sẽ xuất hiện trong tiền thân Mahà-Ummagga, số 546. * Ngày xưa có vị vua tên là Janaka trị vì ở Ba-la-nại. Thời ấy Bồ-tát được sinh vào một gia đình Bà-la-môn, cha mẹ đặt tên ngài là nam tử Senaka. Khi lớn lên, ngài theo học các nghệ thuật tại Takkasilà rồi trở về Ba-la-nại yết kiến vua. Vua phong cho ngài chức vụ đại thần và ban cho ngài đại vinh hiển. Ngài dạy vua về thế sự lẫn thánh sự. Là người thuyết Pháp khả ái, ngài an trú vua vào Ngũ giới, bố thí và hành trì trai giới và Thập thiện đạo, như vậy tức là an trú vua vào chánh hạnh. Toàn quốc độ được ở cảnh như thời có chư Phật xuất hiện. Vào các ngày trai giới nửa tháng một lần, nhà vua, các phó vương, cận thần đều tụ tập và trang hoàng phòng họp. Bồ-tát thuyết Pháp trong một giảng đường tôn nghiêm trên bảo tọa bọc da nai, với uy lực của một vị Phật, lời ngài dạy chẳng khác gì lời dạy của chư Phật. Thời ấy có một Bà-la-môn già nua, xin tiền bố thí được một ngàn đồng, để dành trong một gia đình Bà-la-môn, rồi lại làm hành khất thêm nữa. Khi ông ra đi, gia đình nọ tiêu hết cả tiền. Sau đó ông trở lại đòi số tiền. Vì gia chủ không có tiền trả, nên gả con gái cho ông làm vợ. Vị Bà-la-môn già đem nàng về cư ngụ trong một làng Bà-la-môn không xa Ba-la-nại. Vì cô vợ còn trẻ nên không thỏa mãn- tham dục và phạm tà hạnh với một Bà-la-môn trẻ.	http://books.google.com/books?i&hl=en
Ở đời có mười sáu việc không thể nào thỏa mãn. Ðó là mười sáu việc gì? - 1) Biển không thỏa mãn với các dòng sông, 2) lửa không thỏa mãn với nhiên liệu, 3) vua không thỏa mãn với quốc độ, 4) kẻ ngu không thỏa mãn với ác nghiệp, 5) nữ nhân không thỏa mãn với ba việc ân ái, nữ trang và sinh con, 6) Bà-la-môn không thỏa mãn với thánh kinh, 7) bậc trí không thỏa mãn với Thiền định, 8) bậc hữu học không thỏa mãn với danh vọng, 9) người ly tham không thỏa mãn với khổ hạnh, 10) người tinh tấn không thỏa mãn với nỗ lực, 11) người hay nói không thỏa mãn với chuyện trò, 12) nhà chính trị không thỏa mãn với hội nghị, 13) người mộ đạo không thỏa mãn với việc phục vụ Giáo hội, 14) người thích bố thí không thỏa mãn với việc bố thí, 15) người đa văn không thỏa mãn với việc nghe Pháp, 16) tứ chúng không thỏa mãn với việc yết kiến đức Phật. Vì thế nữ nhân Bà-la-môn này không thỏa mãn việc ân ái, muốn đẩy chồng đi xa và phạm tà dục một cách táo bạo. Một ngày kia, cô ả nằm dài theo gian kế đã dự trù. Khi ông chồng hỏi: - Nàng ơi, nàng làm sao thế? Cô ả đáp: - Chàng Bà-la-môn ơi, thiếp không thể làm việc nhà chàng được nữa, phải kiếm một nữ tỳ. - Nàng ơi, ta không có tiền, vậy ta sẽ lấy gì để mua nữ tỳ chứ? - Chàng hãy làm hành khất kiếm tiền mà thuê nữ tỳ. - Thế nàng hãy sắp đặt vài vật để ta lên đường. Cô ả đặt vào túi da đủ các thứ bột bánh đã nướng và chưa nướng xong trao cho lão. Lão Bà-la-môn đi qua mọi thôn làng thành thị, kiếm được bảy trăm đồng, nghĩ thầm: "Số tiền này đủ để mua gia nô nữ tỳ rồi", lão liền trở về làng. Ðến một địa điểm thuận tiện, để uống nước, lão mở túi xách ăn một ít bánh nướng, rồi đi uống nước mà không buộc miệng túi. Lúc ấy một con rắn hổ trong thân cây rỗng, ngửi mùi bánh bò vào túi nằm cuộn tròn ăn bánh. Lão trở lại, không nhìn vào túi, cứ buộc túi lại và vác lên vai ra đi. Lúc ấy một vị Thần cây ngồi trên bộng thân cây ấy đến bảo cho lão biết trên đường đi: - Này Bà-la-môn, nếu lão dừng lại trên đường, lão sẽ chết; còn nếu lão về nhà thì vợ lão sẽ chết đấy. Xong vị thần biến mất. Lão nhìn quanh, không thấy vị thần nên lòng kinh hoảng vì sợ chết, vừa đi đến cổng thành Ba-la-nại vừa khóc than. Hôm ấy vào ngày rằm trai giới, ngày Bồ-tát thuyết Pháp, đang ngồi trên bảo tọa trang nghiêm và một đám đông đem hương hoa đủ loại đến từng đoàn nghe thuyết Pháp. Lão Bà-la-môn hỏi: - Các người đi đâu thế? Họ đáp: - Này lão Bà-la-môn, hôm nay bậc Trí giả Senaka thuyết Pháp với giọng êm dịu và oai lực của một vị Phật. Lão không biết ư? Lão suy nghĩ: "Họ bảo ngài là một bậc thuyết Pháp hiền trí, còn ta đang lo âu sợ chết, các bậc trí có khả năng diệt trừ các đại phiền não, vậy ta nên đến đó nghe Pháp". Vì thế lão cùng đi với họ; khi quần chúng và vua đã ngồi chung quanh Bồ-tát, lão đứng bên ngoài, không xa pháp tọa, với túi thức ăn trên vai và lòng sợ chết. Bồ-tát thuyết giảng chẳng khác nào ngài đang đưa cả dải thiên hà xuống trần giới hay đổ trận mưa đầy thực phẩm thiên giới cho đời. Quần chúng vô cùng hoan hỷ tán thưởng, lắng tai nghe Pháp. Các bậc trí thường nhìn xa thấy rộng. Vào lúc ấy Bồ-tát mở đôi mắt có đủ năm vẻ đẹp nhìn khắp Hội chúng, thấy vị Bà-la-môn, liền nghĩ: "Cả Hội chúng đông đảo này tràn ngập hân hoan nghe Pháp và tán thưởng, chỉ trừ một Bà-la-môn ủ rũ khóc lóc. Chắc hẳn phải có nỗi sầu tư nào trong lòng khiến lão tuôn lệ. Cũng giống như tẩy rỉ sét với chất chua, hay làm một giọt nước rơi khỏi lá sen, ta sẽ thuyết Pháp cho lão giải sầu và an vui tâm trí". Vì thế ngài gọi lão: - Này lão Bà-la-môn, ta là trí giả Senaka, nay ta muốn giải mối sầu cho lão, hãy bạo dạn nói ra đi. Ngài ngâm vần kệ đầu hỏi lão: 1. Tâm tư lão rối loạn, ưu phiền, Nước mắt chảy là cớ hiển nhiên, Lão mất gì, vào đây muốn kiếm Thứ gì? Hãy nói rõ ngay liền. Sau đó, Bà-la-môn ngâm vần kệ bày tỏ duyên cớ nỗi sầu: 2. Vợ chết, nếu tôi trở lại nhà, Còn không, tôi sẽ hóa ra ma, Ðiều này làm trái tim đau nhói, Xin giải vấn đề, hỡi Sen-ka. Nghe vị Bà-la-môn nói, Bồ-tát bủa giăng tấm lưới tri kiến như ném lưới vào biển cả, và suy nghĩ: "Có nhiều nguyên nhân gây tử vong ở đời này: một số chết chìm ngoài biển, hoặc bị loài cá dữ ăn thịt, một số rơi xuống sông Hằng, hay bị cá sấu vồ, một số khác rơi từ cây xuống hay bị gai nhọn đâm, một số bị khí giới loại đánh vào người, một số khác ăn nhằm chất độc, bị treo cổ hay rớt xuống vực sâu, chết cóng vì giá buốt, hay các loại bệnh tấn công. Nay giữa mọi duyên cớ ấy, lão Bà-la-môn này phải chết vì cớ nào nếu lão ở nán lại trên đường đi hôm nay, hoặc vợ lão phải chết nếu lão về nhà?". Trong lúc suy xét, ngài thấy cái túi trên vai lão và nghĩ: "Chắc hẳn có con rắn chui vào túi, có lẽ vì nó đã nghe mùi bánh khi lão ăn sáng và đi uống nước mà quên buộc miệng túi xách. Sau khi uống nước xong, lão Bà-la-môn trở lại và có lẽ đã tiếp tục lên đường sau khi buộc túi và cầm túi lên mà không thấy con rắn bò vào. Nếu lão ở nán lại trên đường, đến tối lão sẽ tự nhủ lúc dừng chân: "Ta muốn ăn bánh". Rồi mở túi ra, lão sẽ đặt tay vào, con rắn sẽ cắn tay lão gây tử vong. Ðây chính là nguyên nhân lão sẽ chết nếu ở lại trên đường. Nhưng nếu lão về nhà, túi ấy sẽ đến tay vợ lão, bà ta sẽ nói: "Ta muốn xem đồ đạc bên trong", rồi bà ta mở túi ra và đặt tay vào, con rắn sẽ cắn bà ta bỏ mạng. Ðây chính là nguyên nhân vợ lão chết nếu lão về nhà hôm nay". Ngài biết được điều này do trí của ngài tinh xảo về mọi phương tiện. Lúc ấy ngài lại suy nghĩ: "Ðây chắc hẳn là con rắn hổ đen, táo bạo, không hề biết sợ, nên khi cái túi da đập vào sườn lão Bà-la-môn, nó chẳng nhúc nhích hay run rẩy gì cả. Nó cũng không tỏ dấu hiệu là nó đang có mặt tại Hội chúng đông đảo này, do đó nó phải là con rắn hổ đen bạo dạn, không biết sợ". Từ tri kiến tinh xảo các phương tiện, ngài biết điều này như thể ngài chứng kiến với thiên nhãn. Như vậy Ngài chẳng khác nào một người đứng gần đó nhìn con rắn bò vào túi, rồi quyết định sự việc bằng trí kiến tinh xảo của ngài. Bồ-tát ngâm vần kệ thứ ba đáp câu hỏi của vị Bà-la-môn ngay giữa hội chúng triều đình: 3. Suy xét mọi nghi hoặc trước tiên, Nay ta tuyên bố sự đương nhiên: La-môn, trong túi đồ ăn ấy Ðã lẻn chui vào rắn hổ đen! Nói vậy xong, Ngài hỏi: - Này lão Bà-la-môn, có thứ bánh nào trong túi xách của lão chăng? - Thưa Trí giả, có. - Thế lão có ăn bánh lúc điểm tâm sáng nay chăng? - Thưa Trí giả, có. - Thế lão đã ngồi đâu? - Ở trong rừng, dưới một gốc cây. - Thế khi lão ăn bánh xong và đi uống nước, lão có buộc miệng túi lại hay không? - Thưa Trí giả, tôi không buộc. - Khi lão đã uống nước và trở về, lão có buộc miệng túi sau khi nhìn vào trong không? - Thưa Trí giả, tôi buộc miệng túi mà không nhìn vào trong. - Này lão Bà-la-môn, khi lão đi uống nước, ta chắc là con rắn đã lẻn vào túi do ngửi mùi bánh mà lão không biết: đấy là trường hợp này. Vậy lão mau đặt túi xuống, để ngay giữa Hội chúng và mở miệng túi ra. Lấy gậy đập vào túi, rồi lão sẽ thấy con rắn hổ đen bò ra với chiếc mào giương rộng và rít lên. Lão sẽ hết hồ nghi. Ngài lại ngâm vần kệ thứ tư: 4. Cầm gậy đập lên chiếc túi dày, Im hơi, hai lưỡi chính con này, Trí ông hết rối vì nghi hoặc, Mở túi, rồi ông thấy rắn ngay! Vị Bà-la-môn làm theo lời Bồ-tát bảo, mặc dù lão hết sức kinh hoàng chấn động. Con rắn bò ra khỏi túi khi đầu nó bị chiếc gậy đánh trúng, và nó dừng lại nhìn mọi người. * Bậc Ðạo Sư ngâm vần kệ thứ năm giải thích vấn đề: 5. Kinh hãi, lão ra giữa đám đông, Mở dây chiếc túi đựng đồ ăn, Một con rắn hổ bò hung dữ, Kiêu hãnh giương cao cả chiếc mồng! Khi con rắn bò ra với chiếc mồng giương cao, đó là điềm báo hiệu Bồ-tát sẽ là vị Phật Chánh Ðẳng Giác. Ðám đông bắt đầu vẫy khăn và búng tay hàng ngàn người, bảy báu vật được ném tung ra như thể mưa rào, hàng ngàn tiếng hô: "Tốt lành thay!" vang dậy, ồn ào như đất lỡ. Lời giải đáp một câu hỏi như vậy do uy lực của một bậc Giác Ngộ chứ không phải nhờ nguồn gốc sinh trưởng, cũng không phải uy lực của người giàu sang danh vọng. Vậy đó là uy lực gì?- Chính là uy lực của tri kiến. Người có tri kiến làm trí tuệ tăng trưởng, mở rộng cánh cửa đi vào các Thánh đạo, chứng đắc Niết-bàn bất tử tối thượng và thành tựu viên mãn các quả vị Thanh văn, Ðộc giác và Chánh Ðẳng Giác: Tri kiến là điều tối thắng giữa các đức tính đưa đến Niết-bàn bất tử tối thượng. Mọi thành phần khác đều là phụ thuộc. Do vậy có câu tục ngữ: 6. Người thiện bảo tri kiến tối ưu Như trăng đi giữa các vì sao, Tiền tài, đức hạnh, lòng công chánh, Là các nô tỳ bậc trí cao. * Khi câu hỏi đã được Bồ-tát giải đáp xong, một người nhử rắn làm một chiếc khăn bịt miệng rắn rồi đến chụp lấy nó và đem thả vào rừng. Vị Bà-la-môn đi đến yết kiến vua, kính chào xong, lại ngâm nửa vần kệ tán tụng vua: 7. Chúa thượng Jan-ka, lợi lạc thay, Ðại vương có bậc trí nhân này. Sau khi ca tụng vua, lão cầm bảy trăm đồng tiền trong túi ra, vừa tán thán Bồ-tát, vừa ngâm một vần kệ rưởi bày tỏ ước muốn bố thí trong niềm hoan hỷ: Trí ngài đáng sợ, hồ nghi biến, Trước mắt ngài nhìn thấu suốt ngay. 8. Này đây có cả bảy trăm đồng, Xin nhận lấy ngay vật hiến dâng, Vì chính nhờ ngài, tôi được sống Cùng nguồn an lạc của thân nhân. Nghe vầy, Bồ-tát ngâm vần kệ thứ chín: 9. Bậc trí không dùng vật cúng dâng Chỉ vì các khúc kệ ca ngâm, Tốt hơn, ta tặng luôn tiền ấy Trước lúc lão về lại cố hương. Nói vậy xong, Bồ-tát đưa trọn số tiền trả lại vị Bà-la-môn và hỏi: - Ai bảo lão đi kiếm số tiền này? - Thưa Trí giả, chính tiện nội. - Thế hiền nội già hay trẻ? - Thưa Trí giả, tiện nội còn trẻ. - Thế thì cô ả đang phạm tà hạnh với kẻ khác, nên đã bảo lão đi xa vì nghĩ cần phải hành động như thế cho an toàn. Nếu lão đem số tiền này về nhà, cô ả sẽ đem cho tình nhân số tiền do lão khổ công kiếm được. Vậy lão không nên về nhà ngay, mà phải để số tiền ngoài thành phố, dưới gốc cây đâu đó. Nói xong ngài bảo lão ra đi. Khi lão đến gần làng, lão chôn tiền vào một gốc cây, và về đến nhà lúc chiều tối. Lúc ấy vợ lão đang ngồi với tình nhân. Vị Bà-la-môn đứng ở cửa gọi to: - Nàng ôi!. Cô ả nhận ra tiếng lão, vội tắt đèn và ra mở cửa. Khi lão đã vào trong, cô ả dẫn kẻ kia ra cửa, rồi trở vào nhà, chẳng thấy món gì trong túi, liền hỏi: - Này chàng Bà-la-môn, chàng kiếm được của bố thí gì trên đường đi thế? - Một ngàn đồng tiền. - Thế tiền đâu rồi? - Nó được chôn ở chốn nọ, nhưng đừng lo, ngày mai ta sẽ đi lấy nó. Cô ả liền đi báo cho tình nhân biết. Hắn đến đó lấy tiền ngay như thể tài sản của hắn vậy. Hôm sau, vị Bà-la-môn đến nhưng không thấy tiền đâu, liền đi tìm Bồ-tát, ngài hỏi: - Này lão Bà-la-môn, có việc gì thế? - Thưa Trí giả, tôi không thấy tiền đâu cả. - Thế lão có nói cho vợ biết chăng? - Thưa Trí giả, có. Biết là cô vợ đã báo cho tình nhân rõ, Bồ-tát bảo: - Này lão Bà-la-môn, thế có vị Bà-la-môn nào là bạn của vợ lão không? - Thưa Trí giả, có. Lúc ấy bậc Ðại Sĩ truyền người đem đến một số tiền đủ chi phí trong bảy ngày để cho lão và dặn: - Hãy ra về, và hai vợ chồng lão hãy đãi tiệc mời mười bốn vị Bà-la-môn đầu tiên, gồm bảy người bạn lão và bảy người bạn của vợ lão. Rồi từ đó về sau cứ mỗi ngày bớt một vị khách cho đến ngày thứ bảy, lão chỉ mời một Bà-la-môn và vợ lão mời một. Khi ấy nếu lão thấy vị Bà-la-môn được vợ lão mời vào ngày thứ bảy ấy đã đến các lần trước, thì hãy báo cho ta. Lão Bà-la-môn làm theo lời ngài, rồi đến trình Bồ-tát: - Thưa Trí giả, tôi đã nhận thấy vị Bà-la-môn luôn luôn đến làm thực khách của nhà tôi. Bồ-tát sai người đi theo lão, đem vị Bà-la-môn ấy đến và hỏi: - Có phải anh lấy một ngàn đồng tiền của lão này dấu ở dưới gốc cây nọ chăng? - Thưa Trí giả, tôi không lấy. - Thế anh biết ta là Trí giả Senaka ư? Ta muốn bảo anh đem số tiền ấy về đây. Hắn sợ hãi thú nhận: - Tôi đã lấy số tiền ấy. - Thế anh đã làm gì? - Thưa Trí giả, tôi cất ở chỗ nọ. Bồ-tát lại hỏi vị Bà-la-môn già kia: - Này lão Bà-la-môn, lão muốn giữ vợ lại hay lấy vợ khác? - Thưa Trí giả, cho lão được phép giữ vợ lại. Bồ-tát sai người đi lấy số tiền và đem cô vợ lão đến, trao số tiền từ tay kẻ trộm ấy lại cho lão Bà-la-môn, rồi ngài trừng phạt kẻ trộm, đuổi hắn ra khỏi tỉnh và trừng phạt luôn cô vợ. Về sau ngài ban lão Bà-la-môn đại vinh dự bằng cách cho phép lão sống ở gần ngài. * Khi Pháp thoại chấm dứt, Bậc Ðạo Sư tuyên thuyết các Sự Thật. Lúc kết thúc các Sự Thật, nhiều Tỷ-kheo đạt Sơ quả (Dự Lưu). Rồi Ngài nhận diện tiền thân: - Thời ấy vị Bà-la-môn là Ànanda, vị Thần cây là Sàriputta, hội chúng là Tăng chúng của đức Phật và Trí giả Senaka chính là Ta. -ooOoo- (Contents)	http://books.google.com/books?i&hl=en There are sixteen things that cannot be satisfied; and what are these sixteen? 1) The sea is not satisfied with all rivers 2) nor the fire with fuel, 3) nor a king with his kingdom, 4) nor a fool with sins, 5) nor a woman with three things: intercourse, adornment, and child-bearing, 6) nor a brahmin with sacred texts, 7) nor a sage with ecstatic meditation, 8) nor a sekha with honour, 9) nor one free from desire with penance, 10) nor the energetic man with energy, 11) nor the talker with talk, 12) nor the politic man with the council, 13) nor the believer with serving the church, 14) nor the liberal man with giving away, 15) nor the learned with hearing the law, 16) nor the four congregations with seeing the Buddha. So this brahmin woman, being unsatisfied with intercourse, wished to put her husband away and do her sin with boldness.
411. Chuyện Vua Susìma (Tiền thân Susìma) Tóc ta đen nhánh từ ngày xưa..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về Ðại sự Xuất thế. Tăng chúng lúc ấy đang ngồi trong Chánh pháp đường tán thán Ðại sự Xuất thế của đức Phật. Khi thấy đây là chủ đề của các vị, Ngài bảo: - Này các Tỷ-kheo, không lạ gì ngày nay ta lại làm Ðại sự Xuất thế và giã từ thế tục, khi Ta đã thực hành các công hạnh viên mãn (Ba-la-mật) trong hàng trăm ngàn kiếp, mà ngày xưa Ta cũng từ bỏ ngai vàng tại quốc độ Kàsi rộng ba trăm dặm và làm Ðại sự Xuất thế. Và vì vậy Ngài kể câu chuyện đời xưa. * Ngày xưa khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, Bồ-tát nhập mẫu thai của bà vợ vị tế sư hoàng gia. Trong ngày sinh ra ngài, hoàng hậu cũng sinh một con trai. Vào ngày lễ đặt tên, bậc Ðại Sĩ được gọi là Nam tử Susìma, và hoàng nam được đặt tên Vương tử Brahmadatta. Vua thấy đôi trẻ cùng sinh ra một ngày nên truyền đưa Bồ-tát giao cho nhũ mẫu cùng nuôi chung với vương tử. Cả hai trẻ lớn lên tươi đẹp như các Thiên tử trên trời. Cả hai đều học đủ mọi ngành nghệ thuật ở Takkasilà và trở về nhà. Vương tử trở thành phó vương, cùng ăn uống, sống chung với Bồ-tát. Lúc vua cha băng hà, hoàng tử lên làm vua, ban cho Bồ-tát mọi vinh hiển và phong chức tế sư hoàng gia. Một hôm tân vương truyền trang hoàng cả kinh thành, rồi được tô điểm rực rỡ như Sakka Thiên chủ, vua tham dự đám rước quanh kinh thành, ngự trên vai vương tượng chẳng khác nào bảo tượng Eràvana của Thiên chủ, trong niềm tự hào cùng với Bồ-tát ngồi phía sau trên lưng voi. Mẫu hậu nhìn ra từ cửa sổ trông thấy hoàng nam và chợt thấy vị tế sư sau lưng vua khi ngài từ đám rước trở về. Bà đâm ra si tình ngài, liền đi vào hậu cung nghĩ thầm: "Nếu ta không chiếm được chàng, ta sẽ chết tại đây". Vì thế bà bỏ ăn uống và cứ nằm tại đó. Vua không thấy mẹ liền hỏi thăm, khi nghe bà bị bệnh, vua đến hỏi thăm và cung kính hỏi bà bị bệnh gì. Bà không nói vì hổ thẹn. Vua liền ngự lên ngai, truyền chánh cung hoàng hậu đi tìm hiểu xem thái hậu bị bệnh gì. Hoàng hậu đến, vừa hỏi thăm, vừa vuốt ve lưng mẫu hậu. Nữ nhân thường không dấu nhau các chuyện bí mật, vì thế chuyện bí mật kia được tiết lộ. Hoàng hậu liền đi trình vua. Vua bảo: - Ðược rồi, ái khanh đi an ủi mẫu hậu, ta sẽ tôn vị tế sư lên làm vua và mẫu hậu lên làm chánh hậu của ngài. Hoàng hậu liền đến an ủi thái hậu. Vua truyền mời vị tế sư đến kể lại vấn đề: - Này Hiền hữu, hãy cứu mạng mẹ ta, khanh sẽ làm vua và mẹ ta sẽ lên làm chánh hậu, còn ta sẽ làm phó vương. Vị tế sư đáp: - Không thể được. Song cứ bị khẩn cầu mãi, ngài bằng lòng và vua tôn ngài lên làm vua, mẫu hậu làm chánh hậu và chính mình làm phó vương. Tất cả mọi người đều sống hòa hợp, song Bồ-tát khô héo dần giữa cuộc sống tại gia. Ngài từ bỏ mọi dục lạc và hướng về đời tu hành. Chẳng còn màng các lạc thú trần gian, ngài đi đứng nằm ngồi như tù nhân bị giam lỏng hay con gà trống trong lòng son. Chánh hậu suy nghĩ: "Hoàng thượng tránh mặt ta, ngài đi đứng nằm ngồi một mình, giờ đây ngài vẫn tươi trẻ, còn ta đã già và có tóc bạc. Giả sử ta kể cho ngài nghe chuyện ngài đã có tóc bạc, khiến cho ngài tin chuyện ấy và đến bầu bạn với ta chăng?" Một hôm, làm như thể lau đầu vua, bà nói: - Hoàng thượng sắp già rồi đấy, có sợi tóc bạc trên đầu hoàng thượng! - Hãy nhổ nó ra và đặt vào tay trẫm. Hoàng hậu nhổ một sợi tóc, nhưng lại ném nó đi và đặt vào tay ngài một sợi tóc bạc của bà. Khi thấy nó, nỗi sợ chết khiến mồ hôi đổ ra chảy xuống trán ngài, dù vầng trán bóng láng như một phiến vàng, ngài tự nhủ mình: "Này Susìma, ngươi đã già cỗi ngay tuổi thanh xuân, suốt bấy lâu nay ngươi chìm sâu vào vũng bùn dục lạc như thể con heo vùng quê lặn lội trong đầm lầy dơ bẩn, ngươi không thể xa rời bùn nhơ được. Hãy rời bỏ tham dục, và sống đời khổ hạnh ở vùng Tuyết Sơn. Nay đã đến thời xuất gia rồi". Cùng với ý tưởng này, ngài ngâm vần kệ đầu: 1. Tóc ta đen nhánh tự ngày xưa Vẫn mọc quanh vần trán của ta, Bạc trắng giờ đây, lưu ý nhé: Ðến thời tu tập giã từ nhà. Như thế Bồ-tát ca tụng đời tu hành, nhưng hoàng hậu thấy bà đã làm cho ngài rời bỏ bà chứ không phải yêu thương bà, nên lòng sợ hãi, bà muốn cản trở ngài sống đời xuất gia, bằng cách ngâm hai vần kệ ca tụng dung sắc ngài: 2. Tóc bạc thiếp đây, chẳng phải chàng, Từ trên đầu thiếp mới đưa sang, Vì chàng, thiếp nói điều hư vọng, Xin lượng thứ cho lỗi thiếp làm. 3. Trông chàng tươi đẹp, dáng thanh tân Như một cây non trẻ giữa xuân, Hãy trị nước nhà, cười với thiếp, Ðừng tìm việc của tuổi thu đông! Nhưng Bồ-tát đáp: - Này hoàng hậu, bà đang nói đến những việc phải xảy đến: Khi tuổi tác chín muồi, tóc đen này phải ngã màu bạc như vôi, ta thấy sự biến hoại của xác thân theo năm tháng lúc đến tuổi lão thành, từ công nương cho đến mọi người khác, dù có dịu mềm như tràng hoa sen xanh, sáng đẹp như vàng ròng, và say sưa với niềm kiêu hãnh về tuổi xuân rực rỡ của mình. Này hoàng hậu, đó là kết thúc đáng sợ của mọi loài hữu tình. Hơn nữa, muốn trình bày chân lý với oai lực của một vị Phật, ngài ngâm hai vần kệ: 4. Ta thường trông thiếu nữ xuân thì, Uyển chuyển như cành lả lướt kia, Kiêu mạn vì hình dung diễm lệ, Mọi người say ngắm bước chân đi. 5. Cũng chính nàng kia, ta ngắm trông (Trải qua đã tám, chín mươi năm) Run run chân bước, tay cầm gậy, Thân thể còng như ngọn liễu rung. Trong vần kệ này bậc Ðại Sĩ nêu rõ nỗi khổ đau của dung sắc và giờ đây ngài tuyên bố nỗi bất mãn của ngài với đời tại gia: 6. Những ý tưởng này ta xét luôn, Tư duy vẫn đến giữa đêm đơn, Ðời người thế tục ta không chuộng, Ðúng lúc tu hành phải bước chân. 7. Dục lạc trong đời sống thế nhân Là nơi hèn yếu để nương thân, Trí nhân cắt đứt, theo đường khác, Bỏ dục lạc đầy đủ lực hùng. Như vậy trong khi tuyên bố các lạc thú lẫn khổ đau của tham dục, ngài giảng bày chân lý với vẻ kỳ diệu của bậc Giác Ngộ, rồi ngài truyền đi mời thân hữu của ngài đến nhận lại vương quốc: ngài từ giã vinh quang và quyền lực giữa tiếng than khóc vang rền của thân bằng quyến thuộc, rồi trở thành bậc hiền nhân khổ hạnh ở vùng Tuyết Sơn, và về sau chứng đắc Thiên định, ngài được tái sinh lên cõi Phạm thiên. * Khi Pháp thoại chấm dứt, bậc Ðạo Sư tuyên thuyết các Sự thật và đem lại nguồn nước bất tử cho nhiều người, rồi Ngài nhận diện tiền thân: - Thời ấy, chánh hậu là mẫu thân Ràhula, vua là Ánanda và vua Susìma chính là Ta. -ooOoo- (Contents)
416. Chuyện Cận Thần Parantapa (Tiền thân Parantapa) Lo sợ kinh hoàng trong trí ta..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Trúc Lâm về âm mưu của Tỷ-kheo Devadatta định giết Ngài. Tăng chúng bàn luận tại Chánh pháp đường: - Này các Hiền giả, Tỷ-kheo Devadatta dự định giết đức Như Lai, vị ấy đã thuê bọn xạ thủ, ném đá trên núi xuống, thả voi say Nàgàgiri và dùng nhiều phương tiện diệt đức Như Lai. Bậc Ðạo Sư bước vào hỏi đề tài thảo luận của các vị lúc ngồi đây. Khi các vị trình bày xong, Ngài bảo: - Này các Tỷ-kheo, đây không phải lần đầu các kẻ ấy dự định mưu sát ta. Song kẻ ấy không đủ khả năng thậm chí làm ta lo sợ, mà chỉ tạo khổ đau cho bản thân mình thôi. Và do vậy Ngài kể câu chuyện đời xưa. * Ngày xưa khi vua Brahmadatta trị vì tại Ba-la-nại, Bồ-tát được sinh làm vương tử của chánh hậu. Khi lớn lên, ngài học tập đủ mọi nghệ thuật ở Takkasilà và biết được thần chú hiểu tiếng kêu của súa vật. Sau khi lời thầy dạy đầy đủ, ngài trở về Ba-la-nại. Phụ vương phong ngài chức phó vương, nhưng dù vua đã làm như vậy, vua lại mong mỏi giết hại ngài và thậm chí không muốn nhìn thấy ngài nữa. Thời ấy, một chó rừng cái đem hai chó con vào kinh thành theo một đường cống ban đêm, lúc mọi người đều nghỉ ngơi. Trong cung của Bồ Tát cạnh tư thất ngài, có căn phòng dành cho một người khách, kẻ ấy đã cởi giầy ra và đặt trên sàn nhà bên chân mình rồi nằm trên tấm ván, nhưng chưa ngủ. Bầy chó con đói và kêu khóc. Mẹ chúng bảo theo giọng chó rừng: - Này các con đừng làm ồn, có một người trong phòng kia, có một người trong phòng kia đã cởi giầy ra và đặt trên sàn nhà. Ông ta đang nằm trên tấm ván nhưng chưa ngủ. Khi ông ta ngủ rồi, mẹ sẽ đến lấy đôi giầy cho các con ăn. Nhờ thần chú, Bồ-tát hiểu tiếng chó rừng và rời phòng mình, mở cửa sổ gọi: - Ai ở trên đó? - Tâu Ðiện hạ, thần là một lữ khách. - Thế giày của ông đâu? - Tâu, ở trên sàn. - Hãy lấy giày treo lên. Nghe lời này, chó mẹ nổi giận với Bồ-tát. Một hôm nó lại vào thành theo cách trên. Hôm ấy có kẻ say rượu bước xuống nước trong một hồ sen, rồi té vào đó chết chìm. Kẻ ấy có hai chiếc áo đang mặc trên người, một ngàn đồng tiền để ở áo trong và một chiếc nhẫn trên ngón tay. Bầy chó con lại kêu khóc đòi ăn. Mẹ chúng bảo: - Im đi các con, có một người chết trong hồ sen này, ông ta có nhiều của cải như vậy mà đang nằm trong hồ sen, mẹ sẽ cho các con ăn thịt ông ta. Bồ-tát nghe tiếng chó, mở cửa sổ ra hỏi: - Ai trong phòng kia? Một người thức dậy thưa: - Chính tiểu thần. - Hãy đi lấy bộ áo, ngàn đồng tiền và chiếc nhẫn trên người đang nằm chết ở hồ sen đằng kia và làm cho xác chìm xuống để nó khỏi nổi lên mặt nước. Người kia tuân lệnh làm theo. Chó rừng liền tức giận ngài: - Hôm trước ngài cản trở các con tôi ăn đôi giày, hôm nay ngài lại cản chúng tôi ăn xác chết. Ðược lắm, vào ngày thứ ba kể từ đây, một địch vương sẽ đến bao vây kinh thành, phụ vương ngài sẽ truyền ngài ra trận, họ sẽ chặt đầu ngài. Tôi sẽ uống máu từ cổ ngài cho hả giận: ngài tự biến mình thành kẻ thù của tôi, vậy tôi quyết chí trả thù. Như vậy chó cái vừa sủa vừa nhục mạ Bồ-tát. Rồi nó đem các con đi. Vào ngày thứ ba, vị địch vương đến bao vây kinh thành. Vua bảo Bồ-tát: - Này con thân yêu, hãy ra trận. - Tâu phụ vương, con đã thấy trước một điềm báo hiệu. Con không thể đi vì sợ rằng con sẽ mất mạng. - Ngươi sống chết có nghĩa gì đối với ta? Ði ngay! Bậc Ðại Sĩ tuân lệnh. Cùng đem đám gia nhân theo, ngài tránh cổng thành nơi địch vương đang đón quân và đi ra bằng một cổng khác ngài đã mở sẵn. Khi ngài ra đi, cả kinh thành như thể bị bỏ trống vì mọi người cùng theo ngài. Ngài đóng quân ở một khoảng đất rộng và chờ đợi. Vua suy nghĩ: "Phó vương của ta đã bỏ trống kinh thành và chạy trốn với tất cả quân sĩ của ta, còn kẻ thù đang nằm quanh kinh thành. Ta chỉ là kẻ chết rồi". Nghe vua cha đã đào tẩu, Bồ-tát vào thành, đánh bại địch vương và chiếm lại quốc độ. Vua cha lúc ấy dựng lều lá bên bờ sông, sống bằng củ quả rừng. Vua và tế sư thường đi tìm trái cây. Còn cận thần Parantapa ở lại với hoàng hậu trong lều. Hoàng hậu lúc ấy đang có thai với vua, nhưng vì thường sống chung với Parantapa nên bà phạm tà hạnh với y. Một hôm bà bảo với y: - Nếu đức vua biết, chàng và thiếp đều không sống được đâu. Vậy hãy giết ngài đi. - Bằng cách nào chứ? - Ngài thường bảo chàng mang kiếm và áo tắm lúc ngài đi tắm, vậy hãy đem ngài đi xa người hộ vệ tại nơi tắm, rồi chặt đầu ngài và lấy kiếm chặt thân ngài thành nhiều khúc xong chôn xuống đất. Y đồng ý. Một hôm vị tế sư đã đi ra tìm quả rừng, ông đã trèo lên một cây to gần nơi vua tắm và đang hái trái. Còn vua muốn tắm nên ra bờ suối cùng Parantapa mang thanh kiếm và áo tắm của vua. Lúc vua sắp tắm, Parantapa muốn giết vua nhân dịp vua không có người hộ vệ, liền nắm cổ vua và nhấc kiếm lên. Vua sợ chết thét lớn. Vị tế sư nghe tiếng kêu và từ trên cây ông thấy rõ Parantapa đang ám sát vua, nhưng ông cũng quá kinh hoàng vội từ cành cây trụt xuống ẩn mình vào bụi rậm. Parantapa nghe tiếng sột soạt lúc ông trụt xuống, nên sau khi giết vua và chôn xác xong, y suy nghĩ: "Có tiếng gì sột soạt từ cành cây trụt xuống gần đây, kẻ nào vậy?". Nhưng không thấy ai, y tắm rửa và ra về. Sau đó vị tế sư bước ra khỏi chỗ ẩn. Nay biết vua đã bị chặt khúc và chôn trong cái hố, ông tắm rửa và vì lo cho sinh mạng của mình, ông giả mù khi trở về lều. Parantapa thấy ông, liền hỏi việc gì đã xảy ra cho ông. Ông giả vờ không nhận biết y và nói: - Tâu Ðại vương, tiểu thần trở về với đôi mắt đã mù. Tiểu nhân đã đứng cạnh một tổ kiến trong rừng đầy rắn và hơi thở của một con rắn độc nào đó đã xông vào người tiểu thần. Parantapa nghĩ vị tế sư đang nói chuyện với y như thể nói với vua vì ông không biết gì nữa, nên yên tâm bảo: - Này vị Bà-la-môn, đừng lo, ta sẽ chăm sóc ngài. Rồi y vừa an ủi ông vừa cho ông nhiều quả rừng. Từ đó chính Parantapa đi kiếm trái cây. Về sau hoàng hậu sinh được một hoàng tử. Khi hoàng tử lớn lên, một hôm bà nói chuyện với Parantapa vào lúc tảng sáng nhân dịp ngồi nhàn nhã: - Có ai thấy chàng lúc giết vua chăng? - Không ai thấy ta cả, nhưng ta nghe tiếng động của vật gì trụt xuống từ bụi cây nọ, ta không biết đó là người hay vật. Tuy thế, bất cứ lúc nào trong lòng ta nổi lên mối lo sợ cũng đều do duyên cớ bụi cây sột soạt kia. Rồi y ngâm vần kệ đầu nói chuyện với bà: 1. Lo sợ, kinh hoàng trong trí ta Phát sinh ngay cả chính bây giờ Ðều do thuở ấy người hay vật Lay động bụi cây ở chốn kia. Hai người ấy tưởng vị tế sư đã ngủ, nhưng ông đang thức và nghe họ nói chuyện. Một hôm, khi Parantapa đã đi vào rừng hái trái, vị tế sư nhớ đến bà vợ Bà-la-môn của mình, lại ngâm vần kệ thứ hai để than thân: 2. Nhà vợ thân yêu ở cạnh đây, Nhớ thương làm dạ tái tê thay, Như Pa-ran hiện đang gầy ốm Vì sợ lá cành rung động cây. Hoàng hậu hỏi ông đang nói gì thế. Ông đáp: - Thần chỉ suy nghĩ trong dạ mà thôi. Nhưng một ngày khác, ông lại ngâm vần kệ thứ ba: 3. Nhà vợ ở Ba-la-nại thành, Thiếu nàng, ta héo hắt thân mình, Như Pa-ran hiện đang xanh tái Vì sợ bụi cây rúng rẩy cành. Một ngày khác nữa ông lại ngâm vần kệ thứ tư: 4. Mắt nàng đen nhánh sáng long lanh, Giọng nói, nụ cười mỉm tuyệt xinh, Hồi tưởng làm ta tê tái dạ Như Pa-ran sợ động cây cành. Theo thời gian, hoàng tử ấu thơ lớn dần đến mười sáu tuổi. Lúc ấy vị Bà-la-môn làm một cây gậy, cùng đi với cậu đến chỗ tắm và mở mắt ra nhìn. Hoàng tử hỏi: - Này vị Bà-la-môn, ông không mù à? - Ta không mù, nhưng nhờ cách này ta đã cứu mạng mình. Thế cậu có biết ai là thân phụ cậu không? - Ta biết chứ. - Người kia không phải là cha cậu đâu. Cha cậu là vua ở Ba-la-nại, người kia chỉ là kẻ hầu cận của hoàng gia, y đã thông gian với mẹ cậu và giết cha cậu tại chỗ này, rồi chôn xác đây. Nói vậy xong, ông kéo bộ xương lên chỉ cho hoàng tử thấy. Hoàng tử tức giận hỏi: - Thế ta phải làm gì bây giờ? - Cứ đối xử với kẻ kia như cách y đối xử với cha cậu. Rồi ông trình bày mọi việc cho hoàng tử và trong vài ngày, dạy cho hoàng tử cách dùng kiếm. Sau đó, một hôm hoàng tử cầm kiếm và áo tắm, rồi bảo: - Cha ơi, chúng ta đi tắm nhé. Parantapa đồng ý ra đi với cậu. Khi y bước xuống nước, hoàng tử cầm chỏm tóc y bằng tay trái và kiếm trong tay phải, bảo: - Ngay tại đây, ngươi đã nắm chỏm tóc cha ta và giết ngài trong lúc ngài thét lên. Vậy ta cũng sẽ làm thế với ngươi. Parantapa sợ chết, gào thét lên và ngâm hai vần kệ: 5. Chắc tiếng động kia đến với ngươi Kể cho ngươi những chuyện xưa rồi: Chắc người thuở nọ rung cành lá Ðã đến kể ngươi chuyện thiếu thời. 6. Ý tưởng điên rồ đến với ta Ðã cho ngươi biết chuyện bây giờ: Ngày xưa làm chứng, người hay vật, Ở đó và rung cổ thụ mà. Kế tiếp, hoàng tử ngâm vần kệ cuối cùng: 7. Chính ngươi đã giết phụ vương thân Cùng với lời lừa phản dối gian, Ngươi dấu thây ngài trong bụi ấy, Giờ đây ngươi phải chịu kinh hoàng. Nói vậy xong, cậu đâm y chết tại chỗ, vùi thây vào đó và lấy cành cây phủ lên. Sau đó rửa sạch kiếm và tắm xong, cậu trở lại lều lá. Cậu kể cho vị tế sư nghe cách cậu đã giết Parantapa và khiển trách mẹ cậu xong, cậu lại hỏi khi cả ba trở về Ba-la-nại: - Chúng ta sẽ phải làm gì bây giờ? Bồ-tát phong hoàng đệ làm phó vương, rồi thực hành bố thí và nhiều thiện sự khác, về sau mạng chung ngài tái sinh lên Thiên giới. * Khi pháp thoại chấm dứt, Bậc Ðạo sư nhận diện Tiền thân: - Thời ấy, Devadatta là vua cha và Ta chính là vua con. (Contents)
417. Chuyện Hiền Mẫu Kaccàni (Tiền thân Kaccàni) Mặc áo trắng và tóc xõa vai..., Bậc Ðạo sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về một người phụng dưỡng mẹ mình. Chuyện kể rằng đó là một thiện gia nam tử ở Savatthì (Xá-vệ). Khi cha mất, chàng chuyên tâm săn sóc mẹ, hầu hạ mẹ các công việc súc miệng đánh răng, tắm rửa v.v... và đem cháo cơm thức ăn cho mẹ. Bà mẹ bảo: "Này con, có nhiều phận sự khác trong đời gia chủ, con phải cưới một cô gái nhà đàng hoàng, cô ấy sẽ săn sóc mẹ, để rồi con đi làm công việc khác thích hợp hơn". - "Mẹ ơi, chính vì lợi ích và niềm vui của con mà con hầu hạ mẹ, chứ ai khác có thể hầu để tăng gia sản của ta chứ". - "Con không màng đến đời sống gia đình. Con muốn phụng sự mẹ, sau khi mẹ qua đời, con sẽ làm ẩn sĩ khổ hạnh." Bà mẹ cố nài ép con mãi, và cuối cùng không cần thuyết phục con hay được con chấp thuận, bà cứ đưa về một cô gái con nhà tử tế. Chàng cưới vợ và sống với nàng vì chàng không muốn trái ý mẹ, nên muốn bắt chước, nàng cũng chăm nom mẹ chồng chu đáo. Nhận thấy lòng tận tụy của vợ, chàng đem về cho nàng mọi thức ăn ngon lành mà vị ấy có thể kiếm được. Theo thời gian, nàng dâu suy nghĩ ngu xuẩn theo kiểu kiêu hãnh của nàng: "Chàng cho ta mọi thức ăn ngon lành chàng kiếm được, chắc hẳn chàng mong muốn tống mẹ đi cho rảnh, vậy ta sẽ tìm cách làm việc đó". Một hôm nàng bảo: - Chàng ơi, mẹ mắng tôi lúc chàng đi vắng. Người chồng không nói gì. Nàng suy nghĩ: "Ta sẽ chọc tức bà già và làm cho con trai bà ấy không chịu nổi mẹ nữa". Từ đó nàng đem cháo cho bà hoặc quá nóng hoặc quá lạnh, hoặc quá mặn hoặc quá nhạt. Khi bà lão than phiền cháo quá nóng hay quá mặn, nàng đổ thêm nước lạnh đầy dĩa, rồi khi nghe cháo quá lạnh hoặc quá nhạt, nàng thường kêu to: - Mới đây mẹ bảo quá nóng và quá mặn, ai chiều chuộng bà cho được. Lúc tắm rửa, nàng thường dội nước quá nóng lên lưng bà già, nghe bà bảo: - Con ơi, lưng mẹ bỏng rồi đấy! Nàng liền dội nước thật lạnh lên bà mẹ, rồi khi nghe bà than phiền, nàng bịa chuyện với hàng xóm: - Bà già này khi thì bảo nước quá nóng, khi thì bảo nước quá lạnh, ai còn chịu đựng được sự trơ tráo của bà ấy nữa? Nếu bà già than phiền giường bà đầy rệp, nàng sẽ đem giường ấy ra, và giũ mạnh vạt giường của nàng lên đó rồi mang nó về chỗ cũ, bảo bà: - Tôi đã giũ nó rồi. Bà già hiền lành lại bị rận rệp cắn nhiều gấp đôi trước kia, nên phải ngồi suốt đêm và than phiền bị rệp cắn suốt đêm, nàng đáp lại: - Giường mẹ mới được giũ hôm qua và hôm kia nữa, ai có thể chiều chuộng mọi yêu sách của bà già này chứ? Muốn làm cho con trai bà phản đối mẹ, nàng lại rải đờm dãi, tóc bạc khắp nơi, rồi khi chàng hỏi ai làm cho nhà cửa bừa bãi dơ bẩn như vậy, nàng thường bảo: - Mẹ chàng làm đấy, nhưng nếu tôi bảo mẹ đừng làm vậy, thì mẹ lại la lối lên. Tôi không thể ở chung nhà với một bà chằn như vậy, chàng phải quyết định hoặc mẹ hoặc tôi ở lại đây thôi. Chàng nghe nàng nói vậy liền bảo vợ: - Nàng ơi, nàng còn trẻ và có thể ở nơi nào tùy ý, muốn đi đâu thì đi nhưng mẹ tôi già yếu, tôi là chỗ tựa của bà. Vậy nàng hãy đi về với người thân thuộc. Khi nghe vậy nàng sợ hãi nghĩ thầm: "Chàng không thể xa cách người mẹ rất thân yêu đối với chàng. Còn nếu ta về nhà cũ, ta sẽ sống cuộc đời cô đơn khổ sở. Vậy ta muốn hòa giải với chồng và chăm sóc bà như xưa". Từ đó nàng làm đúng như thời trước. Một hôm vị cư sĩ này đến Kỳ Viên nghe Pháp, đảnh lễ bậc Ðạo Sư xong, chàng đứng một bên. Bậc Ðạo Sư hỏi xem có phải chàng vẫn không xao nhãng bổn phận cũ, và vẫn tận tụy chăm sóc mẹ già chăng. Chàng đáp: - Thưa vâng, Bạch Thế Tôn. Mẹ con đem về cho con một cô gái để làm vợ trái ý con, nàng ấy đã làm nhiều việc không xứng đáng như vậy. Rồi chàng kể hết mọi việc cho Ngài nghe: - Song nàng ấy không thể ly gián mẹ con với con được, nên bây giờ nàng ấy lại chăm sóc bà hết sức cung kính. Bậc Ðạo Sư nghe chuyện và bảo: - Ngày nay ông không nghe theo lời vợ, nhưng ngày xưa ông đã bỏ mẹ vì nghe lời vợ xúi giục và nhờ ta đưa bà ấy về lại cho ông chăm nom. Rồi theo lời thỉnh cầu của chàng, Ngài kể câu chuyện đời xưa. * Ngày xưa khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, có một thanh niên trong gia đình nọ hết lòng chăm sóc mẹ già khi cha cậu từ trần, giống như phần duyên khởi chuyện này, các chi tiết cũng được nêu ra đầy đủ như trên. Nhưng trong trường hợp này, khi người vợ bảo nàng không thể sống với bà chằn kia và chàng phải quyết định một trong hai người phải ra đi, thì chàng theo lời vợ cho rằng mẹ mình có lỗi và bảo: - Mẹ ơi, mẹ luôn gây chiến trong nhà này, từ nay mẹ đi sống nơi khác tùy ý mẹ. Bà mẹ nghe vậy, vừa khóc vừa đi đến nhà bạn đâu đó, làm thuê chật vật để sống qua ngày. Sau khi bà ra đi, con dâu bà mang thai sinh con trai, nên thường rêu rao với chồng và hàng xóm rằng việc sinh con ấy chưa hề xảy ra trước kia, khi còn có bà chằn ở trong nhà. Sau khi sinh con, nàng bảo chồng: - Tôi chưa bao giờ sinh con lúc mẹ chàng còn ở trong nhà, nay tôi đã có con: như thế chàng có thể thấy rõ bà ấy đúng là bà già chằn thuở trước rồi đó. Bà già nghe chuyện sinh con trai được dâu bà xem là do bà ra khỏi nhà, liền suy nghĩ: "Chắc chắn thần Công chánh đã chết trên đời này, vì nếu không phải như vậy, những kẻ này đã không sinh con trai và sống sung sướng sau khi đánh đuổi mẹ mình: Ta muốn làm lễ cúng tế thần Công chánh đã chết". Vì vậy một ngày kia, bà đem mè xay, gạo cùng một cái nồi và muỗng nhỏ, bà ra nghĩa địa đốt lửa trong cái lò làm bằng ba sọ người, rồi bà xuống suối tắm rửa đầu mình, giặt áo quần xong trở lại nơi lò lửa, xõa tóc ra và bắt đầu vo gạo. Thuở ấy Bồ-tát là Thiên chủ Sakka, và các Bồ-tát luôn chú tâm cảnh giác. Ngay lúc ấy ngài nhìn xuống trần gian và thấy bà già khốn khổ kia đang làm lễ tống táng thần Công chánh như thể thần Công chánh đã chết. Muốn chứng tỏ uy lực của ngài trong sự cứu giúp bà, ngài giáng trần giả dạng một Bà-la-môn du hành trên đường, khi nhìn thấy bà, ngài rời đường cái đến đứng bên bà, bắt đầu câu chuyện bằng cách hỏi: - Mẹ ơi, người ta thường không nấu cơm trong nghĩa địa. Mẹ định làm gì với cơm và mè này khi nấu xong? Rồi ngài ngâm vần kệ đầu: 1. Mặc áo trắng và tóc xõa vai, Kac-cà-ni lại nấu nồi sôi, Gạo mè bà rửa đằng kia đó, Bà có dùng không lúc chín rồi? Bà ngâm vần kệ thứ hai nói cho ngài biết: 2. Ðạo sĩ ơi, tôi chẳng muốn ăn Mè xay và cả món cơm hầm: Giờ đây đã chết thần Công chánh, Tôi muốn cúng dâng lễ tế thần. Thiên chủ, hiện thân của thần Công chánh, đáp vần kệ thứ ba: 3. Khi quyết định, bà phải nghĩ suy: Bà nghe ai nói vọng ngôn kia? Ngài ngàn mắt ấy đầy uy lực, Công chánh Thần không thể chết đi. Nghe ngài nói, bà già ngâm đôi vần kệ tiếp theo: 4. La-môn, tôi chứng kiến rành rành, "Công lý chết rồi." Tôi phải tin: Tất cả kẻ nào theo ác hạnh Hiện giờ hưởng đại phồn vinh. 5. Dâu của tôi ngày trước hiếm hoi, Ðánh tôi, rồi lại đẻ con trai, Nó thành bà chủ trong nhà ấy, Tôi bị lãng quên, bị bỏ rơi. Thiên chủ Sakka liền ngâm vần kệ thứ sáu: 6. Không phải đâu, ta sống mãi mà, Nay ta giáng thế, chính vì bà, Dâu bà đánh mẹ, song dâu cháu, Sẽ hóa tro trong lửa của ta. Nghe thể bà lão kêu to: - Than ôi, ngài vừa nói gì thế? Tôi sẽ cố sức giúp cháu tôi khỏi chết. Rồi bà ngâm vần kệ thứ bảy: 7. Thiên chủ, mong sao hợp ý ngài, Vì tôi, ngài đến tự trên trời, Ước mong đôi trẻ và thằng cháu Ðược sống đời hòa thuận với tôi. Sau đó Thiên chủ Sakka ngâm vần kệ thứ tám: 8. Ka-ti sẽ mãn nguyện, vì bà Bị đánh, song bà tin tưởng ta Công chánh, vậy cùng con, cháu nội Sống đời hòa thuận ở trong nhà. Bấy giờ sau khi nói xong, Sakka Thiên chủ hiện ra đủ mọi vẻ uy nghi của ngài, dùng thần lực đứng trên không và nói: - Kaccàni, bà đừng sợ, thần lực của ta, con và dâu bà sẽ đến đây đem bà về nhà, hãy sống hòa thuận với chúng. Rồi ngài trở về cõi của ngài. Nhờ uy lực của Thiên chủ, con và dâu bà nghĩ đến mọi tính tốt của bà trước kia và đi tìm khắp thôn làng, họ thấy bà đã đi về phía nghĩa địa. Họ theo con đường ấy và gọi bà, khi gặp lại bà, họ quỳ xuống chân bà xin lỗi và được bà tha thứ lỗi lầm cũ. Bà vui mừng chào đón cháu nội. Vì vậy cả bọn họ cũng hoan hỷ trở về nhà và từ đó sống chung với nhau. 9. Với con dâu thảo lại vui mừng Bà lão Ka-ti đã sống chung, Thiên chủ giải hòa xung đột cũ, Cháu con săn sóc thật ân cần. Vần kệ này được cảm tác do Trí tuệ Tối thắng của đức Phật. * Sau pháp thoại, bậc Đạo Sư tuyên thuyết các Sự Thật. Khi kết thúc các Sự Thật, vị cư sĩ được an trú vào Sơ quả (Dự Lưu). Rồi Ngài nhận diện tiền thân: - Thời ấy, người cư sĩ phụng dưỡng mẹ mình là người đang phụng dưỡng mẹ ngày nay, người vợ thời ấy là người vợ thời nay và Sakka Thiên chủ chính là Ta. -ooOoo- (Contents)
421. Chuyện Người Hớt Tóc Gangamàla (Tiền thân Gangamàla) Ðịa cầu nòng rực như than.., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về việc thực hành các ngày trai giới. Một hôm bậc Ðạo Sư dạy các cư sĩ đang giữ ngày trai giới và bảo: Này các cư sĩ, giới hạnh của các ông thật tốt lành, khi giữ ngày trai giới, các vị phải bố thí, trì giới không sân hận, khởi tâm từ và thực hành mọi phận sự trong ngày ấy. Các bậc trí nhân ngày xưa đạt đại vinh hiển dầu chỉ nhờ giữ được một phần các ngày trai giới. Và theo lời thỉnh cầu của họ, Ngài kể câu chuyện đời xưa * Ngày xưa khi vua Brahmadatta trị vì Ba-la-nại, có một phú thương trong kinh thành tên là Suciparivàra, gia sản lên tới tám trăm triệu đồng, chuyên tâm bố thí và làm các thiện sự khác. Vợ con, toàn thể gia nhân của ông cho đến bọn chăn trâu bò đều giữ sáu ngày trai giới mỗi tháng. Thời ấy Bồ-tát được sinh vào một nhà nghèo kiếm kế sinh nhai chật vật bằng cách làm thuê. Vì mong có việc làm, ngài đến nhà phú thương Suciparivàra, khi chào chủ xong, ngồi xuống một bên, và được hỏi đến đây có việc gì, ngài đáp: - Tôi đến để xin việc làm công trong nhà ông. Thời ấy, khi những người làm công đến, vị phú thương thường bảo họ: - Trong nhà này mọi công nhân đều giữ ngày trai giới, nếu chú có thể giữ giới thì chú mới có thể làm việc cho ta. Song đối với Bồ-tát, vị ấy không tỏ vẻ muốn nói đến chuyện giữ giới mà chỉ bảo: - Tốt lắm, này thiện nam, chú có thể làm việc cho ta và trù liệu tiền lương của chú. Từ đó Bồ-tát làm mọi công việc của phú thương một cách nhẫn nại nhiệt tình, không hề nghĩ đến nỗi mệt nhọc riêng mình, ngài đi làm từ sáng sớm đến chiều tối trở về. Một hôm dân chúng làm lễ hội ở kinh thành, vị phú thương bảo người tỳ nữ: - Hôm nay là ngày hội, cô phải nấu cơm cho công nhân thật sớm. Họ sẽ ăn sớm và giữ giới kiêng ăn từ đó đến hết ngày. Bồ-tát dậy sớm và đi làm việc. Trước đó không ai bảo ngài phải giữ giới kiêng ăn hôm ấy. Các công nhân kia ăn từ sớm và kiêng ăn. Vị phú thương cùng vợ con, gia nhân đều giữ giới kiêng ăn, mọi người đều trở về nhà riêng ngồi suy tư về các giới điều. Bồ-tát làm việc suốt ngày xong trở về nhà lúc trời tối. Người nữ tỳ đầu bếp đưa cho ngài nước rửa tay và một dĩa cơm lấy từ trong nồi. Bồ-tát bảo: - Vào giờ này ngày thường rất ồn ào, thế mọi người đi đâu cả hôm nay? - Họ đang giữ giới kiêng ăn và mỗi người đều về nhà riêng rồi. Ngài suy nghĩ: "Ta không muốn làm người duy nhất phạm giới giữa nhiều người giữ giới như vậy". Vì thế ngài đi hỏi vị phú thương xem có thể giữ giới kiêng ăn bằng cách thi hành mọi phận sự vào giờ đó không. Ông bảo ngài không thể thực hành mọi phận sự, bởi vì việc đó đã không được làm từ sáng sớm nhưng một nửa phận sự thì có thể làm được. Ngài đáp: - Mong được như vậy. Và thực hành phận sự ngay trước mặt chủ nhân, ngài bắt đầu giữ giới kiêng ăn, rồi về nhà nằm suy nghĩ về các giới điều. Vì ngài không ăn gì suốt ngày, nên vào canh cuối ngài cảm thấy đau nhói như dao đâm. Vị phú thương mang cho ngài một số thuốc giảm đói và bảo ngài dùng chúng, nhưng ngài bảo: - Tôi sẽ quyết không phá giới kiêng ăn, tôi đã nguyện trì giới dù phải thiệt mạng. Cơn đau đớn trở nên mãnh liệt và đến tảng sáng ngài bất tỉnh. Họ bảo ngài sắp chết nên đem ngài ra ngoài, đặt vào một nơi an nghỉ. Ngay lúc lấy, vua Ba-la-nại trên chiếc vương xa cùng đoàn hộ tống đông đảo đến nơi ấy trong lúc diễu quanh kinh thành. Bồ-tát thấy vẻ huy hoàng của vua, sinh lòng ao ước làm vua và cầu nguyện điều ấy. Khi mạng chung, do kết quả việc giữ nửa ngày trai giới trên, ngài được nhập mẫu thai vị chánh hậu. Bà trải qua đủ mọi nghi lễ của thời kỳ thụ thai rồi sinh một hoàng nam sau mười tháng. Hài nhi được đặt tên là Udaya. Khi lớn lên, vương tử trở nên hoàn hảo trong mọi ngành học thuật, nhờ trí hồi tưởng các đời trước, ngài nhớ lại các công hạnh thuở xưa và nghĩ rằng chính nhờ một thiện nghiệp nhỏ tạo nên một phước báo lớn, ngài thường hát khúc ca hoan lạc nhiều lần. Khi vua cha băng hà, ngài được trao cả vương quốc và nhận thấy cảnh đại vinh quang của mình, ngài lại hát khúc ca hoan lạc cũ. Một hôm dân chúng chuẩn bị lễ hội trong kinh thành. Một đám đông định tụ tập nhau định bày trò vui chơi giải trí. Một người gánh nước sống gần cổng Bắc thành Ba-la-nại đã dấu nửa đồng xu trong viên gạch ở bức tường bao quanh thành. Y sống chung với một người đàn bà nghèo khổ cũng làm nghề gánh nước. Vợ y bảo: - Chàng ơi, hôm nay có lễ hội trong thành phố, nếu chàng có tiền, ta hãy đi vui chơi nhé. - Nàng ơi, ta có tiền đấy. - Bao nhiêu? - Nửa xu. - Ở đâu? - Trong viên gạch bên cổng Bắc, cách đây mười hai do-tuần (dặm), ta chôn tiền tại đó. Song nàng có gì trong tay chăng? - Thiếp có đấy. - Bao nhiêu? - Nửa xu. - Vậy nửa xu của nàng và của ta hợp thành một xu. Ta sẽ đi mua một tràng hoa với một phần ba số tiền ấy, hương liệu với một phần ba và rượu nồng với một phần ba. Nàng hãy đi tìm nửa xu ở nơi cất tiền đem đến đây. Y thích thú với ý tưởng do lời vợ gợi lên, liền bảo: - Nàng ơi, đừng lo gì, ta sẽ đi tìm nửa xu về đây. Rồi y ra đi. Y mạnh như voi, vừa đi khoảng hơn sáu dặm, và mặc dù trời giữa trưa, y vẫn rảo bước trên cát nóng như thể được rải than vừa tắt lửa vì y rất thích thú với nỗi ham muốn được bạc. Trong bộ y phục cũ màu vàng điểm thêm lá thốt nốt giắt bên tai, y vừa đi ngang sân chầu để theo đuổi mục đích của mình vừa ca hát. Vua Udaya đứng bên cửa sổ mở, thấy y đi đến, không biết y là ai mà lại coi thường nắng gió như vầy, vừa đi vừa hát, liền bảo nô tỳ đi gọi y vào. Y được lệnh: - Hoàng thượng truyền gọi chú vào. Nhưng y đáp: - Hoàng thượng có nghĩa gì với ta chứ? Ta không biết hoàng thượng! Y liền bị lôi vào và đứng chầu một bên. Sau đó, vua ngâm hai vần kệ hỏi y: 1. Ðịa cầu nóng rực như than, Ðất đai như đống tro than nóng bừng, Song ngươi ca hát vang lừng, Khí trời gay gắt chẳng nung ngươi nào! 2. Mặt trời kia ở trên cao, Dưới này cát nóng khác nào lò than, Song ngươi ca hát lừng vang, Khí trời nắng gắt chẳng làm cháy ngươi. Nghe lời vua, y liền ngâm vần kệ thứ ba: 3. Chính vì tham dục đốt tôi, Chứ không phải ánh mặt trời nấu nung, Chính vì phận sự trong lòng Thúc tôi vội vã làm xong mọi phần. Vua hỏi y có việc gì. Y đáp: - Tâu Ðại vương, hạ thần sống gần cổng Nam với một người vợ nghèo. Vợ thần tỏ ý muốn chúng thần cùng vui chơi lễ hội nên hỏi thử thần có gì trong tay không. Thần bảo thần có tiền của chôn dấu trong bức tường cạnh cổng Bắc. Vợ thần bảo thần đi lầy tiền về để vui chơi . Những lời nói của vợ thần không rời tâm hồn thần và trong khi thần suy nghĩ mãi về chúng, tham dục cứ đốt cháy lòng thần. Công việc của thần là thế đấy. - Vậy điều gì khiến ngươi thích thú nhiều đến độ ngươi xem thường nắng gió và vừa đi vừa hát? - Tâu Ðại vương, thần hát vì nghĩ rằng khi tìm được của chôn dấu, thần sẽ vui chơi thích thú với vợ. - Này thiện nam, thế của ngươi chôn dấu bên cổng Bắc được một trăm ngàn đồng tiền chăng? - Tâu Ðại vương, không phải. Sau đó vua hỏi liên tiếp có phải năm mươi ngàn, bốn mươi, ba mươi, hai mươi, mười, năm, bốn ba, hai, một đồng tiền, nửa đồng tiền, bốn xu, ba xu, hai xu, một xu. Chàng trai đều đáp: "Không" trước các câu hỏi trên và nói: - Chỉ nửa xu. Quả thực, tâu Ðại vương, đó là tất cả gia sản của thần. Nhưng thần đang hy vọng tìm ra nó rồi đi vui chơi với vợ, và trong niềm ước vọng thích thú kia, nắng gió không làm thần khó chịu. Vua bảo: - Này thiện nam, thôi đừng đi đến đó dưới nắng gắt này nữa. Ta sẽ cho ngươi nửa xu. - Tâu Ðại vương, thần sẽ nhận lời hứa của Ðại vương và lấy tiền, nhưng thần sẽ không bỏ nửa xu kia đâu. Thần không bỏ việc đi đến đó đem nó về đâu. - Này thiện nam, hãy ở lại đây. Trẫm sẽ cho ngươi một xu, hai xu. Rồi cứ đề nghị thêm nữa, vua tiếp tục nói mười triệu, một ngàn triệu, vô số vàng bạc, nếu chàng trai chịu ở lại. Nhưng y vẫn đáp: - Tâu Ðại vương, thần sẽ nhận tiền của, nhưng thần vẫn đi kiếm nửa xu kia! Sau đó y được chiêu dụ bằng những lời vua hứa ban chức thủ kho, và nhiều chức vụ khác nữa, và cả chức vị phó vương. Cuối cùng y được đề nghị chia nửa vương quốc nếu y chịu ở lại. Khi ấy y mới chấp thuận! Vua bảo các Ðại thần: - Này các khanh, hãy đưa hiền hữu của trẫm đi cạo râu, tắm rửa và trang điểm rồi đem người trở lại đây. Họ tuân lệnh. Vua chia đôi giang sơn và tặng chàng trai một nửa. Song chuyện kể rằng y chọn phần nửa ở phía Bắc do lòng yêu thích nửa đồng xu cũ! Y được gọi là vua Nửa Xu. Hai vị vua đồng cai trị đất nước trong tình thân hữu hòa hợp. Một hôm, hai vị cùng đi đến ngự viên. Sau khi vui chơi, vua Udaya nằm xuống kề đầu vào lòng vua Nửa Xu. Ngài ngủ thiếp, trong lúc đám hầu cận đi quanh quẩn vui chơi. Vua Nửa Xu suy nghĩ: "Tại sao ta chỉ được nửa vương quốc mãi thôi? Ta muốn giết vua này và làm vị vua độc nhất." Vì thế Vua Nửa Xu rút kiếm ra, nhưng khi nghĩ đến việc đâm vua này, vua Nửa Xu nhớ lại ngài đã đưa bạn mình từ chỗ nghèo hèn thành người đồng trị nước với ngài và ban cho bạn đại quyền lực. Nhận thức tư tưởng vừa khởi lên trong trí dự định giết một ân nhân như thế là vô cùng độc ác, vua Nửa Xu liền tra kiếm vào bao. Lần thứ hai, rồi lần thứ ba, ý tưởng lại khởi lên. Cảm thấy tư tưởng này khởi lên mãi sẽ đưa mình đến cái ác nghiệp, vua Nửa Xu vứt kiếm xuống đất và thức vua kia dậy, vừa nói vừa quỳ xuống chân ngài: - Tâu Ðại vương, xin hãy tha tội cho tôi. - Này Hiền hữu, bạn có làm gì sai trái với ta đâu. - Tâu Ðại vương, tôi đã làm một việc như vậy. - Này Hiền hữu, thế thì ta tha thứ cho bạn. Nếu như bạn muốn thì cứ làm vua một mình và ta sẽ làm phó vương phụng sự bạn. Vua Nửa Xu đáp: - Tâu Ðại vương, tôi không cần vương quốc, tham vọng ấy sẽ khiến tôi tái sinh vào cõi dữ. Quốc độ này của Ðại vương, xin nhận lấy nó, tôi muốn trở thành người khổ hạnh. Tôi đã lấy gốc rễ của dục tham, nó phát xuất từ ước vọng của con người. Vậy từ nay tôi không còn ước vọng như thế nữa. Rồi ông ngâm vần kệ thứ tư trong niềm hoan lạc: 4. Nhận ra tham dục, nguồn căn Ở trong ước vọng tiềm tàng khắp nơi, Ta không muốn nữa vì ngươi, Vậy ngươi, Tham dục, phải rời xa đi! Nói vậy xong, ông ngâm vần kệ thứ năm thuyết Pháp cho quần chúng đang đắm say tham dục: 5. Dục tham ít ỏi chẳng vừa, Dục tham nhiều chỉ mang ta khổ buồn. Này, luôn thiếu, ngu nhân, Nếu ngươi muốn đắc trí thông, bạn hiền! Thuyết Pháp như vậy với quần chúng xong, ông giao quốc độ cho vua Udaya. Rời bỏ quần chúng đang khóc than với nước mắt đầm đìa, ông đến vùng Tuyết Sơn, trở thành ẩn sĩ khổ hạnh và đạt Thắng trí. Trong thời gian vị ấy làm nhà khổ hạnh, vua Udaya ngâm vần kệ thứ sáu bày tỏ nỗi hoan lạc trọn vẹn: 6. Thiểu dục đem ta mọi quả thành, U-da-ya đạt đại quang vinh, Người tinh cần được nhiều an lạc, Làm ẩn sĩ, buông bỏ dục tình. Không ai biết ý nghĩa vần kệ này. Một hôm, chánh hậu hỏi ngài ý nghĩa trên. Vua không muốn nói. Thời ấy có người thợ hớt tóc trong triều tên là Gangamàla mỗi khi vào chầu vua thường dùng dao cạo trước, rồi sau kẹp tóc vua bằng cái nhíp. Vua thích việc trước, nhưng việc thứ hai làm vua đau. Về việc đầu, vua muốn thưởng cho y một đặc ân. Còn việc thứ hai, vua chỉ muốn chém đầu y thôi! Một hôm vua nói chuyện với hoàng hậu, ngài bảo rằng người thợ hớt tóc trong triều là một tên ngu xuẩn. Khi hoàng hậu hỏi y phải làm gì trước, ngài bảo: - Hãy dùng nhíp trước, rồi dùng dao cạo sau. Hoàng hậu truyền gọi thợ hớt tóc vào và bảo: - Này thiện nam, khi người tỉa râu đức vua, ngươi nên dùng cái nhíp kẹp râu tóc ngài trước, rồi dùng dao cạo sau. Nếu đức vua ban cho ngươi một điều ước, ngươi phải tâu rằng ngươi không cần gì cả, mà ngươi chỉ muốn biết ý nghĩa khúc ca của ngài thôi. Nếu ngươi làm vậy, ta sẽ cho ngươi nhiều tiền. Y đồng ý ngay. Hôm sau, khi y tỉa râu vua, y cầm cái nhíp trước. Vua hỏi: - Gangamàla, đây là kiểu mới của ngươi ư? - Tâu Ðại vương, phải - y đáp - thợ hớt tóc thường có kiểu mới. Rồi y kẹp tóc vua với cái nhíp trước và dùng dao cạo sau. Vua liền ban cho y một điều ước. - Tâu Ðại vương, thần không muốn gì cả. Xin Ðại vương cho thần biết ý nghĩ khúc ca ấy. Vua hổ thẹn khi phải nói đến nghề nghiệp của mình trong thuở hàn vi đời trước, liền bảo: - Này thiện nam, điều ước kia có ích lợi gì cho ngươi đâu? Hãy chọn điều khác. Nhưng người hớt tóc cứ van xin điều ấy. Vua sợ thất hứa nên đồng ý. Như đã tả trong Tiền thân Kummàsapinda, số 415, vua truyền chuẩn bị mọi sự rất trọng thể rồi ngồi trên bảo tọa bằng ngọc, kể tất cả chuyện công đức trong đời vừa qua tại kinh thành này. Rồi ngài bảo: - Ðiều ấy giải thích nửa vần kệ, còn nửa vần kia kể chuyện hiền hữu ta trở thành nhà khổ hạnh trong lúc ta làm vị vua độc nhất trong niềm tự hào, điều ấy giải thích phần thứ hai của ca khúc hoan lạc ấy. Nghe vậy, người hớt tóc suy nghĩ: "Như vậy, đức vua được hưởng cả vinh quang này vì đã giữ nửa ngày trai gới. Ðức hạnh quả thật là chánh đạo. Giả sử ta cũng trở thành nhà khổ hạnh và tìm đường giải thoát cho ta được chăng?" Người hớt tóc liền từ giã đám thân thuộc, tài vật thế gian, rồi xin phép vua trở thành nhà tu hành đi về vùng Tuyết Sơn làm vị khổ hạnh. Khi nhận thức được ba đặc tính của các pháp hữu hình (vô thường, khổ, vô ngã), vị ấy đạt Thắng trí và trở thành vị Ðộc Giác Phật. Vị ấy có đủ các y bát nhờ thần lực. Sau độ năm sáu năm ở trên núi Gandhamàdana (Hương Sơn), vị ấy muốn về thăm vua Ba-la-nại, liền bay qua không trung đến ngự viên, rồi ngồi trên vương tọa. Người giữ vườn trình nhà vua rằng Gangamàla nay là vị Ðộc Giác Phật, đã phi hành trên không và đang ngồi trong ngự viên. Vua lập tức đến chào vị Ðộc Giác Phật và hoàng thái hậu cũng ra đi với con. Vua vào ngự viên, kính chào vị ấy và ngồi xuống một bên cùng đoàn tùy tùng. Vị Ðộc Giác Phật thân mật đàm đạo với vua và gọi ngài bằng tộc tánh: - Này Brahmadatta, Hiền hữu có chuyên tâm tinh cầu, cai trị nước nhà đúng Pháp, thực hành bố thí cùng các thiện sự khác chăng? Hoàng thái hậu liền nổi giận: - Ðứa con nhà hớt tóc hạ tiện này không biết phận mình. Nó dám gọi hoàng nhi quý tộc của ta là "Brahmadatta". Rồi bà ngâm vần kệ thứ bảy: 7. Khổ hạnh xả ly hết lỗi lầm, Thợ ghè, hớt tóc, mọi phàm nhân, Gan-ga nhờ đó thành vinh hiển, Liền gọi "Brah-ma" đấng quốc vương! Vua vội ngăn cản mẫu hậu và tuyên bố mọi đặc tính của vị Ðộc Giác Phật, ngài ngâm vần kệ thứ tám: 8. Nhìn xem! Vào lúc phải vong thân, Khổ hạnh cho ta hưởng phước phần, Người lễ bái ta trong kiếp trước, Giờ đây vua chúa phải chào mừng. Mặc dù vua đã ngăn cản thái hậu, cả đám quần thần đều đứng lên bảo: Một người hạ tiện thế này dám xưng hô với Hoàng thượng bằng tên tộc như vậy là không đúng phép tắc. Vua lại quở trách quần thần và ngâm vần kệ cuối tuyên bố các đức tính cuả vị Ðộc Giác Phật: 9. Chớ trách Gan-ga nói thế này Bước đường đạo hạnh thiện toàn thay! Ngài đà vượt đại dương phiền não, Giải thoát khổ sầu chính tại đây. Nói vậy xong, vua vái chào vị Ðộc Giác Phật và xin ngài tha lỗi cho thái hậu. Vị Ðộc Giác Phật đồng ý và đám quần thần của vua cũng được tha thứ luôn. Vua ước mong Ngài hứa về sau sẽ ở lại trong vùng lân cận, nhưng Ngài từ chối, rồi đứng trên không trước mắt đám triều thần, Ngài khuyến giáo vua xong trở về Hương Sơn. * Khi Pháp thoại chấm dứt, bậc Ðạo Sư bảo: - Này các cư sĩ, các vị ấy giữ trai giới là việc cần phải làm. Rồi Ngài nhận diện Tiền thân: - Thời ấy, vị Ðộc Giác Phật đắc Niết-bàn vô dư y, vua Nửa Xu là Ànanda, chánh hậu là mẫu thân Ràhula và vua Udaya chính là Ta. (Contents)
423. Chuyện Uy Lực Dục Tham (Tiền thân Indriya) Người nào tuân lệnh dục tham..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về sự quyến rủ của người vợ cũ đối với một Tỷ-kheo. Chuyện kể rằng một thiện gia nam tử ở Sàvatthi (Xá-vệ) nghe giáo pháp của bậc Ðạo Sư và nghĩ rằng thật khó cho một người tại gia có thể sống đời Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ và thanh tịnh, nên ông quyết định xuất gia tu hành theo giáo lý cứu độ để diệt tận khổ ưu. Vì thế ông để lại tài sản, nhà cửa cho vợ con, và thỉnh cầu bậc Ðại Sư truyền giới xuất gia cho mình. Bậc Ðạo Sư chấp thuận. Vì ông chỉ là Sa-di trẻ tuổi lúc khất thực cùng các vị giáo thọ, sư trưởng và Tăng chúng lại đông, nên ông không có được ghế ngồi trong nhà cư sĩ hoặc trong trai đường, mà chỉ có một ghế thấp nhỏ hoặc ngồi ở dãy ghế dài cuối chỗ các Sa-di. Thức ăn chỉ được múc vội vã cho ông bằng cái muỗng lớn: ông nhận món cháo tấm, các món cứng thì hôi hám hoặc hư nát, hoặc các cọng rau đã khô héo, cháy sém và phần ăn này không đủ nuôi sống ông. Ông liền đem các món ăn nhận được về cho người vợ cũ mà ông đã rời bỏ. Nàng cầm lấy bình bát, kính chào ông, đổ hết các thứ ấy ra và thay vào món cháo nấu thật ngon và cơm trộn sốt cà-ri. Vị Tỷ kheo bị lòng ham thích các huơng vị ấy lôi cuốn nên không thể rời vợ. Nàng suy nghĩ rằng nàng sẽ thử thách tình cảm của ông. Một hôm, nàng bảo một trai làng chải chuốt sạch sẽ và đến nhà nàng ngồi cùng một đám người nhà của y mà nàng đã mời, và nàng cho cả bọn ăn uống vài thứ . Cả bọn ngồi ăn chơi thỏa thích. Nàng lại bảo buộc đôi bò vào xe và chiếc xe đợi sẵn sàng ở cửa nhà. Còn chính nàng ngồi ở nhà sau nấu nướng bánh mứt. Chồng nàng đi đến đứng ở cửa. Thấy vậy, một lão bộc trình bà chủ rằng có một Tỷ-kheo ở cửa. Nàng bảo: - Hãy ra chào vị ấy và bảo vị ấy qua nhà khác. Nhưng dù y đã làm vậy nhiều lần, y thấy vị Tỷ-kheo vẫn đứng yên nên y lại trình bà chủ. Nàng bước ra, vén tấm rèm lên nhìn và kêu lớn: - Ðây là cha bầy trẻ con tôi. Nàng bước ra chào ông, vừa cầm lấy bình bát vừa mời ông bước vào, nàng đem thực phẩm cúng dường. Khi ông đã ăn xong, nàng lại kính lễ và nói: - Thưa Tôn giả, nay Tôn giả là một bậc Thánh, trước kia chúng ta đã luôn chung sống cùng nhau trong ngôi nhà này. Song giờ đây, cuộc sống tại gia lại không thể thiếu người chủ nhà, vì vậy chúng ta sắp dời qua nhà khác và đi xa về vùng quê. Xin Tôn giả hãy nhiệt tâm làm thiện sự và tha thứ cho thiếp nếu thiếp làm điều sai trái. Trong một lúc, chồng cũ của nàng cảm thấy như thể trái tim tan vỡ! Rồi ông đáp: - Ta không thể rời nàng, xin nàng đừng đi. Ta sẽ trở lại đời thế tục. Hãy đưa cho ta y phục của người cư sĩ tại chỗ nọ, ta sẽ bỏ y bát và trở về với nàng. Nàng đồng ý ngay. Khi vị Tỷ-kheo về tinh xá, trả bộ y bát lại cho vị giám hộ và giáo thọ, và khi được hỏi lý do, ông giải thích là ông không thể rời vợ và sắp trở lại đời thế tục. Dù ông không muốn, các vị ấy vẫn dẫn ông đến bậc Ðạo Sư và kể cho ngài nghe rằng ông thối thất và muốn trở về đời thế tục. Bậc Ðạo Sư hỏi: - Chuyện này có thật chăng? - Thưa vâng, bạch Thế Tôn. - Ai làm cho ông thối thất? - Vợ cũ của con. Này Tỷ-kheo, nữ nhân ấy là nguyên nhân gây tác nghiệp của ông. Chính vì kẻ ấy mà ngày xưa ông đã sa đọa khỏi bốn cảnh giới Thiền định, và rất khốn khổ. Sau nhờ ta, ông được giải thoát cảnh khổ và tái tạo công năng Thiền định mà ông đã mất. Rồi Ngài kể câu chuyện đời xưa. * Ngày xưa khi vua Brahmadatta trị vì Ba-la-nại, Bồ-tát được sinh làm con trai vị tế sư hoàng gia và bà vợ vị ấy cũng là nữ nhân Bà-la-môn. Vào ngày ngài ra đời, có làn ánh sáng của binh khí lóe sáng khắp kinh thành vì thế ngài được đặt tên Jotipàla (người hộ trì ánh sáng hay Hộ Minh). Khi lớn lên, ngài học đủ mọi ngành nghề nghệ thuật tại Takkasilà và chứng tỏ tài năng trước vua. Nhưng ngài lại từ giã địa vị của ngài không báo cho ai biết, ngài ra đi bằng cổng sau, vào rừng trở thành vị khổ hạnh ở thảo am Kavitthaka, được gọi là Sakkadatiya. Ngài chứng đắc Thiền định viên mãn. Trong khi trú tại đó, hàng trăm vị trí giả đến tham kiến hầu cận ngài. Ngài được một hội chúng đông đảo theo học và bảy đệ tử. Trong số ấy, trí giả Sàlissara rời thảo am Kavitthaka để đến xứ Surrattha và trú bên bờ sông Sàtodikà cùng hội chúng vài ngàn trí giả khác. Mendissara cùng vài ngàn trí giả sống gần thị trấn Lambacùlaka trong quốc độ của vua Pajaka. Pabbata cùng vài ngàn trí giả sống trong một xứ ở miền rừng núi. Kàladevala cùng vài ngàn trí giả sống trong núi rừng ở Avanti và Decan. Kisavaccha sống độc cư ở gần kinh thành Kumbhavati, trong ngự viên của vua Dandaki. Anusissa là thị giả của Bồ-tát ở chung với ngài. Nàrada, em của Kàladevala độc cư trong thạch thất giữa quốc độ Aranjara có nhiều núi non ở vùng Trung thổ. Bấy giờ không xa nước Aranjara có một thị trấn rất trù phú. Thị trấn này có con sông cả, nơi nhiều đàn ông đến tắm. Dọc theo bờ, các kỹ nữ xinh đẹp thường ngồi quyến rủ đám mày râu. Vị khổ hạnh Nàrada thấy một nàng kỹ nữ, đâm ra si tình, mất hết Thiền lực và héo mòn vì không ăn uống gì cả, cứ nằm dài trong lưới tình trói buộc suốt bảy ngày liền. Vị huynh trưởng Kàladevata nhờ quan sát biết nguyên nhân việc kia, liền phi hành qua không gian, vào biến động. Nàrada thấy vị ấy liền hỏi tại sao đến đây. Vị ấy đáp: - Ta biết Hiền đệ bị bệnh nên đến chăm sóc đệ đây. Nàrada giả dối bảo vị ấy đi về: - Ðại huynh chỉ nói chuyện không đâu, toàn là hư vọng, hão huyền. Nhưng vị kia từ chối ra đi và còn đem theo ba vị Sàlissara, Mendissara và Pabbatissara đến đó nữa. Nàrada lại bảo tất cả ra về theo cách trên. Kàladevala liền bay đi tìm Ðạo Sư Sarabhanga và dẫn thầy đến đó. Khi bậc Ðạo sư đến, ngài thấy Nàrada đã rơi vào lưới kềm tỏa của tham dục và hỏi có đúng vậy không. Nàrada đứng lên nghe lời ngài, kính lễ thầy và thú nhận sự việc. Bậc Ðạo Sư bảo: - Này Nàrada, ai rơi vào lưới tham dục sẽ suy tàn trong khổ đau ở đời này và đời kế bị tái sinh vào địa ngục. Rồi Ngài ngâm vần kệ đầu: 1. Người nào tuân lệnh dục tham, Mất hai thế giới, đời tàn về sau. Nghe vậy, Nàrada đáp: - Bạch Tôn sư, mưu cầu tham dục là hạnh phúc. Tại sao Tôn sư lại gọi hạnh phúc ấy là khổ đau? Ðạo Sư Sarabhanya đáp: - Vậy hãy nghe đây. Rồi Ngài ngâm vần kệ thứ hai: 2. Hân hoan cùng với khổ đau Vẫn thường dẫm bước lên nhau chẳng ngừng, Con từng thấy chúng chuyển luân, Hãy tìm hạnh phúc thật chân nhiệm mầu. Nàrada đáp: - Bạch Tôn sư, khổ đau này thật khó chịu đựng. Con không thể kham nhẫn nó được. Bậc Ðại sĩ bảo: - Này Nàrada, khi khổ đau đến cần phải chịu đựng. Rồi Ngài ngâm vần kệ thứ ba: 3. Người nào kham nhẫn đối đầu Gian lao nhiếp phục khổ sầu bao phen, Là người vững mạnh tiến lên Niết-bàn, cực lạc, dứt phiền não xưa. Song Nàrada vẫn đáp: - Bạch Tôn sư, hạnh phúc của dục tình là hạnh phúc tối cao, con không thể nào rời bỏ nó được. Bậc Ðạo Sĩ bảo: - Không thể vì bất cứ lý do gì mà ta từ bỏ Giới hạnh. Rồi ngài ngâm vần kệ thứ tư: 4. Con đừng phá hủy tiêu ma Quãng đời Thanh hạnh, sa đà công năng, Chỉ vì dục vọng tham sân Cầu mong lợi dưỡng, đau buồn nhỏ, to. Sau khi Ðạo Sư Sarabhanga đã tuyên thuyết Chánh pháp qua bốn vần kệ, trí giả Làladevala muốn khuyến giáo tiểu đệ liền ngâm vần kệ thứ năm: 5. Biết đời phiền lụy lo âu, Thức ăn uống phải phát cho nhiều người. Chẳng ham tích trữ tiền tài, Chẳng sầu khi chúng hết thời tiêu tan. Vần kệ thứ sáu do bậc Ðạo Sư ngâm phát xuất từ Trí tuệ Tối Thắng của Ngài liên hệ đến lời khuyến giáo của Devala đối với Nàrada: 6. De-va Trí giả Hắc nhan Giờ đây khuyên nhủ khôn ngoan nhất đời: Ta không hề thấy có người Kém hơn kẻ chịu vâng lời dục tham. Sau đó Thánh giả Sarabhanga cảnh báo: Này Nàrada hãy nghe đấy: kẻ nào trước tiên không muốn làm những gì đáng làm, về sau sẽ kêu khóc than van như chàng trai đi vào rừng thuở xưa. Rồi Ngài kể một câu chuyện quá khứ. Ngày xưa trong một thị trấn ở thành Kàsi có một thanh niên Bà-la-môn, đẹp trai, mạnh khỏe, lực lưỡng như voi. Chàng suy nghĩ: "Tại sao ta phải nuôi cha mẹ bằng cách làm ruộng, hoặc phải lấy vợ sinh con, hoặc làm các thiện sự nọ kia? Ta chẳng muốn nuôi ai hoặc làm thiện sự gì cả, mà ta chỉ muốn vào rừng nuôi bản thân bằng cách săn nai". Thề rồi với năm thứ vũ khí, chàng vào Tuyết Sơn giết nai ăn thịt rất nhiều. Ở vùng Tuyết Sơn chàng thấy một thung lũng rộng lớn tứ bề có núi bao bọc, bên cạnh bờ sông Vidhavà, chàng liền sống ở đó với thịt thú săn được và nấu trên than hồng. Chàng lại suy nghĩ: "Ta sẽ không được khỏe mạnh mãi đâu, khi ta già yếu, ta sẽ không phiêu bạc trong rừng. Nay ta muốn bắt nhiều loại thú hoang vào trong thung lũng này, làm cổng rào lại và chẳng cần phải lang thang trong rừng nữa, ta cũng sẽ giết chúng và ăn thỏa thích". Và chàng đã làm như vậy. Thời gian trôi qua, chính điều ấy phải xảy ra, mọi thực tế của cuộc đời xuất hiện, chàng không còn sức điều khiển nổi tay chân, chàng không thể đi lại tự do đây đó, chàng không thể tìm được thức ăn uống, thân thể gầy gò khô héo như một bóng ma, lộ rõ mọi nếp nhăn nheo khắp mình như mặt đất mùa nắng. Chàng trở nên dị tướng, nhăn nheo, rã rời và vô cùng khổ sở. Cũng như chàng kia, theo thời gian, vua nước Sìvi, mệnh danh là Sìvi, ước mong hưởng món thịt rừng nướng trên than hồng trong rừng già, liền giao phó quốc độ cho các đại thần, đem theo năm món vũ khí, đi vào rừng săn thịt nai để ăn. Vừa lúc vua đến chỗ ấy liền thấy người kia. Dù sợ hãi, vua cũng cố thu hết can đảm hỏi người kia là ai. Chàng đáp: - Tâu Chúa công, tôi là một bóng ma đang hưởng nghiệp quả do tôi đã tạo. Thế Chúa công là ai? - Ta là vua nước Sìvi. - Tại sao Chúa công đến đây? - Ðể ăn thịt nai. - Tâu Ðại vương, tôi đã trở thành con ma trên đất vì tôi đã đến đây với mục đích ấy. Rồi chàng kể đầy đủ chi tiết câu chuyện của chàng và để giải thích nỗi bất hạnh của mình, chàng ngâm các vần kệ cuối cùng: 7. Chính tôi đây, hỡi Quân vương, Khác nào giữa chốn đấu trường địch quân, Công lao, nghề nghiệp, tài năng, Vợ con, nhà ở bình an một thời, Ðã tiêu tan hết cả rồi, Tôi mang nghiệp quả ngay đời thế gian. 8. Giờ tôi tồi tệ muôn vàn Không người quyến thuuộc, lang thang không nhà. Từ đời chân chánh lạc xa, Tôi như một cái bóng ma đọa đày. 9. Nay tôi phải sống cảnh này Vì tôi tạo khổ não thay vui mừng. Quanh tôi như đám lửa bừng, Tôi không cảm thấy trong lòng hân hoan. Cùng với các vần kệ ấy, chàng nói thêm: - Tâu Ðại vương, do ham muốn dục lạc tôi đã tạo khổ đau cho nhiều loài khác và trở thành bóng ma ngay tại đời này. Xin Ðại vương đừng gây ác nghiệp, xin hãy trở về kinh đô của Ðại vương và thực hành thiện sự, bố thí cùng các phước nghiệp khác. Nhà vua làm theo lời ấy và hoàn thành con đường lên Thiên giới. Vị khổ hạnh xúc động vì lời tường thuật của Ðạo Sư Sarabhanga về câu chuyện trên. Vị ấy được cảm hóa, rồi sau khi kính lễ Tôn sư và được ngài tha thứ, nhờ các pháp môn chân chánh, vị ấy tái tạo năng lực Thiền định đã mất. Ðạo sư Sarabhanga không cho phép đệ tử ở lại đó nữa và đưa vị ấy cùng ngài về thảo am xưa. * Sau Pháp thoại, bậc Ðạo Sư tuyên thuyết các Sự Thật. Lúc kết thúc các Sự Thật, vị Tỷ-kheo thối thất đã được an trú vào Sơ quả (Dự Lưu). Rồi Ngài nhận diện tiền thân: - Thời ấy Nàrada là Tỷ-kheo thối thất này, Sàlissara là Sàriputta (Xá-lợi-phất), Mendissara là Kassapa (Ca-diếp), Kaccàna (Ca-chiên-diên), Anusissa là Ànanda (A-nan), Kisavaccha là Moggallàna (Mục-kiền-liên) và Đạo Sư Sarabhanga chính là Ta. -ooOoo- (Contents)
431. Chuyện Nam Tử Hàrita (Tiền thân Hàrita) Hà-ri Hiền hữu, trẫm nghe rằng..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về một Tỷ-kheo bất mãn. Bấy giờ Tỷ-kheo này trở nên bất mãn sau khi nhìn thấy một nữ nhân phục sức lộng lẫy nên cứ để cho lông tóc, móng tay chân dài ra, và muốn hoàn tục. Khi ông miễn cưỡng bị các vị giáo thọ và giám hộ đưa đi yết kiến bậc Ðạo Sư, và được Ngài hỏi xem có đúng là ông thối thất chăng, và tại sao như vậy, ông đáp: - Thưa vâng, bạch Thế Tôn, chính vì uy lực của dục tham, sau khi nhìn thấy một nữ nhân xinh đẹp. Bậc Ðạo Sư bảo: - Này Tỷ-kheo, tham dục huỷ hoại công đức, hơn nữa, rất đáng nhàm chán, nó làm cho con người tái sinh vào địa ngục; thế thì sao tham dục này lại không đưa đến sự suy tàn của ông? Bởi vì trận cuồng phong vùi dập đỉnh núi Sineru (Tu-di) vẫn không ngần ngại cuốn đi một ngọn lá khô héo. Chính vì tham dục này, những người thực hành theo trí thức và trí tuệ, đã đắc năm Thắng trí và tám Thiền chứng, dẫu là Thánh nhân vĩ đại, vẫn không đủ khả năng ổn định tâm tư nên sa đoạ đánh mất Thiền lực vi diệu. Rồi ngài kể một chuyện quá khứ. * Ngày xưa khi vua Brahmadatta trị vì tại Ba-la-nại, Bồ-tát được sinh ở một làng trong một gia đình Bà-la-môn có tài sản đến tám triệu đồng, và do màu vàng ánh của ngài, cha mẹ đặt tên ngài là Harittacakumàra (Nam tử Kim sắc). Khi lớn khôn, và đã được giáo dục tại Takkasilà, ngài trở thành người gia chủ. Vừa khi cha mẹ từ trần, ngài đi thanh tra đủ các kho báu của mình và suy nghĩ: "Tài sản kho báu tiếp tục tồn tại, còn những người tạo ra nó lại mất cả rồi. Ta cũng tan thành tro bụi khi chết". Như vậy do nỗi sợ chết báo động, ngài thực hành đại bố thí, rồi vào vùng Tuyết Sơn sống đời tu hành, đến ngày thứ bảy ngài thành tựu các Thắng trí và các Thiền chứng. Ngài sống ở đó một thời gian bằng củ quả rừng, rồi xuống núi tìm muối và dấm, dần dần ngài đến tận Ba-la-nại. Ngài sống trong ngự viên và ngày hôm sau, khi khất thực ngài đến cửa cung vua. Vua rất hoan hỷ khi thấy ngài nên đã truyền mời ngài vào ngồi trên vương toạ dưới bóng mát của chiếc Lọng trắng và cúng dường ngài đủ thứ cao lương mỹ vị. Khi lời nói lời tuỳ hỷ công đức, vua vô cùng đẹp ý hỏi: - Bạch Tôn giả, ngài sắp đi đâu? - Tâu Ðại vương, chúng tôi tìm một nơi an cư mùa mưa. - Thế thì tốt lắm, bạch tôn giả. Vua bảo. Rồi sau buổi điểm tâm, vua cùng đi với ngài đến ngự viên, truyền dựng am thất ban ngày lẫn ban đêm cho ngài ở, chỉ định người giữ ngự viên làm hầu cận của ngài, rồi vua kính chào ngài ra về. Từ đó bậc Ðại Sĩ thường xuyên ăn uống ở cung vua và sống tại nơi ấy suốt mười hai năm liền. Một hôm, vua đi dẹp loạn ở biên giới, nên đã giao phó hoàng hậu chăm sóc Bồ-tát, và bảo bà: - Ðừng xao lãng việc phụng sự "Phước điền" của chúng ta. Từ đó trở về sau, hoàng hậu tự tay phục vụ bậc Ðại Sĩ rất chu đáo.	http://www.sacred-texts.com/bud/j3/j3132.htm The Jataka, Vol. III, tr. by H.T. Francis and R.A. Neil, [1897], at sacred-texts.com Once upon a time when Brahmadatta was reigning in Benares, the Bodhisatta was born in a certain village in a brahmin family worth eighty crores, and from his golden complexion they called him Harittacakumāra (Young Goldskin). When he was grown up, and had been educated at Takkasilā, he set up as a householder, and on the death of his father and mother he made inspection of his treasures and thought, "The treasure only continues to exist, but they who produced it cease to exist: I too must be reduced to atoms by means of death," and alarmed by the fear of death he gave great gifts, and entering the Himālaya country he adopted the religious life, and on the seventh day he entered upon the Faculties and Attainments. There for a long time he lived on wild fruit and roots, and going down from the mountain to procure salt and vinegar, he in due course reached Benares. There he abode in the royal park, and on the next day in going his round for alms he came to the door of the king's palace. The king was so glad to see him that he sent for him and made him sit on the royal couch beneath the shade of the white umbrella, and fed him on all manner of dainties, and on his returning thanks the king being exceedingly pleased asked him, "Reverend Sir, where are you going?" "Great king, we are looking out for a dwelling-place for the rainy season." "Very well, Reverend Sir," he said, and after the early meal he went with him to the park, and had quarters both for the day and night built for him, and, assigning the keeper of the park as his attendant, he saluted him and departed. The Great Being from that time fed continually in the palace, and lived there twelve years. p. 296 Now one day the king went to quell a disturbance on the frontier, [498] and committed the Bodhisatta to the care of the queen, saying, "Do not neglect our "Field of Merit." Thenceforth she ministered to the Great Being with her own hands.
Một hôm, hoàng hậu đã chuẩn bị thực phẩm của ngài xong, và vì ngài đến muộn, nên bà đi tắm nước hương thơm ngát, choàng chiếc y bằng lụa mỏng manh mềm mại, rồi mở cửa thượng lầu nằm xuống một vương sàng nhỏ để cho gió lùa trên thân thể bà. Sau đó, Bồ-tát đắp hạ y và thượng y, cầm bình bát, du hành qua không gian đi vào cửa sổ ấy. Khi hoàng hậu vội vàng đứng dậy vì nghe tiếng sột soạt của các tấm y bằng vỏ cây trên thân ngài, chiếc y bằng lụa mỏng rơi khỏi người bà. Một đối tượng lạ thường đập vào mắt bậc Ðại Sĩ. Rồi một dục tưởng đã ẩn trong tâm ngài từ vô lượng kiếp, chợt bừng dậy như một con rắn nằm trong hộp, xua tan thiền lực của ngài. Rồi không đủ khả năng ổn định tư tưởng, ngài đến chụp lấy hoàng hậu bằng đôi tay và hai vị lập tức kéo màn che phủ quanh người. Sau khi đã phạm tà dục với bà, ngài thọ thực và trở về ngự viên. Từ đó về sau, ngày nào ngài cũng đến làm như vậy. Tà hạnh của ngài vang dậy khắp kinh thành. Các cận thần của vua dâng sớ tâu trình vua: "Nhà khổ hạnh Hàrita đang hành động như vậy như vậy". Vua suy nghĩ: "Họ nói như vậy để ly gián chúng ta" và vua không tin chuyện ấy. Khi vua đã bình định vùng biên địa xong, liền trở về Ba-la-nại và sau buổi diễn binh oai nghi khắp kinh thành, vua đến gặp hoàng hậu và hỏi: - Có thật Thánh nhân khổ hạnh Hàrita đã phạm tà dục với ái hậu chăng? - Tâu Chúa thượng, quả đúng vậy. Vua vẫn không tin lời bà và suy nghĩ. "Ta sẽ hỏi chính vị ấy". Rồi đi đến ngự viên, vua vái chào ngài, ngồi kính cẩn một bên và ngâm vần kệ đầu để hỏi chuyện: 1. Hà-ri Hiền hữu, trẫm nghe rằng Tôn giả nay đang sống lỗi lầm, Trẫm chẳng tin lời đồn đại ấy, Ngài không phạm tội ý, thân chăng?	Now one day she had prepared his food, and as he delayed his coming, she bathed in scented water, and put on a soft tunic of fine cloth, and opening the lattice lay down on a small couch, and let the wind play upon her body. And the Bodhisatta later on in the day, dressed in a goodly inner and outer robe, took his alms-bowl and walking through the air came to the window. As the queen rose up in haste, at the rustling sound of his bark garments, her robe of fine cloth fell from off her. An extraordinary object struck upon the eye of the Great Being. Then the sinful feeling, that had been dwelling for countless aeons in his heart, rose up like a snake lying in a box, and put to flight his mystic meditation. Being unable to fix his thoughts he went and seized the queen by the hand, and forthwith they drew a curtain round them. After misconducting himself with her, he partook of some food and returned to the park. And every day thenceforth he acted after the same manner. His misconduct was blazed abroad throughout the whole city. The king's ministers sent a letter to him, saying, "Hārita, the ascetic, is acting thus and thus." The king thought, "They say this, being eager to separate us," and disbelieved it. When he had pacified the border country he returned to Benares, and after marching in solemn procession round the city, he went to the queen and asked her, "Is it true that the holy ascetic Hārita mis-conducted himself with you?" "It is true, my lord." He disbelieved her also, and thought, "I will ask the man himself," and going to the park he saluted him, and sitting respectfully on one side he spoke the first stanza in the form of a question: Friend Hārita, I oft have heard it said A sinful life is by your Reverence led; I trust there is no truth in this report, And thou art innocent in deed and thought?
Ngài suy nghĩ: "Nếu ta nói ta không phạm tội lỗi, vị vua này sẽ tin ta, nhưng trên thế gian này, không có một căn cứ nào vững chắc bằng nói sự thật. Người nào từ bỏ sự thật, dù ngồi trong Bồ-đề đạo tràng linh thiêng cũng không để đạt quả Phật. Vậy ta cần nói sự thật". Trong vài trường hợp, một vị Bồ-tát có thể sát sinh, lấy của không cho, phạm tà dục và uống rượu nồng, nhưng vị ấy không được nói dối đi kèm với sự lừa phỉnh vi phạm chân lý của vạn vật. Vì thế ngài ngâm vần kệ thứ hai chỉ nói lên sự thật: 2. Ta phạm ác hành, hỡi Ðại vương, Ðúng như Ngài đã được nghe rằng Mắc vào tà thuật trong trần thế, Ta đã đi sai lạc bước đường. Nghe vậy, vua ngâm vần kệ thứ ba: 3. Trí tuệ uyên thâm của thế nhân Hoài công vô ích, chẳng xua tan Dục tham bùng dậy trong lòng dạ Của bậc trí nhân đã lạc đường. Sau đó Hàrita nêu rõ cho vua thấy uy lực của dục tham qua vần kệ thứ tư: 4. Bốn ác dục này ở thế gian Uy quyền lấn áp cứ lan tràn: Tham, sân, vô độ và si ám, Tri kiến không sao đứng vững vàng. Vua nghe liền ngâm vần kệ thứ năm: 5. Thánh hạnh tràn đầy với trí minh Hà-ri Hiền giả đáng tôn vinh! Hiền giả Hàrita ngâm tiếp vần kệ thứ sáu: 6. Ác tâm, tham dục, do liên kết, Huỷ hoại trí nhân hướng Thánh hành. Sau đó vua ngâm vần kệ thứ bảy khuyến nhủ vị ấy quẳng bỏ mọi tham dục: 7. Vẻ đẹp trong tâm tịnh sáng ngời Bị hư vì ác dục sinh sôi, Quẳng ngay, hạnh phúc đang chờ đón, Quần chúng tuyên dương trí tuệ ngài. Khi ấy Bồ -tát đã phục hồi năng lực Thiền định và quán sát sự đau khổ của tham dục, ngài ngâm vần kệ thứ tám: 8. Vì tham dục trói buộc thân này, Sinh sản cho ta quả đắng cay, Ta quyết cắt sâu cho tận gốc Mọi mầm tham dục khởi lên đây. Nói vậy xong, ngài xin phép vua, rồi sau khi được chấp nhận, ngài về tham am tập trung nhãn lực vào đề tài và nhận định, sau đó bước ra khỏi am, ngồi bắt chéo chân trên không và giảng Chánh pháp cho vua, ngài bảo: - Tâu Ðại vương, ta đã tạo nên sự chỉ trích của quần chúng vì ta cư trú một nơi mà ta không nên cư trú. Nhưng giờ đây xin Ðại vương hãy tỉnh giác hộ phòng. Còn ta sẽ trở về núi rừng thoát ly mọi ô nhiễm của nữ sắc. Rồi giữa những giọt nước mắt và tiếng than khóc của vua, ngài trở về Tuyết Sơn, rồi không gián đoạn Thiền định, ngài lên cõi Phạm thiên. Bậc Ðạo Sư biết toàn thể câu chuyện và bảo: 9. Như vậy, Hà-ri bậc trí nhân Ðấu tranh vì Chánh pháp kiên cường, Vừa khi rời bỏ niềm tham dục, Hướng đến Phạm thiên tiến thẳng đường. * Sau khi ngâm vần kệ do Trí tuệ tối thắng, Ngài tuyên thuyết các Sự Thật. Vào lúc kết thúc các Sự Thật, vị Tỷ-kheo có tâm thế tục ấy đã đắc Thánh quả. Rồi Ngài nhận diện tiền thân: - Thời bấy giờ vua là Ànanda, và Hàrita chính là Ta. -ooOoo- (Contents)	[499] He thought, "If I were to say I am not indulging in sin, this king would believe me, but in this world there is no sure ground like speaking the truth. They who forsake the truth, though they sit in the sacred enclosure of the Bo tree, cannot attain to Buddhahood. I must needs just speak the truth." In certain cases a Bodhisatta may destroy life, take what is not given him, commit adultery, drink strong drink, but he may not tell a lie, attended by deception that violates the reality of things. Therefore speaking the truth only he uttered the second stanza: In evil ways, great king, as thou hast heard, Caught by the world's delusive arts, I erred. p. 297 Hearing this the king spoke the third stanza: Vain is man's deepest wisdom to dispel The passions that within his bosom swell. Then Hārita pointed out to him the power of sin and spoke the fourth stanza: There are four passions in this world, great king, That in their power are over-mastering: Lust, hate, excess and ignorance their name; Knowledge can here no certain footing claim. [500] The king on hearing this spoke the fifth stanza: Endowed with holiness and intellect The saintly Hārita wins our respect. Then Hārita spoke the sixth stanza: Ill thoughts, with pleasant vices if combined, Corrupt the sage to saintliness inclined. Then the king, encouraging him to throw off sinful passion, spoke the seventh stanza: The beauty that from purest hearts doth shine Is marred by lust, born of this mortal frame; Away with it, and blessings shall be thine, And multitudes thy wisdom shall proclaim. Then the Bodhisatta recovered the power to concentrate his thoughts, and observing the misery of sinful desire, he spoke the eighth stanza: Since blinding passions yield a bitter fruit, All growth of lust I cut down to the root. [501] So saying he asked the king's leave, and having gained his consent he entered his hermit hut, and fixing his gaze on the mystic circle he entered into a trance, and came forth from the hut, and sitting cross-legged in the air he taught the king the true doctrine and said, "Great king, I have incurred censure in the midst of the people by reason of my dwelling in a place where I ought not. But be thou vigilant. Now will I return to some forest free from all taint of womankind." And amidst the tears and lamentations of the king he returned to the Himālaya, and without falling away from mystic meditation he entered the Brahma world. -------------------------------------------------------------------------------- The Master knowing the whole story said: Thus Hārita for truth right stoutly did contend, And lust forsaking did to Brahma world ascend. And having in his Perfect Wisdom spoken this stanza, he declared the Truths and identified the Birth:—At the conclusion of the Truths the worldly-minded Brother attained to Sainthood:—"At that time the king was Ānanda Hārita was myself."
433. Chuyện Vị Khổ Hạnh Ca- Diếp Nhiều Lông Tóc (Tiền thân Lomasa Kassapa) Ðại vương sẽ giống hệt Ind-ra..., Bậc Ðại Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về một Tỷ-kheo có tâm thế tục. Bậc Ðạo Sư hỏi vị ấy có thật ông đang mơ tưởng chuyện thế tục chăng, và khi ông công nhận là đúng như vậy, bậc Ðạo Sư bảo: - Này Tỷ-kheo, ngay cả người đạt danh vọng tối cao đôi khi cũng phạm vào một việc ô danh. Những tội lỗi như thế làm ô uế những vị thanh tịnh, huống nữa là một kẻ như ông. Rồi Ngài một chuyện quá khứ. * Ngày xưa vương tử Brahmadatta, con vua Brahmadatta ở Ba-la-nại, và con trai vị tế sư hoàng gia tên là Kassapa là đôi bạn đồng học mọi nghệ thuật tại nhà một giáo sư. Dần dần khi vua cha băng hà, thái tử lên trị vì quốc độ. Kassapa nghĩ: "Hiền hữu ta đã lên làm vua và sẽ ban đại quyền lực cho ta. Song ta có cần gì quyền lực? Ta muốn giã từ đức vua cùng song thân và trở thành vị khổ hạnh". Vì vậy ngài vào vùng Tuyết Sơn sống đời tu hành, vào ngày thứ bảy ngài thành đạt các Thắng trí và các Thiền chứng và tự kiếm sống bằng những thứ nhặt được giữa đồng hoang. Quần chúng đặt cho ngài biệt danh nhà khổ hạnh Lomasa Kassapa (Ca-diếp có nhiều lông tóc). Vì hành hạ thân xác, và trở thành vị khổ hạnh khắc nghiệt cao độ. Do công năng khổ hạnh này, cung của Thiên chủ Sakka (Ðế Thích) rúng động. Sakka suy xét duyên cớ, quan sát ngài và suy nghĩ: "Vị khổ hạnh này nhờ công năng toả nhiệt độ mãnh liệt như thế, có thể khiến ta rớt khỏi ngai Ðế Thích. Ta sẽ phá huỷ khổ hạnh của vị ấy sau khi bí mật hội kiến với vua Ba-la-nại". Nhờ thần lực của một vị Thiên chủ, Ðế Thích vào cung của vua Ba-la-nại lúc nửa đêm và chiếu sáng toàn thể cung thất với hào quang trên thân, vừa đứng trên không trước mặt vua, Thiên chủ vừa thức vua dậy và nói: - Thưa Ðại vương, dậy đi. Vua hỏi: - Ngài là ai? Vua hỏi. - Ta là Sakka. Thiên chủ đáp - Ngài đến đây vì duyên cớ gì? - Thưa Ðại vương, Ðại vương có muốn quyền ngự trị duy nhất toàn cõi Diêm-phù-đề (Ấn Ðộ) này chăng? - Dĩ nhiên trẫm muốn. Nghe thế thiên chủ bảo: - Vậy hãy đưa Lomasa Kassapa về đây và ra lệnh cho vị ấy làm lễ tế đàn bằng cách giết thú vật, rồi Ðại vương sẽ trở thành vĩ đại như Thiên chủ Sakka (tức Indra), thoát khỏi già chết, và cầm quyền khắp cõi Diêm- phù-đề. Rồi ngài ngâm vần kệ đầu: 1. Ðại vương sẽ giống hệt Ind-ra, Sẽ chẳng chết đi, cũng chẳng già, Ví thử Kas-sa-pa nhận lệnh Tế đàn sinh vật tại cung vua. Nghe lời ngài, vua sẵn sàng chấp thuận. Sakka bảo: - Thế thì đừng chậm trễ. Rồi ngài biến mất. Hôm sau, vua triệu vị quốc sư tên Sayha đến bảo: - Này Tôn giả, xin đến gặp thân hữu Lomasa Kasaspa của trẫm và nhân danh trẫm nói với người như vầy: "Nếu Ðại vương khuyến dụ được ngài làm lễ hiến tế sinh vật, đại vương sẽ trở thành vị chúa độc nhất ở toàn cõi Diêm-phù-đề và sau đó ban ngài nhiều vùng lãnh thổ như ý ngài muốn. Vậy xin ngài cùng đi với tôi về làm lễ tế đàn". Vị ấy đáp: - Tâu Ðại vương, xin vâng. Sau đó dùng trống lệnh truyền tìm chỗ vị khổ hạnh cư trú, và khi có người kiểm lâm bảo: "Tiểu thần biết", Sayha liền đi theo sự hướng dẫn của y cùng một đoàn tuỳ tùng đông đảo, đến kính lễ vị hiền nhân và vừa cung kính ngồi một bên, vừa trình thông điệp của vua. Vị hiền nhân liền bảo: - Này Sayha, Tôn giả nói gì vậy? Rồi Ngài ngâm bốn vần kệ từ chối vị này: 2. Không hải đảo nào giữa đại dương Ðược người canh giữ thật an toàn Hòng mong lôi cuốn ta, Tôn giả, Vào việc bạo tàn đại bất lương. 3. Lòng tham lợi dưỡng với vinh danh, Tội ác từ đây vẫn phát sinh, Ðưa đến khổ ưu không gián đoạn Ác hành tai hại đáng chê khinh! 4. Thà làm kẻ khốn khó ly gia, Khất thực kiếm ăn khắp mọi nhà Hơn phải tạo nên điều tội lỗi Sẽ mang ô nhục trút đầu ta. 5. Thà cầm bình bát ở trong tay Ðể tránh thật xa tội lỗi này, Hơn chiếm được toàn quyền quốc độ Nhờ hành động ác độc như vầy. Sau khi nghe ngài nói, vị quốc sư ra về trình vua. Vua suy nghĩ: "Nếu vị ấy không chịu đến đây thì ta làm gì được?", rồi ngồi im lặng. Nhưng nửa đêm, Thiên chủ Sakka lại đến đứng trên không và bảo: - Thưa Ðại vương, tại sao Ðại vương không truyền gọi ẩn sĩ Lomasa Kassapa về và ra lệnh vị ấy làm lễ hiến tế súc vật? - Khi được lệnh truyền gọi, vị ấy đã từ chối về đây. - Thưa Ðại vương, hãy trang điểm cho công chúa Candavatì (Nguyệt Nương), ái nữ của Ðại vương, và nhờ chính tay Sayha đưa nàng đi và bảo vị ấy: "Nếu Tôn giả muốn về dâng tế lễ, Chúa thượng sẽ ban thưởng công nương này làm vợ ngài". Rõ ràng vị ấy sẽ sinh lòng say mê công chúa và về đây. Vua sẵn sàng chấp thuận và hôm sau nhờ chính tay Sayha đưa công chúa đi. Sayha đem công chúa đến đó, và sau lời chào hỏi thông thường cùng ca ngợi vị hiền giả, vị quốc sư bảo đưa đến trình diện với ngài nàng công chúa diễm lệ khả ái như tiên nữ cung kính đứng xa xa. Vị khổ hạnh mất ngay trí đức khi nhìn thấy nàng và chỉ nhìn thế thôi, ngài đã tiêu tan hết Thiền lực. Vị quốc sư thấy ngài đã đắm say luyến ái nàng, liền bảo: - Thưa Tôn giả, nếu Tôn giả muốn hiến tế, Chúa thượng sẽ ban công chúa này về làm vợ ngài. Ngài rung động vì mãnh lực của tham dục liền hỏi: - Chắc chắn Chúa thượng sẽ ban nàng cho ta chứ? - Ðúng vậy, nếu ngài làm tế lễ, Chúa thượng sẽ ban nàng cho ngài. - Tốt lắm. Nếu ta được nàng, ta sẽ làm lễ hiến tế. Rồi đem nàng đi cùng ngài ngay lúc ấy với các chòm tóc bện của một vị khổ hạnh và mọi thứ khác, ngài leo lên chiếc vương xa lộng lẫy đi về Ba-la-nại. Còn vua, ngay khi nghe tin đang chắc chắn đến đó, liền chuẩn bị lễ đàn ở hố hiến tế sinh vật. Khi thấy ngài đã đến, vua bảo: - Nếu Hiền hữu dâng lễ hiến tế, trẫm sẽ sánh ngang với Thiên chủ Indra, và khi tế lễ hoàn tất, trẫm sẽ ban công chúa cho Hiền hữu. Vị khổ hạnh Kasapa sẵn sàng chấp thuận. Vì thế hôm sau vua cùng công chúa Candavatì đi đến hố hiến tế sinh vật. Tại đó có đủ loại súc vật bốn chân như voi, ngựa, bò đực và các loài khác đặt thành một dãy. Ẩn sĩ Kasapa lãnh việc hiến tế bằng cách giết chết tất cả bọn chúng. Lúc ấy thần dân tụ tập quanh đó bảo: - Hỡi Tôn giả Lomasa Kasapa, việc này không thích hợp cũng không xứng đáng với ngài, tại sao ngài làm như vậy? Và vừa than vừa khóc, họ vừa ngâm hai vần kệ: 6. Nhật, nguyệt đều mang đại lực thân, Thuỷ triều không nhượng lực phàm trần, La-môn, Ðạo sĩ đầy oai lực, Song vẫn kém xa lực nữ nhân. 7. Nguyệt Nương cũng vậy, đã làm cho Ca-diếp Hiền nhân mắc tội to, Thúc giục ngài theo lời Chúa thượng Tế đàn sinh vật tại cung vua. Vào lúc này để bắt đầu tế lễ, Kasapa nhấc bảo kiếm lên để đánh vào cổ vương tượng. Con voi thấy thanh kiếm, kinh hoàng sợ chết, liền rống thật lớn. Khi nghe tiếng voi rống, các súc vật kia, cả bầy voi ngựa, bò đực vì sợ chết, đồng rống lên thật lớn và quần chúng cũng kêu thét lên. Kasapa nghe các tiếng rống kia, lòng xúc động và nghĩ lại các chòm tóc bện của mình. Lúc ấy ngài nhờ đến các chòm tóc, râu và lông phủ khắp ngực và toàn thân. Ðầy hối hận, ngài kêu lớn: - Than ôi, ta đã phạm ác nghiệp không xứng đáng với tính cách của ta. Rồi ngài ngâm vần kệ thứ tám bày tỏ xúc động của mình: 8. Ác nghiệp này ta đã muốn làm, Chính là kết quả của lòng tham, Cái mầm dục vọng đang tăng trưởng, Gốc rễ nó, ta quyết cắt ngang. Sau đó vua phán: - Này Hiền hữu, đừng sợ, hãy dâng tế lễ và ngay bây giờ trẫm sẽ ban cho Hiền hữu công chúa Candavatì, cùng với vương quốc của trẫm và cả một đống châu báu cao ngất nữa. Nghe thế, ẩn sĩ Kassapa đáp: -Tâu Ðại vương, ta không muốn tội ác này tràn ngập tâm ta. Rồi ngâm vần kệ kết thúc: 9. Ðáng ghét bao tham dục thế thường Thà theo khổ hạnh tốt lành hơn, Ta làm ẩn sĩ nguyền ly dục, Ngài giữ nước nhà với Nguyệt Nương. Cùng với những lời này, ngài tập trung vào một đối tượng Thiền quán. Khi phục hồi được định lực đã mất, ngài ngồi bắt chéo chân trên không, thuyết Pháp cho vua, khuyên nhủ vua tinh cần làm thiện sự và bảo vua huỷ bỏ tế đàn cùng ban lệnh ân xá cho quần chúng. Rồi thể theo lời thỉnh cầu của vua, ngài bay lên không trở về nơi an trú của mình. Trong thời gian ngài còn sống, ngài tu tập các Phạm trú Viên mãn (Tứ Vô lượng tâm ) và được sinh lên Phạm thiên giới. * Sau Pháp thoại, bậc Ðạo Sư tuyên thuyết các Sự Thật. Lúc kết thúc các Sự Thật, vị Tỷ-kheo có tâm thế tục đã đắc Thánh quả (A-la-hán). Rồi Ngài nhận diện Tiền thân: - Thuở ấy vị đại quốc sư là Sàriputta và vị khổ hạnh Lomassa Kasapa chính là Ta. -ooOoo- (Contents)
435. Chuyện Ước Mơ Chóng Phai Tàn (Tiền thân Halidaràga) Trong chốn rừng hoang vắng một mình..., Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc trú tại Kỳ Viên về một chàng thanh niên bị một thiếu nữ thô tục cám dỗ. Phần duyên khởi chuyện này sẽ xuất hiện trong Chương Mười ba, Tiền thân Cullàrada, số 477, tập IV. * Bấy giờ theo cổ tích này, cô thiếu nữ biết rằng nếu chàng thanh niên khổ hạnh phá huỷ giới đức, chàng sẽ rơi vào uy lực của nàng. Rồi nghĩ cách dụ dỗ chàng và đưa chàng trở lại cõi trần tục, nàng bảo: - Giới đức được hộ phòng cẩn mật ở rừng sâu, nơi các đặc tính của dục lạc như sắc đẹp, tiếng hay và các thứ tương tự như thế không có mặt, nên giới đức ấy không mang lại nhiều kết quả; song nó sẽ mang kết quả sung mãn trong cõi đời thế tục khi đối diện trực tiếp với sắc đẹp, cùng các thứ kia. Vậy chàng hãy đi cùng thiếp về hộ phòng giới đức tại đó. Và nàng ngâm vần kệ đầu: 1. Trong chốn rừng hoang vắng một mình Con người có thể giữ tâm lành, Dễ dàng chịu đựng trò lôi cuốn, Song ở thôn quê hoặc thị thành Ðầy rẫy biết bao mùi cám dỗ Người vươn đến hạnh phúc tối cao minh. Khi nghe vậy, chàng khổ hạnh trẻ tuổi đáp: - Cha ta đã vào rừng. Khi người trở lại, ta sẽ xin phép người và đi theo nàng. Nàng suy nghĩ: "Có lẽ chàng còn thân phụ. Nếu vị ấy thấy ta ở đây, vị ấy sẽ lấy đầu mũi đòn gánh đánh chết ta. Ta phải chạy trốn trước". Vì thế nàng bảo chàng trai: - Thiếp sẽ ra đi lên đường về trước chàng và để lại dấu chân sau đó, chàng cần phải đi theo thiếp. Khi nàng đã đi rồi, chàng không đem củi về, cũng không lấy nước uống, mà chỉ ngồi thừ người suy nghĩ miên man, đến khi cha về, chàng cũng không ra đón. Vì thế cha chàng hiểu con ngài đã rơi vào uy lực của nữ nhân, liền bảo: - Này con, sao con chẳng tìm củi hay mang nước về uống, cũng chẳng có gì ăn, sao con chẳng làm gì cả mà chỉ ngồi người ra suy nghĩ? Chàng trai khổ hạnh đáp: - Thưa cha, người ta nói rằng giới đức được hộ phòng trong rừng hoang không đem lại kết quả mấy, nhưng nó sẽ phát sinh nhiều kết quả giữa của đời. Con muốn đi hộ phòng giới đức tại đó. Bạn đồng hành của con đã đi trước và bảo con theo sau. Vậy con muốn đi cùng bạn con. Nhưng khi sống tại đó, con phải cư xử theo cách nào? Vừa hỏi câu này, chàng vừa ngâm vần kệ thứ hai: 2. Thưa cha, xin giải toả nghi nan: Ví lỡ con đi lạc bước đường, Từ chốn rừng này vào xóm nọ, Người nào giữ đức độ hiền lương, Hay là môn phái nào tu tập Con phải noi theo thật chánh chơn? Sau đó thân phụ chàng ngâm các vần kệ còn lại: 3-4. Một kẻ nào con tín nhiệm luôn, Và con tạo được mối yêu thương, Người này tin cậy lời con nói, Tỏ với con kiên nhẫn nhịn nhường, Người ấy chẳng bao giờ phạm lỗi Về lời nói, ý tưởng hay thân, Hãy đem người ấy vào lòng dạ Theo sát người kia tựa bạn vàng 5-6. Với hạng người thay đổi lạ lùng Như lời loài khỉ vượn nhảy lung tung, Tính tình bất định, thì con nhớ Ðừng hướng tâm giao kết bạn cùng, Dù số phần con quanh quẩn mãi Một mình trơ trọi ở trong rừng. 7. Hãy tránh xa đường hướng ác hành, Như con tránh rắn dữ cho nhanh, Hay như người lái xe xa lánh Một lối đi gai gốc gập ghềnh. 8-9. Các nỗi khổ đau vẫn ngập tràn Khi người hầu cận hạng si cuồng, Ðừng giao kết bọn người ngu xuẩn, Lời nói của cha phải phục tuân, Làm bạn với phường vô trí ấy Chỉ làm mồi khổ não đau buồn. Khi được cha khuyến giáo như vậy, chàng trai đáp: - Nếu con đi đến chỗ người đời, con không thể tìm được các bậc hiền trí như cha. Con sợ đến đó lắm rồi. Con muốn ở lại đây hầu cận bên cha. Sau đó phụ thân chàng lại khuyến giáo nhiều hơn nữa và dạy chàng các nghi thức tu tập đưa đến Thiền định vi diệu. Rồi chẳng bao lâu, chàng trai phát triển các Thắng Trí và các Thiền chứng và về sau chàng cùng cha đều được sinh lên cõi Phạm thiên. * Sau Pháp thoại, bậc Ðạo Sư tuyên thuyết các Sự Thật. Lúc kết thúc các Sự Thật, vị Tỷ-kheo mơ tưởng thế tục đã đắc Sơ quả (Dự Lưu). Rồi Ngài nhận diện Tiền thân: - Thời ấy vị khổ hạnh trẻ tuổi là Tỷ-kheo có tâm hướng về thế tục này, cô gái thuở ấy là cô gái ngày nay và cha chàng chính là Ta. -ooOoo- (Contents)



(Contents)
List Kinh Kẻ Bần Tiện (Vasalasuttam) http://www.tranlich.com/phathoc/kinhbantien.htm KINH VIÊN GIÁC (THE SUTRA OF COMPLETE ENLIGHTENMENT ) kinhviengiac1 kinhviengiac2 Chuyện Tiền Thân Đức Phật The Jataka Sutra) Phẩm nữ giới http://www.tranlich.com/phathoc/nugioi.htm KINH NIỆM XỨ (Satipatthàna sutta) The Four Arousings of Mindfulness The Four frames of reference The Four foundations of mindfulness. http://www.tranlich.com/phathoc/tuniemxu.htm Kahlil Gibran http://www.tranlich.com/phathoc/kahlilgibran.htm Chuyện Tiền Thân Đức Phật The Jataka Sutra) 1) Phẩm nữ giới http://www.tranlich.com/phathoc/nugioi.htm NỮ NHÂN 1 \| NỮ NHÂN 2 \| NỮ NHÂN 3 2) Kẻ Ác http://www.tranlich.com/phathoc/keac.htm Trung Bộ Kinh 1) trungbokinh1.htm ( Nikaya 1 thru 4) 2) trungbokinh2.htm ( Nikaya 5 thru 8) 3) trungbokinh3.htm ( Nikaya 9 thru 12) 6) trungbokinh6.htm ( Nikaya 35 thru 40) KINH NIỆM XỨ (Satipatthàna sutta) The Four Arousings of Mindfulness The Four frames of reference The Four foundations of mindfulness. http://www.tranlich.com/phathoc/tuniemxu.htm Thiền Sư Và Triết Gia The Monk and the Philosopher: Jean-Francois Revel, Matthieu Ricard, http://www.tranlich.com/phathoc/thiensuvatrietgia.htm YouTube: Video http://www.youtube.com/profile_videos?user=coongnoo http://www.youtube.com/profile_videos?user=brainwashchinese http://www.youtube.com/profile_videos?user=stupidchina1 http://www.youtube.com/profile_videos?user=stupid2china A Quote by Siddhartha Gautama Buddha http://blog.gaiam.com/quotes/authors/buddha Kinh Lang Nghiem (audio) http://www.phapgioi.com/tangthan/index.php/sach-noi-pg/kinh-dien-doc/871-kinh-lang-nghiem.html KINH LĂNG NGHIÊM (Shurangama Sutra) http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_2.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_3.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_4.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_5.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_6.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_7.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_8.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_9.htm http://www.tranlich.com/phathoc/kinhlangnghiem_10.htm Kinh Hoa Nghiem (audio) http://www.phapgioi.com/tangthan/index.php/sach-noi-pg/kinh-dien-doc.html http://www.youtube.com/watch?v=e7w_GFjoy04&feature=related Buddha Boy Speech (1 of 2) on November http://www.youtube.com/user/etapasvi#p/u/8/IDjO0m91hYE http://www.youtube.com/user/etapasvi#p/u/15/7H-oNZc7vKE Buddha Boy Speech (2 of 2) http://www.youtube.com/user/etapasvi#p/u/7/pN6tT6_fT84 Palden Dorje teaching (2 of 2) given on November 10, 2008 http://www.youtube.com/user/etapasvi#p/u/2/L78K8T278aE Palden Dorje's speech at night http://www.etapasvi.com/en/ http://paldendorje.com/en/ LICH COLLECTION http://www.lich-mc.com/vietnam/Collection/ http://www.lich-mc.com/vietnam/chance_genius.htm http://www.lich-mc.com/vietnam/war_peace.htm http://www.lich-mc.com/vietnam/war_peace2.htm http://www.lich-mc.com/vietnam/kethu.htm http://www.lich-mc.com/vietnam/dalecarnegie.htm Tai sao sai pham cua Cong San qua nghiem trong http://www.lich-mc.com/81BCND/congnoo/saiphamcongsan1.htm http://coongnoo.blogspot.com/ Nguon goc chu nghia Cong San http://www.lich-mc.com/81BCND/congnoo/nguongoccuachunghiacongsan1.htm *For All Fallen Heroes In the Past, Now, and In the Future http://www.lich-mc.com/81BCND/congnoo/allfallenheroes.htm Vì sao chúng ta chống đối tất cả các họat động của VC http://www.lich-mc.com/81BCND/download/visaochongdoivc.htm (back to top)
Home \| 81 BCND \| Freedom4Vietnam \| Vietnamese Songs \| Vietnamese Students \| Our Sponsor Since 06-27-01 Home \| u2 \| u3 \| u4 \| u5 \| u6 \| Big html tranlich.info:2095 \| tranlich.com:2095