| Audio sources: http://suoitumedia1.net/ . KINH VIÊN GIÁC Sa Môn Phật Đà Đa La dịch từ Phạn ngữ sang Hán ngữ Tỳ Kheo Thích Duy Lực dịch từ Hán ngữ sang Việt ngữ và lược giải Từ Ân Thiền Đường, California Hoa Kỳ, xuất bản năm 1991 Lời Giới Thiệu Nguyên văn chữ Hán của Kinh Viên Giác chỉ có hơn mười ba ngàn chữ mà bao gồm tất cả giáo pháp đốn tiệm của thượng căn và hạ căn. Phật dùng đủ thứ phương tiện giảng rỏ các pháp tu chứng và thiền bệnh, độc giả theo đó tu hành th́ chẳng đoạ tà kiến. V́ dịch giả là người nước Kế Tân, đối với văn phạm tiếng Hán chưa thông thạo lắm, nên lời văn chưa được lưu loát, thành có nhiều chỗ tối nghĩa nên chúng tôi phải nhờ trực giải của Ngài Hám Sơn (người đă kiến tánh) thêm vào để sáng tỏ nghĩa Kinh, gặp chỗ khó hiểu lại tùy văn ghi chú hoặc lược giải để giúp cho người đọc dễ hiểu, nhưng vẫn cố giữ nguyên văn của người dịch tiếng Phạn, chẳng bỏ sót một câu nào cả. Nói tóm lại, chúng tôi dịch Kinh này là muốn giúp cho người đọc hiểu thấu nghĩa Kinh, để theo đó tu hành cho đến kiến tánh, nên chẳng chú trọng sự trau chuốt lời văn, có thể c̣n nhiều khuyết điem, xin độc giả hoan hỷ chỉ giáo cho. (Thích Duy Lực) ****
Bodhisattva Manjusri <--Chánh văn
Bodhisattva Samantabhadra <--Chánh văn
Bodhisattva of Universal Vision |
THE SUTRA OF COMPLETE ENLIGHTENMENT
Abstract: Abstract: Abstract: |
|
Bodhisattva Vajragarbha Kim Cang Tạng Bồ Tát ** Nếu các chúng sanh bổn lai thành Phật, tại sao lại có tất cả vô minh? ** Tất cả thế giới những sự thủy, chung, sanh, diệt, trước, sau, có, không, tụ, tán, khởi, dừng, cho đến đủ thứ thủ xả đều là đối đăi, xoay vần tương sanh với nhau, niệm niệm tương tục, đều là luân hồi. ** dùng tâm suy tư để đo lường cảnh giới Viên Giác của Như Lai; ** Nếu dùng tâm luân hồi, Suy tư thành xoay vần. Chỉ đến bờ luân hồi,
Bodhisattva Maitreya
|
Bodhisattva Vajragarbha |
|
Bodhisattva of Pure Wisdom Thanh Tịnh Huệ Bồ Tát ** những sở chứng sở đắc của tất cả chúng sanh,
|
Bodhisattva of Pure Wisdom Thanh Tịnh Huệ Bồ Tát ** What are the differences in actualization and attainment between all sentient beings, bodhisattvas, and the World ** the distinct progressive stages [of practice] ** all sentient beings since beginningless time have deludedly conceived ‘self’ and that which grasps on to the self; never have they known the succession of arising and perishing thoughts! [3] Therefore, they give rise to love and hatred and indulge in the five desires. ** the realization of hindrance is yet another hindrance. ** In Absolute Reality, there are indeed no bodhisattvas or sentient beings. ** the illusory efforts and activities of those who extinguish and those who do not extinguish [vexations], ** deludedly conceived ‘self’ and that which grasps on to the self; never have they known the succession of arising and perishing thoughts! ** attaining’ illumination and realization [7] is a hindrance. ** Wisdom and stupidity are equally prajna. ** Ignorance and true suchness are not different realms. ** Hells and heavens are all Pure Lands ** the nature of perfect bodhi is without attainment or actualization. ** all bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age should at no time give rise to deluded thoughts! [Yet], when their deluded minds arise, they should not extinguish them. ** If sentient beings in the Dharma Ending Age do not give rise to deluded thoughts, the Buddha says that they are bodhisattvas in this very lifetime. |
|
Bodhisattva at Ease in Majestic Virtue Oai Đức Tự Tại Bồ Tát ** phương tiện thứ lớp và người tu hành gồm có mấy
loại?
Bodhisattva of Sound Discernment ** nương theo tâm chưa giác,
dùng huyễn lực tu tập, |
Bodhisattva at Ease in Majestic Virtue |
|
Bodhisattva Cleansed of All Karmic Obstructions Tịnh Chư Nghiệp Chướng Bồ Tát ** có bốn tướng ngă, nhơn, chúng sanh và thọ mạng, ** Nếu giác tâm này bản tánh trong sạch, v́ sao lại bị ô nhiễm, ** muốn tu thành đạo, chớ nên sanh tâm cầu ngộ; người sanh tâm cầu ngộ th́ muốn học rộng nghe nhiều để hiểu thêm giáo lư, vậy chỉ thêm đa văn, tăng trưởng ngă kiến, chẳng phải người chơn tu. ** Người chơn tu chỉ nên tinh tấn hàng phục phiền năo, khởi tâm đại dũng mănh; Niết Bàn chưa đắc khiến cho đắc, phiền năo chưa dứt khiến cho dứt, những tâm tham sân si mạn, xiem khúc ganh tỵ đối cảnh chẳng sanh, ân ái giữa ḿnh và người tất cả đều tịch diệt, Bodhisattva of Universal Enlightenment Phổ Giác Bồ Tát
Bodhisattva of Complete Enlightenment |
Bodhisattva Cleansed of All Karmic Obstructions Tịnh Chư Nghiệp Chướng Bồ Tát ** the existence of self, person, sentient being, and life. ** if the intrinsic nature of this enlightened mind is pure, what caused it to be defiled, ** deludedly conceiving and clinging to the existence of self, person, sentient being, and life. **should not seek awakening through increasing their knowledge by listening [to the Dharma]. This will only further strengthen their view of the self. ** They should generate great courage to attain what they have not attained and sever what they have not severed. In all circumstances, they should not give rise to craving, hatred, attached love, arrogance, flattery, crookedness, envy, and jealousy. Bodhisattva of Universal Enlightenment Phổ Giác Bồ Tát ** What kind of people, then, should sentient beings seek to follow? What kind of Dharma should they rely on? ** What line of conduct should they adopt? Of what faults [in practice] should they rid themselves? ** How should they arouse the [bodhi] mind so that the blind multitude can avoid falling into erroneous views?” ** reveals purity in the four modes of conduct (Walking, standing, sitting, and lying down) ** four kinds of faults. Bodhisattva of Complete Enlightenment Viên Giác Bồ Tát ** Which of the three kinds of pure contemplation are foremost within the [cultivation of] Complete Enlightenment? ** three kinds of periods of retreat, |
|
Bodhisattva Foremost in Virtue and Goodness Hiền Thiện Thủ Bồ Tát
|
Bodhisattva Foremost in Virtue and Goodness
|
| http://www.thuvienhoasen.org/kinhviengiac-thichhangdat.htm
Tỳ kheo Thích Hằng Đạt Việt dịch
**
YouTube 1 vn***
|
http://www.prajna.nl/teksten/onderricht/soetras/complete/
*************** Introduction
|
| TỰ ĐIỂN PHẬT HỌC VÀ CÁC LOẠI TỰ
ĐIỂN KHÁC http://www.thuvienhoasen.org/index-tudienphathoc.htm http://www.daouyen.com/Title/N%20Index.htm TỪ NGỮ PHẬT HỌC VIỆT ANH Soạn Giả: Trần Nguyên Trung South Australia 2001 |
------------------------------------------------------- [1] Great Illuminating Storehouse of Spiritual Penetration (shen tong da guang ming zang). Spiritual (shen) signifies inconceivability; penetration (tong) refers to nonobstructedness; great illuminating (da guang ming) signifies the manifestation of the Buddha’s merit and wisdom; storehouse (zang) refers to the repository or essence from which all dharmas arise and manifest. One can understand the Spiritual Penetration and Great Illumination as the function (yong) whereas the Storehouse is the essence, (ti). [2] Quiescent-extinction is a rendering for ji mie, which is a Chinese rendering for the Sanskrit word nirvana. Quiescent, ji signifies the stillness of the nature of emptiness; extinction (mie) signifies the purity of nirvana, free from defilements. [3] “Equal and identical” is one of the many shades of meaning of ping deng. Ping can be translated literally as level or equal but also connotes impartiality. In this context, deng may be rendered as identical, same, or indistinguishable. Within the context of time (past, present, and future), the translator has chosen to render ping deng as equal and identical. Elsewhere, the term has been rendered as impartial equality. [1] Great Illuminating Storehouse of Spiritual Penetration (shen tong da guang ming zang). Spiritual (shen) signifies inconceivability; penetration (tong) refers to nonobstructedness; great illuminating (da guang ming) signifies the manifestation of the Buddha’s merit and wisdom; storehouse (zang) refers to the repository or essence from which all dharmas arise and manifest. One can understand the Spiritual Penetration and Great Illumination as the function (yong) whereas the Storehouse is the essence, (ti). [2] Quiescent-extinction is a rendering for ji mie, which is a Chinese rendering for the Sanskrit word nirvana. Quiescent, ji signifies the stillness of the nature of emptiness; extinction (mie) signifies the purity of nirvana, free from defilements. [3] “Equal and identical” is one of the many shades of meaning of ping deng. Ping can be translated literally as level or equal but also connotes impartiality. In this context, deng may be rendered as identical, same, or indistinguishable. Within the context of time (past, present, and future), the translator has chosen to render ping deng as equal and identical. Elsewhere, the term has been rendered as impartial equality. |
| Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhieu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân Phật, chắp tay qùy gối bạch Phật rằng: -Xin Đại Bi Thế Tôn v́ pháp chúng dự hội này giảng về nhân địa phát tâm trong sạch của Như Lai phải dựa theo pháp nào, tu theo hạnh ǵ mà được thành Phật. Và những Đại Thừa Bồ Tát đă phát tâm trong sạch nguyện độ chúng sanh thành Phật, nhưng chẳng biết dụng tâm tu hành như thế nào mới được chánh tri kiến, xa ĺa các thiền bệnh, khiến cho mạt pháp chúng sanh đời vị lai cầu pháp đại thừa chẳng đọa tà kiến". Ngài Văn Thù Bồ Tát nói xong, năm vóc gieo sát đất, đảnh lễ thưa thỉnh ba lần như vậy. |
Bodhisattva Manjusri Thereupon Bodhisattva Manjusri rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the right, knelt down, joined his palms, [1] and said: “O World Honored One of great compassion! Please expound to the multitude who have come to this assembly the Tathagatas Dharma practice of the original-arising purity of the causal ground. [2] Please also expound to us how bodhisattvas may initiate this state of pure mind within the Mahayana and leave all illness. [Pray teach us] so that sentient beings in the future Dharma Ending Age who aspire to the Mahayana will not fall into erroneous views.” Having said these words, he prostrated himself on the ground. He
made the same request three times, each time repeating the same procedure. |
| Bấy
giờ Phật bảo Văn Thù Bồ Tát rằng: -Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ngươi khéo v́ các Bồ Tát hỏi về nhân địa phát tâm của Như Lai dựa theo pháp nào, tu hạnh ǵ, lại v́ tất cả chúng sanh đời mạt pháp cầu pháp đại thừa được trụ nơi chánh pháp, chẳng đọa tà kiến. Nay ngươi hăy lắng nghe, ta sẽ v́ ngươi mà thuyết. Lúc ấy Văn Thù Bồ Tát và đại chúng hoan hỷ vâng lời Phật dạy, im lặng mà nghe. -Thiện nam tử! Có pháp môn Tổng tŕ của Vô Thượng Pháp Vương gọi là Viên Giác. Từ pháp này kiến lập tất cả thanh tịnh, Chơn Như, Bồ Đề, Niết Bàn và Ba La Mật để dạy Bồ Tát và chúng sanh về nhân địa phát tâm của tất cả Như Lai, đều nên y theo giác tướng trong sạch chiếu soi đầy đủ, dứt hẳn vô minh mới thành Phật đạo.
|
At
that time the World Honored One said to Bodhisattva Manjusri:
“Excellent,
excellent! Virtuous man, for the benefit of the multitude of bodhisattvas
you have asked about the Tathagata’s Dharma practice of the causal ground.
For the benefit of all sentient beings in the Dharma Ending Age who aspire
to Mahayana, you asked how they can attain correct abiding and not fall into
erroneous views. Listen attentively now. I shall explain it to you.” |
| Thiện
nam tử! Hư không vốn chẳng hoa đốm, v́ bệnh nhặm vọng chấp thành có. Do vọng
chấp ấy, chẳng những không biết tánh hư không, lại c̣n lầm nhận chỗ sanh ra
hoa đốm là thật. Từ cái vọng này thành có sanh tử luân hồi, nên gọi là vô
minh. Thiện nam tử! Vô minh này chẳng có thật thể, như người trong mộng lúc chiêm bao th́ có, đến khi thức tỉnh th́ chẳng c̣n ǵ cả. Cũng như hoa đốm diệt nơi hư không, chẳng thể nói nhất định có chỗ diệt. Tại sao? V́ chẳng có chỗ sanh vậy. Tất cả chúng sanh ở nơi pháp vô sanh vọng thấy có sự sanh diệt, cho nên gọi là sanh tử luân hồi. Thiện nam tử! Như Lai nơi nhân địa tu theo tự tánh Viên Giác, chiếu soi bản thể của tự tánh vốn tịch diệt, biết rơ thân tâm thế giới như hoa đốm trên không, vậy th́ thân tâm vốn không, lấy ǵ để thọ sanh tử luân hồi? Cái KHÔNG này là v́ bản tánh vốn không, chẳng phải do tạo tác thành không. Cái biết đó
ví như hư không, kẻ biết như hư không đó tức là tướng hoa đốm cũng chẳng thể
nói không có tánh tri giác, CÓ với KHÔNG đều ĺa, ấy mới gọi là tùy thuận
giác tánh trong sạch. |
“Virtuous man, there is in reality no flower in the sky, yet the sick man
mistakenly clings to it. Because of his mistaken clinging, he is not only
deluded about the intrinsic nature of the empty space, but also confused
about the arising of the flower. Because of this false existence [to which
he clings], he remains in the turning wheel of birth and death. Hence this
is called ignorance. “Virtuous man, this ignorance has no real substance. It is like a person in a dream. Though the person exists in the dream, when [the dreamer] awakens, there is nothing that can be grasped. Like an [illusory] flower in the sky that vanishes into empty space, one cannot say that there is a fixed place from which it vanishes. Why? Because there is no place from which it arises! Amidst the unarisen, all sentient beings deludedly perceive birth and extinction. Hence this is called the turning wheel of birth and death. “Virtuous man, one who practices Complete Enlightenment of the causal ground of the Tathagata realizes that [birth and extinction] are like an illusory flower in the sky. Thus there is no continuance of birth and death and no body or mind that is subject to birth and death. This nonexistence of [birth and death and body and mind] is so not as a consequence of contrived effort. It is so by its intrinsic nature. “The awareness [of their nonexistence] is like empty space. That which is aware of the empty space is like the appearance of the illusory flower. However, one cannot say that the nature of this awareness is nonexistent. Eliminating both existence and nonexistence is in accordance with pure enlightenment. “Why is it so? Because the nature of empty space is ever unmoving. Likewise, there is neither arising nor perishing within the Tathagatagarbha. [8] It is free from conceptual knowledge and views. Like the nature of dharmadhatu, which is ultimate, wholly complete, and pervades all ten directions, such is the Dharma practice [of the Tathagata] of the causal ground. “Because of this [intrinsic completeness], bodhisattvas within the Mahayana may give rise to pure bodhi-mind. If sentient beings in the Dharma Ending Age practice accordingly, they will not fall into erroneous views.” At that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed these gathas: |
| Văn
Thù ngươi nên biết, Tất cả các Như Lai, Từ nơi bản nhân địa, Đều nhờ trí huệ giác. Thông đạt nơi vô minh, Cũng như hoa đốm kia. Th́ khỏi bị luân hồi. Cũng như người trong mộng, Thức tỉnh cảnh mộng mất. Giác ngộ như hư không, B́nh đẳng chẳng lay động. Bản giác khắp mười phương, Liền được thành Phật đạo. Huyn chẳng chỗ sanh diệt, Thành đạo cũng vô đắc, V́ bản tánh viên măn. Bồ Tát ở trong đó, Khéo phát tâm Bồ Đề. Chúng sanh đời mạt pháp, Tu theo ĺa tà kiến |
Manjusri, you should know that all Tathagatas, from their original-arising causal ground, use wisdom to enlighten and penetrate ignorance. Realizing that ignorance is like a flower in the sky, they are thus liberated from the continuance [of birth and death]. Like a person [seen] in a dream who cannot be found when [the dreamer] awakens, awareness is like empty space. It is impartial and equal, and ever unmoving. When enlightenment pervades all ten directions, the Buddha Path is accomplished. There is no place where illusions vanish, and there is no attainment in accomplishing the Buddha Path, for the intrinsic nature is already wholly complete. By this, bodhisattvas can give rise to the bodhi-mind. Sentient beings in the Dharma Ending Age through this practice will avoid erroneous views.
|
|
------------------------------------------------------ [1] Literally, this should be translated as “joined his palms together with the tips of the fingers crossed” (cha shou). This is one of the ancient Indian gestures for respect. It symbolizes the nonduality of the realm of the Buddhas (the left hand) and the realm of ordinary sentient beings (right hand). [2] Causal ground (yin di) can also be understood as the mind-ground (xin di). It refers to both the circumstance when the Buddha first initiated the bodhi-mind (chu fa pu ti xin) and to the intrinsic nature of mind (xin xing) or Buddha-nature (fo xing). Original arising, ben qi simply means the fundamental starting point of Dharma practice (fa xing), which refers to the practice that accords with the nature of all dharmas (fa xing), that is, emptiness, (kong xing). [3] Dharani (zong chi) means universal control. See glossary for further information. [4] From the perspective of the result, Complete Enlightenment (yuan jue) refers to the state of Buddhahood. From the perspective of the path, where practice is still neccessary, Complete Enlightenment refers to the state reached by bodhisattvas first bhumi and above. From the perspective of the cause, it designates the perfection and completeness of Buddha-nature intrinsic to all beings (yuan man xian cheng zhi fo xing). [5] Ignorance (wu ming) is avidva in Sanskrit. See glossary for further information. [6] The four great elements (si da) are: earth, water, fire, and wind. Together, they constitute the physical body of a living human being. [7] Impressions (ying) may also be translated as reflections or shadows. [8] Tathagatagarbha (ru lai zang) is synonymous with Buddha-nature (fo xing). See glossary for further information. (contents) |
|
| Phổ
Hiền Bồ tát Khi ấy Phổ Hiền Bồ tát
ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhiễu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ
chân Phật, chắp tay quỳ gối bạch Phật rằng:
|
Bodhisattva Samantabhadra Then Bodhisattva Samantabhadra rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the right, knelt down, joined his palms, and said: “O World
Honored One of great compassion! For the multitude of bodhisattvas in the
assembly, as well as for all sentient beings who cultivate Mahayana in the
Dharma Ending Age, please explain how they should practice, having heard
about this pure realm of Complete Enlightenment. If all illusory characteristics were exhausted and
extinguished, then there would be no mind. Who is it that practices? Why,
then, do you say that practice is illusory? For the sake of all
sentient beings in the Dharma Ending Age, please explain the expedient
method of gradual cultivation of practice in order that sentient beings may
permanently leave the state of illusion.” Having said these words, he
prostrated himself on the ground. He made the same request three times, each
time repeating the same procedure. |
| Bấy
giờ Phật bảo Phổ Hiền Bồ Tát rằng: -Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ngươi kheó v́ các Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp, hỏi Như Lai về phương tiện và thứ lớp tu tập chánh định như huyễn của Bồ Tát, khiến cho chúng sanh được ĺa các huyễn. Nay ngươi hăy lắng nghe, ta sẽ v́ ngươi mà thuyết . Lúc ấy Phổ Hiền Bồ Tát và đại chúng hoan hỷ vâng lời Phật dạy, im lặng mà nghe. -Thiện nam tử! Tất cả chúng sanh đủ thứ huyễn hoá đều sanh nơi diệu tâm Viên Giác của Như Lai, ví như hoa đốm từ hư không mà có, hoa đốm dù diệt, tánh hư không chẳng hoại, huyễn tâm của chúng sanh dù theo huyễn diệt, các huyễn diệt hết, bản giác chẳng động. Do Huyễn nói Gíac, giác cũng là huyễn, nếu
nói Có Giác vẫn chưa ĺa huyễn, nói không Có Giác th́ cũng như thế, nên nói
các huyễn diệt hết gọi là bản giác chẳng động. |
At
that time the World Honored One said to Bodhisattva Samantabhadra:
“Excellent, excellent! Virtuous man, for the benefit of the multitude of
bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age, you have asked
about the expedient, gradual stages of the bodhisattva’s practice of the
samadhi in which all is seen to be like an illusion, and which frees
sentient beings from illusion. Listen attentively now. I shall explain it to
you.” When the illusory flower vanishes, the nature of the sky is not marred. Likewise, the illusory mind of sentient beings relies on illusory [cultivation] for its extinction. When all illusions are extinguished, the enlightened mind remains unmoved. Speaking of enlightenment in contrast to illusion is itself an illusion. To say that enlightenment exists is to not have left illusion yet. [However], to say that enlightenment does not exist is also no different. Therefore, the extinction of illusion is called the unmoving [mind of enlightenment]. |
| Thiện
nam tử! Tất cả Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp nên xa ĺa tất cả huyen
hoá, những cảnh giới hư vọng do vọng tâm cố chấp mà sanh. Nay xa ĺa vọng
tâm, cái tâm năng ĺa cũng là huyễn, cũng phải xa ĺa. Có sự xa ĺa cũng là
huyễn cũng phải xa ĺa. Có sự xa ĺa để ĺa vẫn là huyễn, cũng phải ĺa
luôn, ĺa rồi lại ĺa nữa, đến chỗ chẳng có sở ĺa mới dứt hẳn các
huyễn. Ví
như dùi cây lấy lửa, hai cây chà xát vào nhau, lửa ra th́ cây cháy thành
tro, khói diệt tro bay, đất chỗ nơi đốt vốn chẳng động; vậy dùng
huyễn tu
huyễn cũng như thế, các huyễn diệt hết nhưng chẳng phải đoạn diệt. Thiện nam tử! Biết huyễn tức là ĺa, chẳng lập phương tiện; ĺa huyễn tức là giác, cũng chẳng thứ lớp. Tất cả Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp theo đó tu hành, như thế mới được ĺa hẳn các huyễn. Lúc ấy Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: |
“Virtuous man, all bodhisattvas and sentient beings in the ,”Dharma Ending
Age should separate [themselves] from all illusory projections and deluded
realms. [However], when one clings firmly to the mind that separates [from
all illusory projections and deluded realms], this mind [should also be
taken as] an illusion, and one should separate oneself from it. Because this
separation is an illusion, it should also be separated. One should then be
free from even this ‘separating from the illusion of separation!’ When there
remains nothing to be seperated from, all illusions are eliminated. It is
like rubbing two pieces of wood together to obtain fire. When the fire
ignites and the wood completely burns, the ashes fly away and the smoke
vanishes. Using illusion to remedy illusion is just like this. Yet even
though illusions are exhausted, one does not enter annihilation. “Virtuous man, to know illusion is to depart from it; there is no [need to] contrive expedient means! To depart from illusion is to be enlightened; there are no gradual steps! All bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age who practice accordingly will permanently leave illusions behind.” At that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed these gathas: |
| Phổ
Hiền ngươi nên biết, Tất cả các chúng sanh. Vô thủy huyễn vô minh, Đều nương tâm Viên Giác, Của Như Lai kiến lập. Ví như những hoa đốm, Nương hư không có tướng. Hoa đốm nếu diệt rồi, Hư không vốn chẳng động, Huyễn từ bản giác sanh, Huyn diệt giác viên măn. Bản giác vốn chẳng động, Như tất cả Bồ Tát, Và mạt pháp chúng sanh. Thường nên xa ĺa huyễn, Các huyễn thảy đều ĺa, Như dùi cây lấy lửa, Cây hết lửa cũng diệt. Giác vốn chẳng thứ lớp, Phương tiện cũng như thế. |
Samantabhadra, you should know that the beginningless illusory ignorance of all sentient beings is grounded on the Tathagata’s mind of Complete Enlightenment. Like a flower in empty space, its appearance relies on the sky. When the illusory flower vanishes, the empty space remains in its original unmoving state. Illusion depends on enlightenment for its arising. With the extinction of illusion, enlightenment is wholly perfect, for the enlightened mind is ever unmoving. All bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age should forever leave illusions far behind until all illusions are extinguished. It is like producing fire with wood, when the wood is burned out, the fire is also extinguished. Enlightenment has no gradual steps; the same applies to expedient means. (contents) |
| Phổ
Nhăn Bồ Tát Khi ấy Phổ Nhăn Bồ Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhiễu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật rằng: -Xin đại bi Thế Tôn v́ các Bồ Tát trong hội này và tất cả chúng sanh đời mạt pháp giảng về sự tu hành theo thứ lớp của Bồ Tát, nên quán như thế nào? An trụ tâm như thế nào? Những chúng sanh chưa ngộ, dùng phương tiện ǵ khiến đều được khai ngộ? Bạch Thế Tôn! Nếu những chúng sanh ấy chẳng biết phương
tiện và thiền quán của Chánh Pháp, nghe Phật thuyết chánh định này tâm sanh
mê muội, th́ ở nơi Viên Giác chẳng thể ngộ nhập. Xin Phật từ bi v́ chúng con
và chúng sanh đời mạt pháp giả thiết phương tiện để được vào cửa tu hành.
|
Bodhisattva of Universal Vision Then the Bodhisattva of Universal Vision rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the right, knelt down, joined his palms, and said:
“O World Honored One of great compassion! For the sake of the multitude of
bodhisattvas in this assembly and all sentient beings in the Dharma Ending
Age, please expound on the gradual stages of the bodhisattva’s practice. How
should one contemplate? What should one abide in and uphold? What expedient
methods should one devise to guide unenlightened sentient beings, to
universally enable them to reach enlightenment?
Having said these words, he prostrated himself on the ground. He made the
same request three times, each time repeating the same procedure. |
| Bấy
giờ Phật bảo Phổ Nhăn Bồ Tát rằng: -Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ngươi khéo v́ các Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp hỏi Như Lai về thiền quán và an trụ tâm như thế nào, phải nên theo thứ lớp tu hành như thế nào, cho đến giả thuyết đủ thứ phương tiện. Nay ngươi hảy lắng nghe, ta sẽ v́ ngươi mà thuyết. Lúc ấy, Phổ Nhăn Bồ Tát và đại chúng hoan hỷ vâng lời Phật dạy, im lặng mà nghe. Thiện nam tử! Những Bồ Tát sơ học và chúng sanh đời mạt pháp muốn cầu tâm Viên Giác trong sạch của Như Lai, nên dùng chánh niệm để xa ĺa các huyễn. Muốn giữ chánh niệm, trước tiên phải nương theo hạnh Sa Ma Tha (bằng như chỉ quán) của Như Lai, kiên tŕ giới cấm, cho đồ chúng an cư, tĩnh tọa trong tịnh thất. Hành giả trước tiên hăy quán thân này do tứ đại hoà hợp, những thứ tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, tủy, năo, chất bẩn đều thuộc về địa đại. Nước mắt, nước mũi, mồ hôi, mỡ, máu, mủ, đờm, dăi, tiểu tiện, v.v... đều thuộc về thủy đại. Hơi ấm là hoả đại, hơi thở là phong đại. Nếu tứ đại ĺa nhau th́ thân này ở đâu? Nếu quán xét như thế th́ biết thân này vốn chẳng co tự thể, do hoà hợp thành có tướng, thật ra đồng như huyễn hoá.
|
At
that time the World Honored One said to the Bodhisattva of Universal Vision:
“Excellent, excellent! Virtuous man, for the benefit of the multitude of
bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age, you have asked
the Tathagata about the gradual stages of cultivation,
what contemplation
one should abide in and uphold, as well as the various expedient methods one
should use. Listen attentively now. I shall explain them to you.” |
| V́ bốn
duyên giả hợp mới vọng có lục căn, từ tứ đại sanh khởi lục căn, căn trần hoà
hợp sanh khởi lục thức, do lục thức phân biệt lục trần, ghi nhớ tích tụ bên
trong, tựa như có tướng nhân duyên hiện ra nên giả gọi là tâm.
Thiện
nam tử! Cái vọng tâm này nếu chẳng có lục trần th́ chẳng thể có, tứ đại tan
ră th́ cảnh trần cũng không c̣n. Nhân duyên căn trần đều tự tiêu tán, rốt
cuộc cũng chẳng thấy có ǵ là tâm phan duyên. ***
YouTube 2 vn ** |
“Due
to the provisional union of the four conditions [of vision, hearing,
perception, and awareness], the illusory six sense faculties come to exist.
The inward and outward combination of the six sense faculties and the four
elements [of earth, water, fire, and wind] gives rise to the illusory
existence of conditioned energy. [In this process], there ‘seems to be’
something which is cognizant. This is provisionally called ‘mind.’ [1] “Virtuous man, this illusory mind cannot exist without the six sense objects [of sight, sound, smell, taste, touch, thought]. When the four elements disperse, the six sense objects cannot be found. Once the elements and the sense objects disperse and and are extinguished, ultimately there is no cognizant mind to be seen. “Virtuous man, when the illusory bodies of sentient beings become extinguished, the illusory minds also become extinguished. When the illusory minds become extinguished, the illusory sense objects also become extinguished. When the illusory sense objects become extinguished, the illusory extinguishing also becomes extinguished. When the illusory extinguishing becomes extinguished, that which is not illusory is not extinguished. It is like polishing a mirror. When the defilements are wiped off, brightness appears. “Virtuous man, you should know that both body and mind are illusory defilements. When these appearances of defilement are permanently extinguished, purity will pervade all ten directions. “Virtuous man, for instance, the pure mani jewel reflects the five colors as they appear before it, yet the ignorant see the mani as actually possessing the five colors. Virtuous man, although the pure nature of Complete
Enlightenment likewise manifests as body and mind, [people] respond in
accordance with their capacities, yet
the ignorant speak of the pure
Complete Enlightenment as having intrinsic characteristics of body and mind.
For this reason, they are unable to depart from illusion. Therefore, I say
that body and mind are illusory defilements. It is in terms of separating
from illusory defilements that bodhisattvas are defined. When defilements
are thoroughly removed, their corresponding [cognition] is [completely]
eliminated. Since there is nothing corresponding to defilement, there is
also no ‘one’ there to designate. |
| Thiện
nam tử! Bồ Tát nầy với chúng sanh đoi mạt pháp, do quán xét diệt được những
bóng h́nh của vọng tâm tạo ra th́ chứng được các pháp đều huyễn. Lúc ấy liền
thấy mười phương trong sạch, vô biên hư không là bản giác sở hiện, bản giác
tṛn đầy sáng tỏ, hiển hiện chơn tâm trong sạch. V́ tâm trong sạch nên kiến
trần trong sạch (có năng thấy tức là trần, chẳng phải sắc trần). Kiến trong
sạch (chẳng c̣n năng kiến sở kiến) nên nhản căn trong sạch, nhăn căn trong
sạch nên nhăn thức trong sạch, do nhăn thức trong sạch nên văn trần trong
sạch (có năng văn tức là trần), văn trong sạch nên nhĩ căn trong sạch, nhĩ
căn trong sạch nên nhĩ thức trong sạch, do nhĩ thức trong sạch nên giác trần
trong sạch (có năng giác tức là trần), như thế cho đến tỷ, thiệt, thân, ư
đều cũng trong sạch như vậy. Thiện nam tử! Do lục căn trong sạch nên sắc trần trong sạch, sắc trần trong sạch nên thanh trần trong sạch, cho đến hương, vị, xúc pháp đều trong sạch như thế. Thiện nam tử! Do lục trần trong sạch nên địa đại trong sạch, địa đại trong sạch nên thủy đại trong sạch, hỏa đại, phong đại cũng đều trong sạch như thế. Thiện nam tử! Do tứ đại trong sạch nên thập nhị xứ, thập bát giới, cho đến nhị thập ngũ hữu (gồm dục giới, sắc giới, vô sắc giới, tức là tam giới) đều trong sạch. V́ các pháp thế gian của lục phàm trong sạch nên các pháp xuất thế gian của tứ thánh như: Thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại trí, mười tám pháp bất cộng của Phật, ba mươi bảy phẩm trợ đạo, v.v... đều trong sạch. Như thế cho đến tám mươi bốn ngàn pháp môn tổng tŕ, tất cả đều trong sạch. |
“Virtuous man, if bodhisattvas as well as sentient beings in the Dharma
Ending Age realize the awakening of the extinction of illusory appearances,
at that time unlimited purity and infinite emptiness will be revealed and
manifested in their enlightenment. Because the enlightenment is complete and
illuminnating, it reveals the mind in its purity. Because the mind is pure,
objects of vision are pure. Because vision is pure, the eye faculty is pure.
Because that faculty is pure, the visual consciousness is pure. Because the
consciousness is pure, hearing is pure. Because hearing is pure, the faculty
of hearing is pure. Because that faculty is pure, the consciousness is pure.
Because the consciousness is pure, perception is pure. The same holds true
for the nose, tongue, body, and mind. “Virtuous man, because the sense faculties are pure, the objects of sight are pure. Because the objects of sight are pure, the objects of sound are pure. The same holds in the cases of smell, taste, touch, and thought. “Virtuous man, because the six sense objects are pure, the earth element is pure. Because the earth element is pure, the water element is pure. The same holds for the elements of fire and wind. (youtube male Eng 3) “Virtuous man, because the four elements are pure, the twelve entrances, the eighteen realms, and the twenty-five existences are pure. Because these are pure, the ten powers, the four kinds of fearlessness, the four unhindered wisdoms, the eighteen exclusive attributes of the Buddha, and the thirty-seven aids to enlightenment are all pure. [2] The same holds for the purity of everything all the way up to the eighty-four thousand dharani doors. |
| Thiện
nam tử! Nói tóm lại tất cả pháp đều là tướng, tánh vốn trong sạch. Vậy th́
một thân trong sạch nên nhiều thân trong sạch; v́ nhiều thân trong sạch như
thế cho đến mười phương chúng sanh Viên Giác trong sạch. Thiện nam tử! Theo sự trong sạch kể trên, do một thế giới trong sạch nên nhiều thế giới trong sạch, v́ nhiều thế giới trong sạch như thế cho đến khắp không gian và thời gian, tất cả b́nh đẳng trong sạch chẳng động. Thiện nam tử! V́ hư không b́nh đẳng chẳng động nên biết giác tánh b́nh đẳng chẳng động; v́ tứ đại b́nh đẳng chẳng động nên biết giác tánh b́nh đẳng chẳng động, như thế cho đến tám mươi bốn ngàn pháp môn tổng tŕ b́nh đẳng chẳng động, nên biết giác tánh b́nh đẳng chẳng động. Thiện nam tử! Giác tánh cùng khắp, trong sạch chẳng động, tṛn đầy chẳng có ngằn mé. Nên biết lục căn cùng khắp pháp giới, căn cùng khắp nên biết lục trần cùng khắp pháp giới, trần cùng khắp nên biết tứ đại cùng khắp pháp giới, như thế cho đến pháp môn tổng tŕ đều cùng khắp pháp giới. |
“Virtuous man, because the nature of Absolute Reality is pure, one’s body is
pure. Because one’s body is pure, a multitude of bodies are pure. Because a
multitude of bodies are pure, likewise sentient beings in all ten directions
are completely enlightened and pure. “Virtuous man, because one world is
pure, a multitude of worlds are pure. Because a multitude of worlds are
pure, all things completely exhausting empty space in the past, present, and
future are impartially equal, pure, and unmoving. |
| Thiện
nam tử! Do diệu giác ấy tánh vốn cùng khắp, nên tánh căn tánh trần chẳng
hoại chẳng nhiễm. V́ căn trần chẳng hoại chẳng nhiễ, như thế cho đến pháp
môn tổng tŕ chẳng hoại chẳng nhiễm, như ánh sáng của trăm ngàn ngọn đèn
chiếu trong một pḥng, ánh sáng ấy cùng khắp, chẳng hoại chẳng nhiễm. Thiện nam tử! V́ bản giác vốn thành tựu, nên biết Bồ Tát chẳng bị pháp trói buộc, chẳng cần pháp giải thoát, chẳng chán sanh tử, chẳng ưa Niết Bàn, chẳng kính tŕ giới, chẳng ghét phá giới, chẳng trọng tu lâu, chẳng khinh sơ học. Tạo sao? V́ tất cả đều ở trong bản giác, ví như con mắt sáng tỏ, thấy rơ cảnh tượng trước mắt, ánh sáng ấy viên măn chẳng sanh yêu ghét. Tại sao? V́ bản thể ánh sáng bất nhị nên chẳng sanh yêu ghét vậy. Thiện nam tử! Bồ Tát này và chúng sanh đời mạt pháp tu tập tâm này đều được thành tựu. V́ bản giác vốn đầy đủ, dù nói tu tập thành tựu, thật vốn vô tu, cũng vô thành tựu. V́ Viên Giác phổ biến chiếu soi, tịch diệt bất nhị, trong đó bao gồm trăm ngàn muôn ức a tăng kỳ bất khả thuyết vô số hằng sa thế giới của chư Phật, ví như hoa đốm hiện trên hư không, khởi diệt lăng xăng, chẳng hợp chẳng ĺa, chẳng trói buộc, chẳng giải thoát, v́ thế mới biết chúng sanh bổn lai thành Phật, sanh tử Niết Bàn đều như việc trong mộng. Thiện nam tử! Do các pháp như việc trong mộng, nên biết sanh tử và Niết Bàn chẳng sanh chẳng diệt, chẳng khứ chẳng lai, những sở chứng ấy chẳng đắc chẳng thất, chẳng thủ chẳng xả, những năng chứng kia vô tác vô chỉ vô nhậm vô diệt, nơi pháp chứng này rốt cuộc vô năng chứng vô sở chứng, tất cả pháp tánh đều b́nh đẳng chẳng hoại. Thiện nam tử! Những Bồ Tát ấy nên tu hành như thế, theo thứ lớp như thế, quán tưởng như thế, an trụ tâm như thế, phương tiện như thế, khai ngộ như thế, cầu pháp như thế, tất cả thực hành đúng theo chánh pháp chánh hạnh như thế th́ tâm chẳng mê muội. |
“Virtuous man, because the nature of wondrous enlightenment pervades
everything fully, the nature of the sense faculties and the sense objects is
indestructible and clear. Because the sense faculties and the sense objects
are indestructible, [everything] up to all the dharani doors is
indestructible and clear. It is like hundreds of thousands of lamps
illuminating a room: their illumination pervades fully and is indestructible
and clear. “Virtuous man, since his
enlightenment is fully accomplished, you should know that a bodhisattva
neither is bound by dharmas nor seeks to be free from dharmas. He neither
detests birth and death nor clings to nirvana; neither reveres those who
uphold the precepts nor condemns those who violate them; neither esteems
experienced practitioners nor slights beginners. Why? Because all [sentient
beings] are enlightened. It is like clear vision that is completely aware
of what is in front: when this clarity is perfect, it has no likes or
dislikes. Why? Because the essence of this clarity is nondual and itself has
no likes or dislikes. |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Phổ nhản ngươi nên biết, Tất cả những chúng sanh, Thân tâm đều như huyễn, Thân tướng thuộc tứ đại, Tâm tánh về lục trần. Thể tứ đại ĺa nhau, Ai là kẻ hoà hợp? Dần dần quán như thế, Tất cả đều trong sạch. Khắp giới pháp chẳng động, Vô tác, chỉ, nhậm, diệt, Cũng chẳng kẻ năng chứng. Tất cả thế giới Phật, Như hoa đốm trên không. Tam thế đều b́nh đẳng, Rốt cuộc chẳng khứ lai. Những Bồ Tát sơ học, Và chúng sanh mạt pháp. Muốn cầu vào Phật đạo, Nên tu tập như thế |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Universal Vision, you should know that the minds and bodies of all sentient beings are illusory. The body is the union of the four elements. The nature [3] of mind is reducible to the [six] sensory objects. When the four elements are separated from one another, who is the unifier? If one practices gradual cultivation like this, all will be pure. [The nature of Complete Enlightenment] is umnoving and pervades the dharmadhatu. There is no contrivance, stopping, allowing things to be as they are, annihilation, nor is there one who actualizes [enlightenment]. All Buddha worlds are like flowers in the sky. Past, present and future are all impartially equal. Ultimately there is no coming or going. The newly initiated bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age, in their quest to enter the Buddha Path, should thus cultivate themselves. |
| Lược
giải: Chánh niệm tức là vô niệm, vô niệm tức là ĺa niệm, ĺa niệm tức là ĺa huyễn, ĺa huyễn tức là tùy thuận bản giác trong sạch, phàm có khởi tâm động niệm, nơi bản thể Viên Giác đều thuộc về huyễn hoá. Ư Phật ở đây là: Ngoài bản niệm ra chẳng sanh một niệm nào th́ các huyễn tự diệt, nên nói: "Xa ĺa các huyễn ". (Lược giải hết.) |
------------------------------------------------- [1] The four conditions (si yuan) of vision, hearing, perception, and awareness (jian, wen, jue, zhi) refer to the ability to experience external phenomena. These four qualities occur because of the illusory six sense faculties. When the internal six sense faculties and the external four elements of earth, water, fire, and wind combine, they create an “energy” (qi) that comes into existence due to these different conditions. In this case, “energy” refers to the conditioned impressions (yuan yin) or mental images of the perceived external sense objects. Because of attachments, this energy or impression does not disperse, and thereafter gives rise to the six corresponding consciousnesses, or awareness of these impressions. In this process, there seems to be a separate existing mind which is cognizant of the illusory external world. [2] See glossary for further information about these technical terms. [3] Here, nature, (xing) should be understood as te xing or characteristics and activities. (contents) |
| Kim
Cang Tạng Bồ Tát Khi ấy Kim Cang Tạng Bồ Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhieu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật rằng: -Đại bi Thế Tôn! Khéo v́ tất cả Bồ Tát giảng dạy viên giác trong sạch đại
tổng tŕ về nhân địa phát tâm đúng theo chánh pháp, và phương tiện thứ lớp
tu theo chánh hạnh của Như Lai, khai phá ám muội cho chúng sanh, pháp chúng
trong hội nhờ sự từ bi chỉ dạy của Phật, được trí huệ trong sạch, mắt nhặm
sáng tỏ. -Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ngươi khéo v́ các Bồ Tát và chúng sanh
đời mạt pháp hỏi Như Lai về pháp thâm sâu bí mật, phương tiện rốt ráo của
Phật, ấy là sự chỉ dạy tối cao của đại thừa lieu nghĩa cho các Bồ Tát, hay
khiến mười phương Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp đối với sự tu học được
ḷng tin quyết định, dứt hẳn tâm nghi ngờ. Nay ngươi hăy lắng nghe, ta sẽ v́
ngươi mà thuyết ". |
Bodhisattva Vajragarbha
Then Bodhisattva Vajragarbha rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the right, knelt down, joined his palms, and said: “O World Honored One of great compassion! You have
wonderfully expounded to bodhisattvas the great dharani of the Tathagata’s
pure Complete Enlightenment, the Dharma practice of the causal ground, and
the expedient methods of gradual cultivation, so that sentient beings may
unveil their obstructions. Because of your compassionate teaching, all in
the assembly have cleared away illusory illnesses [of the eye] and their
wisdom-eyes have become pure. Please do not forsake your unrestricted great compassion, but disclose the secret treasury for the benefit of the multitude of bodhisattvas, so that when all the sentient beings in the Dharma Ending Age who hear of this Dharma door to the ultimate meaning of this sutra will permanently sever doubts and regrets.” Having said these words, he prostrated himself on the ground. He made the same request three times, each time repeating the same procedure.
“Excellent, excellent! Virtuous man, for the benefit of the multitude of
bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age, you have asked
the Tathagata about the very secret and profound ultimate expedient methods,
which are the highest teaching for bodhisattvas and the ultimate truth in
the Mahayana. These methods are capable of causing practicing and beginning
bodhisattvas in all ten directions and all sentient beings in the Dharma
Ending Age to obtain [the stage of] resolute faith [1] and permanently sever
doubts and regrets. Listen attentively now. I shall explain it to you.” |
| -Thiện
nam tử! Tất cả thế giới những sự thủy, chung, sanh, diệt, trước, sau, có,
không, tụ, tán, khởi, dừng, cho đến đủ thứ thủ xả đều là đối đăi, xoay vần
tương sanh với nhau, niệm niệm tương tục, đều là luân hồi. Kẻ chưa ra khỏi
luân hồi mà phân biệt Viên Giác th́ tánh Viên Giác kia cũng đồng như luân
hồi, vậy muốn khỏi bị luân hồi th́ chẳng có chỗ đúng. Ví như mắt nháy thấy
nước lặng dợn sóng, mắt ngó hẳn một chỗ thấy ṿng lửa xoay tṛn, do mây bay
mau thấy mặt trăng đi nhanh, do thuyền đi thấy bờ trôi th́ cũng như thế. Thiện nam tử! Sự xoay ṿng chưa dừng mà muốn cảnh vật dừng trước c̣n chẳng thể được, huống là tâm cấu bẩn chưa từng trong sạch, c̣n ở trong sanh tử luân hồi mà muốn quán Viên Giác của Phật chẳng xoay vần th́ làm sao được! V́ thế các ngươi mới sanh ba điều nghi hoặc kể trên. Thiện nam tử! Ví như bệnh nhặm vọng thấy hoa đốm hiện trên hư không, nếu bệnh nhặm trừ, chẳng thể nói rằng nhặm nay đă diệt, vậy đến lúc nào tất cả bệnh nhặm mới sanh trở lại. Tại sao? V́ hai pháp bệnh nhặm và hoa đốm chẳng phải đối đăi sanh nhau, cũng như hoa đốm diệt nơi hư không rồi, chẳng thể nói rằng hư không lúc nào sanh lại hoa đốm nữa. Tại sao? *** YouTube 3 vn *** Hư không vốn chẳng
hoa đốm nên chẳng có sự sanh diệt. Sanh tử Niết Bàn đồng như hoa đốm sanh
diệt, nếu diệu giác hiện ra tṛn đầy chiếu khắp th́ hoa đốm và bệnh nhặm đều
tự ĺa hẳn.
|
“Virtuous man, all worlds begin and end, are born and perish, have a before
and after, exist and do not exist, coalesce and disperse, arise and cease.
Thoughts follow one another in succession, going and coming in a ceaseless
circle. With all sorts of grasping and rejecting, these [changing processes]
are all cyclic existences. If one were to discern Complete Enlightenment
while still in cyclic existence, then this nature of Complete Enlightennient
would have the same [nature] as the turning flow [of cyclic existence]! If
one wished to be free from cyclic existence, then there would be no place
where [Complete Enlightenment] could exist. For instance, when one moves
one’s eyes, still water appears to have waves; when one fixes one’s gaze, a
circling flame appears to be a wheel of fire. The fact that moving clouds
make it seem as if the moon were moving and a sailing boat makes one feel as
if the shore were moving also exhibits the same principle. “Virtuous man, while the motion is going on, it is impossible for those things to be still. How much more would this be so if one were to discern the Complete Enlightenment of the Buddha with the defiled mind of birth and death, which has never been pure; how could it not [appear to] be in motion? [2] For this reason, you gave rise to these three doubts. (youtube male Eng male Eng 4) “Virtuous man, for example, because of an illusory illness [of the eye], a flower is falsely seen in an empty sky. When the illusory illness [of the eye] is eliminated, one does not say: ‘Now that this illness is eliminated, when will other illnesses arise?’ Why? Because the illness [3] and the flower [4] are not in opposition. Likewise, when the flower vanishes into the empty sky, one does not say: ‘When will flowers appear in the sky again?’ Why? Because the sky originally has no flowers! There is no such thing as appearing and vanishing. Birth and death and nirvana are like the appearing and vanishing [flowers in the sky], while the perfect illumination of wondrous enlightenment is free from flowers or illnesses. “Virtuous man, you should know that the empty sky does not temporarily exist and then temporarily not exist. How much more so in the case of the Tathagata who is in accordance with Complete Enlightenment, which is comparable to the equal intrinsic nature of empty space. “Virtuous man, it is like smelting gold ore. The gold does not exist because of the smelting. As it has become [perfect] gold, it will not become ore again. Even after an inexhaustible period of time, the nature of the gold will not deteriorate. Therefore, one should not say that gold is not intrinsically perfect in itself. Likewise, the same holds true with Tathagata’s Complete Enlightenment. “Virtuous Man, the wondrous and completely enlightened mind of all Tathagatas is originally without bodhi or nirvana; it has nothing to do with accomplishing Buddhahood or not accomplishing Buddhahood, illusory cyclic existence or noncyclic existence. “Virtuous man, even the sravakas, who have perfected the state where [the karmic activities of] body, mind, and speech are entirely severed, are still unable to enter the nirvana that is personally experienced and manifested [by the Tathagata]. How can one possibly use one’s conceptual mind to measure the realm of the Tathagata’s Complete Enlightenment? It is comparable to using the light of a firefly to scorch Mount Sumeru; one would never be able to burn it! He who attempts to enter the Tathagata’s ocean of great quiescent-extinction by using the cyclic mind and giving rise to cyclic views will never succeed. Therefore, I say that all bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age should first sever the root of beginningless cyclic existence. “Virtuous man, contrived conceptualizations come from the existence of a mind, which is a conditioned [conglomeration of] the six sense objects. The conditioned impressions of deluded thoughts are not the true essence of mind; rather, they are like flowers in the sky. The discernment of the realm of Buddhahood with such conceptualization is comparable to the production of empty fruit by the empty flower. One merely revolves in this entanglement of deluded thoughts and gains no result. “Virtuous man, deluded groundless thinking and cunning views cannot accomplish the expedient methods of Complete Enlightenment. Discriminations such as these are not correct.” |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Kim Cang Tạng nên biết, Tánh Như Lai tịch diệt, Chưa từng có thủy chung. Nếu dùng tâm luân hồi, Suy tư thành xoay vần. Chỉ đến bờ luân hồi, Chẳng thể vào biển Phật. Ví như luyện quặng vàng, Chẳng do luyện có vàng. Dù vàng ṛng sẵn có, Nhờ luyện mới thành tựu. Khi đă thành vàng ṛng, Chẳng trở lại quặng nữa. Sanh tử và Niết Bàn, Phàm phu với chư Phật, Đồng như tướng hoa đốm. Suy tư như huyễn hoá, Huống sự hỏi hư vọng. Hăy thấu rơ tâm này, Rồi mới cầu Viên Giác. |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Vajragarbha, you should know that the quiescent and extinct nature of the Tathagata never had a beginning or end. To conceptualize this with the cyclic mind results in rotations in cyclic [existence]. One will then remain in cyclic existence unable to enter the ocean of the Buddha. Like smelting gold ore, the gold does not exist as the result of smelting. Though it regains the original golden [quality], it is perfected only after [the process of] smelting. Once it becomes true gold, it cannot become ore again. Birth and death and nirvana, ordinary beings and all Buddhas, are but appearances of flowers in the sky. Conceptualizations are illusory projections. How much more so are such questions asked with an illusory mind? If one can put an end to this [illusory] mind, Complete Enlightenment can be sought. |
|
-------------------------------------------------------------------------------- [1] Resolute faith (jue ding xin) is a stage where one’s faith no longer backslides (xin xin cheng jiu). This is a stage where a bodhisattva has reached at least the first level of the Ten Faiths. This level in the doctrinal system is referred to as the Path of Seeing. See glossary for further information on Bodhisattva positions. [2] “In motion” refers to “samsaric.” [3] Illness or yi refers to ignorance. [4] Flower signifies birth and death and nirvana (contents) |
|
| Di
Lặc Bồ Tát
Khi ấy Di Lặc Bồ Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhiễu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật rằng: -Đại bi Thế Tôn! Đă v́ Bồ Tát khai thị pháp tạng bí mật, khiến đại chúng
thấu ngộ lư luân hồi, phân biệt được tà chánh, hay bố thí cho chúng sanh đời
mạt pháp được đạo nhăn vô úy, đối với Đại Niết Bàn sanh ḷng tin quyết định,
chẳng c̣n tùy theo cảnh giới luân hồi mà sanh khởi tri kiến luân hồi. |
Bodhisattva Maitreya
Then Bodhisattva Maitreya rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the right, knelt down, joined his palms, and said: “O World Honored One of great compassion! You have opened wide the
secret treasure for bodhisattvas and have caused the great assembly to
deeply awaken from cyclic existence and distinguish between the erroneous
and the correct. Your teaching is capable of bestowing the Fearless Eye of
the Path to sentient beings in the Dharma Ending Age, causing them to give
rise to resolute faith in the great nirvana, and never again to flow within
the realm of the turning wheel [of samsara] or hold cyclic views. In the various cyclic existences, how many types of capacities are there? What are the different kinds of cultivation of Buddha’s bodhi? When [bodhisattvas] enter the world of passions, how many expedient methods should they devise to deliver sentient beings? Pray do not forsake your great compassion in
saving the world, but cause all practicing bodhisattvas and sentient beings
in the Dharma Ending Age to cleanse their wisdom-eyes and illumine their
mirrorlike minds. May they be completely awakened to the Tathagata’s
unsurpassed knowledge and vision.” Having said these words, he prostrated
himself on the ground. He made the same request three times, each time
repeating the same procedure. |
| Bấy
giờ Phật bảo Di Lặc Bồ Tát rằng: -Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ngươi khéo v́ các Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp, hỏi Như Lai về những nghĩa lư vi diệu, thâm sâu bí mật của chư Phật, khiến các Bồ Tát huệ nhăn trong sạch, và tất cả chúng sanh đời mạt pháp dứt hẳn luân hồi, tâm ngộ thật tướng, chứng vô sanh pháp nhẫn. Nay ngươi hăy lắng nghe, ta sẽ v́ ngươi mà thuyết . Lúc ấy Di Lặc Bồ Tát và đại chúng hoan hỷ vâng lời Phật dạy, im lặng mà nghe. -Thiện nam tử! Tất cả chúng sanh từ vô thỉ đến nay do có đủ thứ tham dục ân ái nên có luân hồi. Tất cả chủng tánh nơi các thế giới như noăn sanh, thai sanh, thấp sanh, hoá sanh, đều lấy dâm dục làm chánh nhân mới thành có sinh mạng, nên biết ái dục là cội gốc của luân hồi. Do có các dục làm trợ duyên, phát khởi tánh ân ái, v́ thế khiến chúng sanh có sanh tử tương tục. Dục do ái mà sanh, mạng do dục mới có, chúng sanh tham ái thân mạng là dựa theo cội gốc tham dục, vậy tham dục là nhân, tham ái thân mạng là quả. Do nơi cảnh dục mà sanh tâm yêu ghét; cảnh thuận với tâm ta th́ yêu, cảnh nghịch với tâm ta th́ ghét, nên theo đó tạo đủ thứ ác nghiệp th́ sanh vào đạo địa ngục, ngạ qủy. Nếu bỏ ác mà ham thiện th́ sanh vào cỏi trời cơi người. Lại nữa, nếu biết nhàm chán những tham ái, ưa xả bỏ tham ái, nhưng cái ưa ấy vẩn là gốc của tham ái, nên hiện tăng thượng (tăng thêm) thiện quả, đó đều là pháp hữu vi, nên c̣n phải chịu luân hồi, chẳng thành thánh quả. Cho nên chúng sanh muốn giải thoát sanh tử luân hồi, trước tiên phải đoạn dứt tham dục và trừ bỏ ân ái. Thiện nam tử! Bồ Tát thị hiện đủ thứ biến hoá nơi thế gian chẳng từ cội gốc của tham ái, chỉ dùng tâm từ bi giả làm tham dục để vào sanh tử khiến chúng sanh xả bỏ ân ái. Nếu tất cả chúng sanh đời mạt pháp chịu xả bỏ tham dục và trừ sạch yêu ghét th́ được dứt hẳn luân hồi, nơi tâm trong sạch, rồi cầu cảnh giới Viên Giác của Như Lai mới được khai ngộ. Thiện nam tử! Tất cả chúng sanh do cội gốc tham dục phát khởi vô minh; sanh ra năm thứ chủng tánh khác nhau, vô minh nương theo hai thứ chướng mà hiển hiện sâu cạn. Thế nào là hai thứ chướng? Một là lư chướng; làm chướng ngại chánh tri kiến; hai là sự chướng; do chướng này làm cho sanh tử tương tục. |
At
that time the World Honored One said to Bodhisattva Maitreya:
“Excellent, excellent! Virtuous man, for the
benefit of the multitude of bodhisattvas and sentient beings in the Dharma
Ending Age, you have asked the Tathagata about the most profound, secret,
subtle, and wondrous truth so that bodhisattvas’ wisdom-eyes may become
pure, so that all sentient beings in the Dharma Ending Age may permanently
sever themselves from cyclic existence, so that their minds may awaken to
Absolute Reality, and so that they may possess the patient endurance of the
unborn [wisdom]. Listen attentively now. I shall explain it to you.”
If, further, one knows that attachment is
detestable, and thus abandons attachment and delights in renunciation, one
still stirs up the root of attachment. This results in increased worldly
meritorious fruit, which, being samsaric, does not lead to accomplishing the
holy path. Therefore, if sentient beings wish to be liberated from birth and
death and to avoid cyclic existende, they should first
sever craving and
desire, and eliminate their attached love. What are the two obstructions? The first is the
obstruction of principle, [4] which hinders right views. The second is the
obstruction of phenomena, [5] which perpetuates birth and death. |
| Thiện
nam tử! Thế nào là năm thứ chủng tánh? 1. Phàm phu chủng tánh: Nếu hai thứ chướng kể trên chưa được đoạn diệt th́ gọi là chưa thành Phật. 2. Nhị thừa chủng tánh: Nếu những chúng sanh bỏ hẳn tham dục, đă trừ được sự chướng chưa dứt lư chướng th́ chỉ có thể ngộ nhập hàng Thanh Văn hay Duyên Giác, chưa thể trụ nơi cảnh giới Bồ Tát. 3. Bồ Tát chủng tánh: Thiện nam tử! Nếu tất cả chúng sanh đời mạt pháp muốn vào biển Đại Viên Giác của Như Lai, trước tiên phải phát nguyện siêng năng dứt trừ hai chướng, nếu hai chướng đă hàng phục th́ được ngộ nhập cảnh giới Bồ Tát. Nếu hai chướng dứt hẳn th́ được đến chỗ Đại Niết Bàn, Bồ Đề đầy đủ, thẳng vào Viên Giác vi diệu của Như Lai. 4. Bất định chủng tánh: Thiện nam tử! Tất cả chúng sanh đều chứng Viên Giác, được gặp thiện tri thức, tùy nơi nhân địa tự tu pháp ǵ hạnh ǵ của mỗi thiện tri thức để dạy bảo môn đồ, người theo đó tu tập bèn có chủng tánh đốn tiệm khác nhau. Nếu gặp đường lối tu đúng chánh hạnh, thẳng đến vô thượng Bồ Đề của Như Lai th́ chẳng kể căn cơ lớn nhỏ, đều thành quả Phật. 5. Ngoại đạo chủng tánh: Nếu những chúng sanh muốn cầu chánh pháp mà lại gặp thầy bạn tà kiến th́ tu hành chẳng được chánh ngộ, đây gọi là chủng tánh ngoại đạo, ấy là lỗi của tà sư, chẳng phải lỗi của chúng sanh. Những chủng tánh kể trên gọi chung là ngũ tánh sai biệt của chúng sanh. Thiện nam tử! Bồ Tát chỉ v́ tâm đại bi, tùy sự phương tiện vào các cơi thế gian, khai thị cho kẻ chưa ngộ, cho đến thị hiện đủ thứ h́nh tướng, tùy theo cảnh giới thuận nghịch cộng sự với họ, giáo hoá cho đến thành Phật ấy đều nương theo nguyện lực trong sạch đă sẵn từ vô thỉ. Nếu tất cả chúng sanh đời mạt pháp khởi tâm tăng thượng nơi Đại Viên Giác, nên phát đại nguyện trong sạch của Bồ Tát rằng: "Nay ta phát nguyện trụ nơi Viên Giác của Phật, cầu thiện tri thức, chớ gặp ngoại đạo và nhị thừa, theo nguyện tu hành, các chướng dứt dần, chướng dứt sạch th́ nguyện thoả măn, bước lên pháp điện trong sạch giải thoát, đến cơi diệu trang nghiêm, chứng Đại Viên Giác ". |
“What
are the five distinct natures?
[6] Virtuous man, sentient beings who have
not eliminated and extinguished these two obstructions are called ‘those who
have not attained Buddhahood.’ Sentient beings who have permanently
abandoned craving and desire and have eliminated the obstruction of
phenomena, but not the obstruction of principle, can only be enlightened as
srackas or pratyekabuddhas. They are unable to manifest and abide in the
realm of bodhisattvas. If
sentient beings, though they seek a good teacher, meet one with erroneous
views, they will not gain correct awakening. These people are called ones of
outer path nature. This fault is due to the teacher and not to sentient
beings. ‘May I, from now on, abide in Buddha’s
Complete Enlightenment, and may I, in my search for a good teacher, not meet
outer paths and practitioners of the Two Vehicles.’ [7] With their practice
based on this vow, they will gradually sever all hindrances. When all
hindrances are exhausted, their vows will be fulfilled. They will then
ascend the pure Dharma hall of liberation and actualize the wondrous, august
citadel of great Complete Enlightenment.” |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Di Lặc ngươi nên biết, Tất cả những chúng sanh, Chẳng được đại giải thoát, Đều do tâm tham dục, Sa đọa nơi sanh tử, Nếu dứt được yêu ghét, Và độc tham sân si, Chẳng kể tánh sai biệt, Đều được thành Phật đạo. Hai chướng tiêu diệt hẳn, Cầu sư được chánh ngộ. Tùy thuận nguyện Bồ Tát, Y chỉ Đại Niết Bàn. Tất cả các Bồ Tát, Đều theo nguyện đại bi, Thị hiện vào sanh tử. Người tu hành hiện tại, Và chúng sanh mạt pháp, Siêng dứt những ái kiến, Bèn vào Đại Viên Giác |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Maitreya, you should know that sentient beings cannot attain great liberation because of their craving and desire, which cause them to fall into the cycle of birth and death. If they can sever like and dislike, along with greed, anger, and delusion, regardless of their difference in nature, they will all accomplish the Buddha Path. The two obstructions will also be permanently severed. After correct awakening is attained by meeting a good teacher, one accords with the bodhisattva vow and abides in the great nirvana. All bodhisattvas in the ten directions, relying on the great compassionate vow, manifest the appearance of entering birth and death. Practitioners now and sentient beings in the Dharma Ending Age, should diligently sever all attached views. Then they will return to great Complete Enlightenment. |
| Lựơc
giải: Hai thứ chướng: Pháp không sanh không diệt thuộc về pháp vô vi, gọi là Lư; tất cả pháp do nhân duyên sanh khởi đều thuộc về pháp hữu vi, gọi là Sự. Tự tánh bất nhị chẳng có đối đăi, nên hữu vi vô vi đều tuyệt. Nếu kiến lập chơn lư th́ phải có sự hợp lư và bất hợp lư; hợp với bất hợp là nhị, chẳng phải bản thể bất nhị của tự tánh, nên nói Chướng Ngại Chánh Tri Kiến, gọi là lư chướng. V́ chánh tri kiến là tri kiến bất nhị, tức là chẳng lập tri kiến ǵ cả. Sự là sự tướng thực hành, bất cứ thực hành đúng lư hay không đúng lư đều gọi là sự chướng. Tại sao? Nếu chấp thật đúng với chơn lư th́ làm cho biến dịch sanh tử tương tục; nếu thực hành không đúng lư th́ làm cho phần đoạn sanh tử tương tục, hai thứ sanh tử này cùng gọi là sanh tử tương tục. Lược giải hết. |
-------------------------------------------------------------- [1] These four terms - affection, love, craving, and desire (en, ai, tan, yu) - are subtle distinctions of attachment and desire, which, despite their role in the secular world, are all causes for the continuance of cyclic existence. Here love (ai) should be understood as attached love (zhi ai) or self-centered love. The translator has simply translated this term as attached love or grasping in some later passages. The same word is sometimes translated into like, as in the case of like and dislike, in later paragraphs and chapters. [2] “The different types of births in the world ... are created by sexual desire” points to the fact that all samsaric beings still have within them the roots and potential of sexual desire (yin yu xing), and (yin yu xi qi), which perpetuates cyclic existence. This sentence does not mean that all births literally come into being through sexual activity, because births through humidity and transformation are not results of sexual activity. Births through humidity and transformation are either caused by the combination of various conditions in the natural environment such as moisture, sunlight, and air or by the power of a deity or spirit. Bodhisattvas can also manifest transformation bodies for the purpose of liberating sentient beings. [3] Activity is a rendering of xing, which is usually translated as nature, as in “the nature of Complete Enlightenment.” However in this context, xing refers to te xing, which means characteristic, quality, function, or activity. [4] Obstruction of principle (li zhang) is an obstruction one may have in understanding or accepting the ultimate truth or view of Reality. [5] Obstruction of phenomena (shi zhang) refers to all the vexations and afflictions one may have that bind one to samsara. [6] Here, nature (xing) should be understood as capacities or dispositions. [7] The Two Vehicles (er cheng) are the sravaka (sheng wen) and pratyekabuddha (bi zhi fo) vehicles. (contents) |
| Thanh
Tịnh Huệ Bồ Tát Khi ấy Thanh Tịnh Huệ
Bồ Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhieu quanh Phật ba ṿng,
đảnh lễ chân phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật rằng: |
Bodhisattva of Pure Wisdom
Then the Bodhisattva of Pure Wisdom rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the right, knelt down, joined his palms, and said: “O World Honored One of great compassion! You have broadly expounded to us inconceivable things which we have never seen or heard before. Because of your excellent guidance, our bodies and minds are now at ease and we have gained great benefit. For the sake of all practitioners of the Dharma who have come here, please expound again the nature of the Dharma King’s complete and fulfilling enlightenment. What are the differences in actualization and attainment between all sentient beings, bodhisattvas, and the World Honored Tathagata? [Pray teach us] so that sentient beings in the Dharma Ending Age, upon hearing this holy teaching, may follow and conform to it, be awakened, and gradually enter [the realm of Buddhahood].” Having
said these words, he prostrated himseIf on the ground. He made the same
request three times, each time repeating the same procedure. |
| Bấy giờ Phật bảo Thanh Tịnh Huệ Bồ Tát rằng: -Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ngươi khéo v́ các Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp hỏi Như Lai về pháp tu hành theo thứ lớp và sai biệt. Nay ngươi hăy lắng nghe, ta sẽ v́ ngươi mà thuyết. Lúc ấy Thanh Tịnh Huệ Bồ Tát và đại chúng hoan hỷ vâng lời Phật dạy, im lặng mà nghe. -Thiện nam tử! Tự tánh của Viên Giác vô sở trụ (phi tánh tánh hữu), chẳng trụ nơi Có và Không, chỉ tùy theo tánh nhân duyên sanh khởi, chẳng thủ chẳng chứng. - trong thật tướng, thật chẳng có Bồ Tát và những chúng sanh. Tại sao? V́ Bồ Tát chúng sanh đều là huyễn hoá, nếu huyễn hoá diệt th́ chẳng có kẻ thủ chứng. Ví như nhăn căn chẳng tự thấy nhăn, pháp tánh vốn b́nh đẳng mà chẳng có kẻ b́nh đẳng. Chúng sanh mê muội, chưa thể diệt trừ tất cả
huyễn hoá, lúc đang dụng công diệt trừ, muốn diệt mà chưa diệt th́ hiện ra
sai biệt. Nếu được tùy thuận bản tánh tịch diệt của Như Lai, rốt cuộc chẳng
có sự tịch diệt và kẻ tịch diệt. |
At
that time the World Honored One said to the Bodhisattva of Pure Wisdom:
“Excellent, excellent! Virtuous man, for the benefit of sentient beings in
the Dharma Ending Age, you have asked the Tathagata about the distinct
progressive stages [of practice]. Listen attentively now. I shall explain
them to you.” |
Nếu gặp thầy bạn tu chánh pháp giáo hoá, khiến cho khai ngộ giác tánh trong sạch tṛn đầy, được thấu rơ nguồn gốc của sự sanh diệt mới biết sanh này vốn vô sanh, th́ tâm trần lao cũng là tự tánh vậy. Lại nếu có người dứt hẳn trần lao, được pháp giới trong sạch, ngay cái kiến giải trong sạch ấy tự làm chướng ngại cho ḿnh, nên ở nơi Viên Giác chẳng được tự tại, đây gọi là tùy thuận giác tánh của phàm phu. **
YouTube 4 vn ** |
(youtube
male Eng male Eng
6 end) “If they meet a good teacher who guides them to awaken to the nature of pure Complete Enlightenment and to recognize these arising and perishing [thoughts], they will understand that it is the very nature of such rising [thoughts] that causes toils and anxieties in their lives. “If, further, a man permanently severs all toil and anxiety, he will realize the dharmadhatu in its purity. However, his undermining of purity may become his obstruction and he will not attain freedom and ease regarding Complete Enlightenment. This is called ‘the ordinary man’s accordance with the nature of enlightenment.” [5] “Virtuous man, all bodhisattvas realize that this very understanding is a hindrance. Although they sever themselves from this hindrance of understanding, they still abide in this realization. The realization of hindrance is yet another hindrance. Therefore they do not have freedom and ease. This is called ‘the bodhisattva before the stage of the first bhumi’s accordance with the nature of enlightenment.” [6] “Virtuous man, ‘attaining’ illumination and realization [7] is a hindrance. Thus a great bodhisattva is constantly in realization without abidance, where the illumination and the illuminator simultaneously become quiescent and vanish. For instance, if a man beheads himself, there exists no executioner after the head has been severed. It is the same with eliminating various hindrances with a mind of hindrance: when the hindrances have been eliminated, there is no eliminator. The teachings of the sutras are like the
finger that points to the moon. When one sees the moon, one realizes that
the finger is not the moon. Likewise, the various teachings of all
Tathagatas in instructing bodhisattvas are also like this. This is called
‘the bodhisattva above the stage of the first bhumi’s accordance with the
nature of enlightenment.’ [8] |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Thanh Tịnh Huệ nên biết, Tánh Bồ Đề viên măn. Chẳng thủ cũng chẳng chứng, Chẳng Bồ Tát chúng sanh. Khi muốn giác chưa giác, Có thứ lớp sai biệt. Chúng sanh bị giải ( kiến giải) chướng, Bồ tát chưa ĺa giác. Vào Thập Địa tịch diệt, Chẳng trụ tất cả tướng. Đại giác đều viên măn, Gọi tùy thuận cùng khắp. Chúng sanh đời mạt pháp, Tâm chẳng sanh hư vọng. Phật nói người như thế, Hiện đời tức Bồ Tát. Cúng dường hằng sa Phật, Công đức đă đầy đủ. Dù có nhiều phương tiện, Đều gọi tùy thuận trí (giác tánh). |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Pure Wisdom, you should know that the nature of perfect bodhi is without attainment or actualization. It is without bodhisattvas or sentient beings. However, when there is enlightenment and unenlightenment, there are distinct progressive stages. Sentient beings are obstructed by understanding. Bodhisattvas [before the first bhumi] have not left behind realization. [Once] they enter the first bhumi there is permanent quiescent-extinction with no abidance in any form. Great enlightenment, beine complete, is called ‘pervasive accordance.’ If sentient beings in the Dharma Ending Age do not give rise to deluded thoughts, the Buddha says that they are bodhisattvas in this very lifetime. Having made offerings to countless Buddhas as innumerable as the sands of the Ganges, their merits are perfected. Though expedients are many, all are called in accordance with wisdom. |
| Lược
giải: Tự tánh của Viên Giác vô sở trụ (phi tánh tánh hữu): Nói Phi Tánh v́ chẳng chấp tự tánh là thật, tức là chẳng trụ nơi có; nói Tánh Hữu v́ thánh phàm đều sẵn đầy đủ tức là chẳng trụ nơi không. (Lược giải hết) Lược giải: Bất cứ lúc nào chẳng khởi vọng niệm tức là vô niệm; đối với vọng tâm cũng chẳng dừng nghỉ và diệt trừ tức là chẳng diệt vọng; nơi cảnh vọng tưởng không cho liu tri tức là chẳng cho chấp thật có vọng; đối với sự không liễu tri cũng chẳng phân biệt là thật không liễu tri tức là chẳng cho chấp thật không có vọng. Tu theo như vậy tức là giữ được chánh niệm cũng gọi là an trụ tâm vậy. (Lược giải hết.) |
------------------------------------------------- [1] This sentence is difficult to understand because in each case the word xing - sometimes translated as nature - refers to different things. One interpretation is: even though there are five distinct natures or capacities as mentioned previously, each nature or capacity is endowed with the intrinsic nature of Complete Enlightenment. What the sutra is saying is that the five distinct natures make the nature of Complete Enlightenment possible. For example, one perceives existence because of nonexistence; one perceives nonexistence only through existence. Therefore, the five natures are not apart from the nature of Complete Enlightenment. [2] “Those who extinguish vexations” refers to sravakas and pratyekabuddhas; “those who do not” refers to bodhisattvas. [3] “The succession of arising and perishing thoughts” refers to the sixth consciousness (di liu shi). The mind or self is just the continuous stream of deluded thoughts (wang nian). “That which grasps on to the self” refers to the seventh consciousness (di qi shi). Because of attachment, this continuous flux of thoughts creates karmic seeds (ye zhong) which are planted in the eighth consciousness (di ba shi), the alaya (a lai ye shi). Although the alaya cannot grasp itself - it is just a storehouse of karmic seeds - the seventh consciousness attaches to the alaya as the self. See glossary for an explanation of the eight consciousnesses. [4] There are two sets of five desires (wu yu). The most obvious or coarse desires are for wealth, sex, food and drink, fame, and sleep. The subtle desires refer to the five sense objects. In themselves the sense objects are not defilements, but they are potential objects of desire. [5] This stage is equivalent to an ordinary person’s realization of emptiness. In the Ch’an tradition, it is referred to as seeing one’s self-nature (jian xing). In the doctrinal system, this is referred to as the Path of Seeing (jian dao wei) within the stages of Ten Faiths (shi xin). After perceiving emptiness, usually one’s realization is not deep enough to eradicate all vexations. Therefore, one is still an ordinary person and still needs to continue ones practice. However, after reaching the position of Ten Faiths, one’s faith will never regress (xin bu tui). Beyond the position of Ten Faiths are the Ten Abodes (shi zhu), Ten Practices (shi xing), and Ten Transferences (shi bui xiang), which elevate one to the level of sagehood (xian wei). After one fulfills all the practices and realizations in the position of Ten Faiths, one enters the position of Ten Abodes, which is the beginning of Path of Practice (xiu dao wei). When one fulfills the three stages of Ten Abodes, Ten Practices, and Ten Transferences, one enters the position of Ten Grounds (shi di) or bhumis and moves to the position of sainthood (sheng wei). This is referred to as the Path of Ultimate Attainment (jiu jing wei). The above are gradual levels of realization and practice. However, depending on the depth of one’s realization of emptiness, it is possible for a practitioner to ascend to the highest position, bypassing (dun chao) the lower stages. [6] This is the attainment of one of the three positions (san xian wei), of Ten Abodes, Ten Practices, and Ten Transferences, depending on one’s realization. These three positions are all subsumed under the Path of Practice (xiu dao wei). [7] Illumination is a literal translation of zhao. In this context, zhao refers to understanding, as in understanding (jie) of Dharma. Realization is a rendering for (jue), which can mean awareness of, awakening or realization. In this case, jue refers to realization or perception (jian). [8] This section refers to the attainment of at least the first stage of the Ten Grounds. At this stage, one’s practice will never regress (xing bu tui). If one attains the eighth ground or bhumi, one’s position will never regress again (wei bu tui). [9] These are what are known as the Three Higher Studies (san zeng shang xue), which subdue the three poisons of greed, anger, and delusion. [10] Wisdom of All Aspects (yi qie zhong zhi) is one of three wisdoms of a Buddha. Wisdom of All Things (yi qie zhi), sarvajnata in Sanskrit, is the omniscient wisdom that realizes the emptiness of all things. Wisdom of the Path (dao zong zhi), margajnata in Sanskrit, refers to the wisdom of knowing all there is to know about the conventional realm, especially with regard to saving sentient beings. Wisdom of All Aspects, or Universal Wisdom, sarvakarajnata in Sanskrit, refers to the perfect knowledge of Reality as it is. (contents) |
| Oai
Đức Tự Tại Bồ Tát Khi ấy Oai Đức Tự
Tại Bồ Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhiễu quanh Phật ba
ṿng, đảnh lễ chân phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật rằng: |
Bodhisattva at Ease in Majestic Virtue
Then the Bodhisattva at Ease in Majestic
Virtue rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself
at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the right,
knelt down, joined his palms, and said: “O World Honored One of great
compassion! For our sake you have extensively clarified the different ways
of according with the nature of enlightenment and caused the enlightened
minds of the multitude of bodhisattvas to be illuminated. Hearing your
perfect voice, we have gained great benefit without cultivation. |
| -Thiện
nam tử! Vô thượng diệu giác cùng khắp mười phương không gian và thời gian,
sanh ra Như Lai và tất cả pháp, bản thể đồng nhau, b́nh đẳng bất nhị, nên
những người tu hành thật chẳng có hai. Nếu tùy thuận phương tiện th́ số ấy
vô lượng, nay qui nạp lại, theo các tánh sai biệt phải có ba thứ. 1. Thiện nam tử! Nếu các Bồ Tát ngộ biết Viên Giác vốn trong sạch, dùng giác tâm trong sạch ấy phát khởi quán chiếu, lấy tịnh làm hạnh quán tâm thể chẳng động. Do lắng lặng các niệm, vọng tưởng ngừng nghỉ th́ thấy tướng nhập khí sanh diệt trong thức thứ tám, quán lâu th́ tịnh huệ sanh khởi, bỗng thấy khách trần lăng xăng của thân tâm từ nay diệt hẳn, trong tâm liền cảm thấy tịch tịnh khinh an. V́ tâm được tịch tịnh nên thấy tâm của Như Lai trong mười phương thế giới đều hiển hiện trong đó như h́nh tượng hiện trong gương, phương tiện này gọi là thiền quán Sa Ma Tha. |
“Virtuous man, unsurpassable wondrous enlightenment pervades all ten
directions. From it arise the Tathagatas and all dharmas, which are equal
and identical to one another and of the same substance. [Likewise], the
various methods of cultivation are, in reality, not different [from one
another]. Though there are countless expedient methods for becoming attuned
to the nature of enlightenment, if one categorizes them according to their
different natures, there are three kinds. “Virtuous man, if, after awakening to pure Complete Enlightenment, bodhisattvas with pure enlightened minds engage in the cultivation of stillness, they will cleanse and settle all thoughts. Becoming aware of the agitation and restlessness of consciousness, they will cause their wisdom of stillness to manifest. Their bodies and minds, [which will be realized as adventitious] guests and dust [1] will be permanently extinguished. [2] Inwardly they will experience lightness and ease [3] in quiescence and stillness. Because of this quiescence and stillness, the minds of all Tathagatas in all ten directions will be revealed like reflections in a mirror. This expedient is calle samatha. |
| 2. Thiện nam tử! Nếu các Bồ Tát ngộ biết Viên Giác vốn trong sạch, dùng giác
tâm trong sạch ấy phát khởi quán chiếu, biết tánh của giác tâm và căn trần
đều do huyễn hoá mà sanh khởi các huyễn, nay dùng huyễn trí (thỉ giác) diệt
trừ kẻ huyễn (vô minh), th́ hiện thân biến hoá như huyễn, khai phá vô minh
để độ chúng huyễn. Do huyễn thân hoá độ chúng sanh mà chẳng chấp tướng chúng
sanh nên trong tâm cảm thấy đại bi khinh an. Tất cả Bồ Tát từ đây khởi hạnh
theo thứ lớp tiến lên, cái huyễn của trí năng quán kia chẳng đồng với cái
huyễn của cảnh sở quán. Trí năng quán tuy chẳng đồng với cảnh sở quán, nhưng
cũng là huyễn, v́ sở diệt mà năng c̣n; nếu chấp năng quán vẫn chưa ĺa
huyễn, v́ năng quán sở quánđều là huyễn, chẳng đồng với kẻ chấp thật có
người để ĺa hai thứ huyễn (năng sở). Sở quán đă diệt th́ năng quán cũng
tiêu, cảnh trí đều tuyệt, vậy mới được ĺa hẳn tướng huyễn. Những Bồ Tát này tu theo chánh hạnh ke trên th́ được diệu hạnh viên măn, cũng như mầm Chơn Như trưởng thành nơi đất pháp thân. Phương tiện này gọi là thiền quán Tam Ma Bát Đề. |
“Virtuous man, if, after awakening to pure Complete Enlightenment,
bodhisattvas with pure enlightened minds realize the nature of mind and
realize that the six sense faculties and sense objects are illusory
projections, they will then generate illusion as a means to eliminate
illusion. Causing transformations and manifestations among illusions, they
will enlighten illusory sentient beings. By generating illusions, they will
experience lightness and ease in great compassion. All bodhisattvas who
practice in such a manner will advance gradually. That which contemplates
illusion is different from illusion itself. Nevertheless, contemplating
illusion is itself an illusion. When all illusions are permanently left
behind, the wondrous cultivation completed by such bodhisattvas may be
compared to the sprouting of seeds from soil. This expedient is called
samapatti. |
| 3. Thiện nam tử! Nếu các Bồ Tát ngộ biết Viên Giác vốn trong sạch, dùng giác
tâm trong sạch ấy phát khởi quán chiếu, chẳng chấp huyễn hoá và tướng tịnh,
liễu tri thân tâm đều là chướng ngại, nay chẳng chấp giác minh (giác minh là
cội gốc của vô minh) chẳng ke chướng ngại, th́ được diệt hẳn cảnh ngại và vô
ngại. Sự thọ dụng tâm thế giới là tướng phiền năo, Niết Bàn ở nơi phiền năo
của cơi trần cũng như âm thanh ở nơi chuông trống, chuông trống dù nhỏ hẹp,
nhưng âm thanh vượt ra ngoài xa, chẳng bị khuôn khổ của chuông trống chướng
ngại. Như thế Niết Bàn vượt ra ngoài tướng phiền năo, cùng khắp pháp giới,
cũng chẳng bị phiền năo chướng ngại vậy. Tu theo thiền quán kể trên th́
trong tâm được tịch diệt khinh an, tùy thuận cảnh giới tịch diệt của diệu
giác th́ thấy bốn tướng ngă (tự), nhơn (tha), chúng sanh, thọ mạng đều là
vọng tưởng trôi nổi, tất cả thân tâm đều chẳng thể đến chỗ diệu giác. Phương
tiện này gọi là Thiền Na. |
“Virtuous man, if, after awakening to pure Complete Enfightenment,
bodhisattvas with pure, enlightened minds grasp on to neither illusory
projections nor states of stillness, they will understand thoroughly that
both body and mind are hindrances. [Awakening from] ignorance, their [minds]
will be illuminated. Without depending on all sorts of hindrances, they will
permanently transcend the realms of hindrance and nonhindrance and make full
use of the world as well as the body and mind. They will manifest in the
phenomenal world [without any obstructions], just as the sound of a musical
instrument can travel beyond [the body of the instrument]. Vexations and
nirvana will not hinder each other. Inwardly, they will experience lightness
and ease in quiescent-extinction. They will accord with the realm of
quiescent-extinction in wondrous enlightenment, which is beyond the reach of
body and mind and the reach of self and others. All sentient beings and all
life are only drifting thoughts. This expedient method is called dhyana. |
| -Thiện nam tử! Ba thứ pháp môn này đều là Viên Giác, v́ mười phương Như Lai
tu hành nơi nhân địa được thân cận tùy thuộc ba môn này, nên do đó thành
Phật. Đủ thứ phương tiện và tất cả đồng dị của mười phương Bồ Tát đều tu hành theo ba thứ pháp môn kể trên mà viên măn chứng nhập, thành quả Viên Giác. Thiện nam tử! Giả sử có người tu hành thánh đạo, giáo hoá chúng sanh, thành tựu trăm ngàn muôn ức quả A La Hán và Bích Chi Phật, chẳng bằng người nghe pháp môn vô ngại của Viên Giác này mà tùy thuận tu tập trong một sát na (pháp môn Viên Giác là chánh nhân thành Phật, nên hơn quả nhiều quả chứng của nhị thừa). |
“Virtuous man, these three Dharma methods are intimately in accordance with
Complete Enlightenment. Tathagatas in all ten directions accomplish
Buddhahood through these means. The myriad expedient methods used by
bodhisattvas in all ten directions, whether similar or different, depend on
these three activities. At the perfect actualization of these practices, one
accomplishes Complete Enlightenment. “Virtuous man, if in his practice on the holy path, a person teaches, delivers, and succeeds in guiding hundreds of thousands of millions of people into arhatship and pratyekabuddhahood, he cannot be compared with someone who, upon hearing these Dharma methods of the unhindered Complete Enlightenment, practices accordingly for even an instant.” |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Oai Đức ngươi nên biết, Vô thượng đại giác tâm. Bản thể vốn bất nhị. Nếu tùy thuận phương tiện, Th́ số ấy vô lượng. Như Lai qui nạp lại, Thành có ba pháp môn. Sa Ma Tha tịch tịch, Như gương soi các tướng. Tam Ma Đề huyễn hoá, Như mầm tăng trưởng dần. Thiền Na tướng tịch diệt, Như tiếng trong chuông trống. Ba thứ diệu pháp môn, Đều tùy thuận Viên Giác. Mười phương chư Như Lai, Và các Đại Bồ Tát, Do đó được thành đạo. Ba môn chứng rốt ráo, Gọi cứu cánh Niết Bàn |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Majestic Virtue, you should know that the unsurpassable mind of great enlightenment is intrinsically nondual. Even though the various expedients that accord with it are limitless in number, the teachings of the Tathagata are altogether three in kind. Quiescent and still in samatha, [the mind] is like a mirror reflecting myriad images. Samapatti, wherein all is seen as an illusion, is like a bud growing gradually. Dhyana is quiescent-extinction, [yet, its functions are] like the sound of a musical instrument. These three wondrous Dharma methods are all in accordance with enlightenment. The Tathagatas in all ten directions and the great bodhisattvas achieve Buddhahood through them. Perfect actualization of these three is called ultimate nirvana. |
| Lược
giải: Tự tánh của Viên Giác vô sở trụ (phi tánh tánh hữu): Nói Phi Tánh v́ chẳng chấp tự tánh là thật, tức là chẳng trụ nơi có; nói Tánh Hữu v́ thánh phàm đều sẵn đầy đủ tức là chẳng trụ nơi không. (Lược giải hết) Lược giải: |
---------------------------- [1] “Body and mind” refers to the six sense faculties (liu gen) and consciousnesses (liu shi). “Guests and dust,” (ke cheng) refers to the six sense objects (liu cheng). [2] At this stage one is free from the bondage of the five skandhas and the eighteen realms of existence. [3] There are different degrees of “lightness and ease” (qing an). Sometime it means an experience of physical and mental pliancy. On a deeper level, it is an experience of enlightenment, where one is free from the burden of body and mind. In this case it refers to an enlightened state since it is experienced in the state of quiescence and stillness (ji jing). (contents) |
|
Biện Âm Bồ Tát Khi ấy Biện Âm Bồ
Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhieu quanh Phật ba ṿng,
đảnh lễ chân phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật rằng: |
Bodhisattva of Sound Discernment
Then the Bodhisattva of Sound Discernment
rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself at the
feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the tight, knelt down,
joined his palms, and said: “O World Honored One of great compassion! Such
Dharma methods are rare indeed. World Honored One, how many approaches
are
there in the bodhisattva’s cultivation of these [three] expedient methods
toward the gate of Complete Enlightenment? For the sake of this assembly and
the sentient beings in the Dharma Ending Age, please expediently teach us so
that we may be awakened to Absolute Reality.” Having said these words, he
prostrated himself on the ground. He made the same request three times, each
time repeating the same procedure. |
| -Thiện
nam tử! Tất cả Như Lai Viên Giác trong sạch, vốn chẳng có sự tu tập và kẻ tu
tập. Tất cả Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp nương theo tâm chưa giác, dùng
huyễn lực tu tập, khi ấy th́ có hai mươi lăm thứ định luân trong sạch: 1. Nếu những Bồ Tát tu pháp cực tịnh, do sức tịnh được dứt hẳn phiền năo, thành tựu rốt ráo nên chẳng rời chỗ ngồi liền vào Niết Bàn, Bồ Tát này gọi là chuyên tu thiền quán Sa Ma Tha. 2. Nếu những Bồ Tát tu pháp quán như huyễn, dùng sức Phật tánh biến hoá thế giới và đủ thứ tác dụng để thực hành diệu hạnh trong sạch của Bồ Tát, nơi pháp tổng tŕ chẳng lạc mất tịch niệm và tịch huệ, Bồ Tát này gọi là chuyên tu thiền quán Tam Ma Bát Đề. 3. Nếu những Bồ Tát chuyên diệt các huyễn, chẳng cần tác dụng mà tự dứt phiền năo. Khi phiền năo dứt sạch, liền chứng thật tướng, Bồ Tát này gọi là chuyên tu thiền quán Thiền Na. 4. Nếu những Bồ Tát trước tu cực tịnh dùng huệ tâm của tịnh để chiếu soi kẻ huyễn (vô minh), liền ở trong đó khởi hạnh Bồ Tát. Bồ Tát này gọi là trước tu thiền quán Sa Ma Tha, sau tu thiền quán Tam Ma Bát Đề. ** YouTube 5 vn ** 5. Nếu những Bồ Tát tu theo tịnh huệ, chứng được tánh cực tịnh, liền dứt phiền năo, ĺa hẳn sanh tử, Bồ Tát này gọi là trước tu thiền quán Sa Ma Tha, sau tu thiền quán Thiền Na. 6. Nếu những Bồ Tát tu theo huệ tịch tịnh, lại hiện sức huyễn hoá biến hiện đủ thứ thân tướng để độ chúng sanh, sau mới dứt phiền năo mà nhập tịch diệt, Bồ Tát này gọi là trước tu Sa Ma Tha, giữa tu Tam Ma Bát Đề, sau tu Thiền Na. 7. Nếu những Bồ Tát dùng sức cực tịnh, dứt phiền năo rồi sau mới hành diệu hạnh trong sạch của Bồ Tát để độ chúng sanh, Bồ Tát này gọi là trước tu Sa Ma Tha, giữa tu Thiền Na, sau tu Tam Ma Bát Đề. 8. Nếu những Bồ Tát dùng sức cực tịnh, tâm dứt phiền năo rồi lại độ chúng sanh, kiến lập thế giới, Bồ Tát này gọi là trước Sa Ma Tha, sau đồng thi tu hai thiền quán Tam Ma Bát Đề và Thiền Na. 9. Nếu những Bồ Tát dùng sức cực tịnh để sanh khởi biến hoá, sau mới dứt phiền năo, Bồ Tát này gọi là trước đồng thi tu hai thiền quán Sa Ma Tha và Tam Ma Bát Đề, sau tu Thiền Na. 10. Nếu những Bồ Tát dùng sức cực tịnh để đưa đến tịch diệt, sau lại khởi tác dụng biến hoá thế giới, Bồ Tát này gọi là đồng thờ i tu hai thiền quán Sa Ma Tha và Thiền Na, sau tu Tam Ma Bát Đề. 11. Nếu những Bồ Tát dùng sức biến hoá tùy thuận đủ thứ cho đến cực tịnh, Bồ Tát này gọi là trước tu Tam Ma Bát Đề, sau tu Sa Ma Tha. 12. Nếu những Bồ Tát dùng sức biến hoá biến hiện đủ thứ cảnh giới mới đến tịch diệt, Bồ Tát này gọi là trước tu Tam Ma Bát Đề, sau tu Thiền Na. 13. Nếu những Bồ Tát dùng sức biến hoá để làm Phật sự, an trụ tâm nơi tịch tịch mà dứt phiền năo, Bồ Tát này gọi là trước tu Tam Ma Bát Đề, giữa tu Sa Ma Tha, sau tu Thiền Na. 14. Nếu những Bồ Tát dùng sức biến hoá tác dụng vô ngại dứt phiền năo, an trụ tâm nơi cực tịnh, Bồ Tát này gọi là trước tu Tam Ma Bát Đề, giữa tu Thiền Na, sau tu Sa Ma Tha. 15. Nếu những Bồ Tát dùng sức biến hoá tác dụng phương tiện để tùy thuận hai thiền quán cực tịnh tịch diệt, Bồ Tát này gọi là trước tu Tam Ma Bát Đề, sau tu hai thiền quán Sa Ma Tha và Thiền Na. 16. Nếu những Bồ Tát dùng sức biến hoá sanh đủ thứ dụng để đến cực tịnh, sau mới dứt phiền năo, Bồ Tát này gọi là trước đồng thời tu hai thiền quán Tam Ma Bát Đề và Sa Ma Tha, sau tu Thiền Na. 17. Nếu những Bồ Tát dùng sức biến hoá để đưa đến tịch diệt, sau an trụ nơi tịnh lự trong sạch vô tác, Bồ Tát này gọi là trước đồng thời tu hai thiền quán Tam Ma Bát Đề và Thiền Na, sau tu Sa Ma Tha. 18. Nếu những Bồ Tát dùng sức tịch diệt mà sanh khởi cực tịnh, trụ nơi thanh tịnh, Bồ tát này gọi là trước Thiền Na, sau tu Sa Ma Tha. 19. Nếu những Bồ Tát dùng sức tịch diệt mà sanh khởi tác dụng, tùy thuận công dụng tịch chiếu để chiếu soi tất cả cảnh, Bồ Tát này gọi là trước Thiền Na, sau tu Tam Ma Bát Đề. 20. Nếu những Bồ Tát dùng sức tịch diệt tùy đủ thứ tánh an trụ nơi tịnh lự mà sanh khởi biến hoá, Bồ Tát này gọi là trước tu Thiền Na, giữa tu Sa Ma Tha, sau tu Tam Ma Bát Đề. 21. Nếu những Bồ Tát dùng sức tịch diệt và tự tánh vô tác nơi cảnh giới trong sạch sanh khởi tác dụng rồi trở về tịnh lự, Bồ Tát này gọi là trước tu Thiền Na, giữa tu Tam Ma Bát Đề, sau tu Sa Ma Tha. 22. Nếu những Bồ Tát dùng sức tịch diệt mỗi mỗi thanh tịnh trụ nơi tịnh lự mà sanh khởi biến hoá, Bồ Tát này gọi là trước tu Thiền Na, sau đồng thời tu hai thiền quán Sa Ma Tha và Tam Ma Bát Đề. 23. Nếu những Bồ Tát dùng sức tịch diệt để đưa đến cực tịnh mà sanh khởi biến hóa, Bồ Tát này gọi là trước đồng thời tu hai thiền quán Thiền Na và Sa Ma Tha, sau tu Tam Ma Bát Đề. 24. Nếu những Bồ Tát dùng sức tịch diệt sanh khởi biến hoá, đưa đến cảnh huệ trong sạch sáng tỏ của cực tịnh, Bồ tát này gọi là trước đồng thời tu hai thiền quán Thiền Na và Tam Ma Bát Đề, sau tu Sa Ma Tha. 25. Nếu những Bồ Tát dùng trí huệ Viên Giác chiếu soi, đầy khắp tất cả các tánh các tướng mà chẳng ĺa giác tánh, Bồ Tát này gọi là tùy thuận vốn trong sạch của tự tánh mà viên tu ba thứ quán. Thiện nam tử! Những thiền quán kể trên gọi chung là hai mươi lăm định luân của Bồ Tát, tất cả Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp nếu tu theo định luân này nên thực hành như thế: phải tŕ phạm hạnh (thực hành thanh tịnh hạnh), im lặng quán tưởng thiết tha cầu sám hối trải qua hai mươi mốt ngày, ở nơi hai mươi lăm định luân, mỗi mỗi đều ghi dấu cho rơ ràng rồi thành tâm khẩn cầu, rồi tùy tay lấy một dấu hiệu, y theo dấu hiệu đă ghi liền biết rơ các pháp đốn tiệm, pháp nào thích hợp với ḿnh, nếu có một niệm nghi hoặc th́ chẳng thể thành tựu. |
“Virtuous man, being pure, the Complete Enlightenment of all Tathagatas is
originally without cultivation and cultivator. All bodhisattvas and sentient
beings in the Dharma Ending Age, while unenlightened, rely on illusory
effort in their cultivation. Thus there are twenty-five kinds of pure
samadhis. 1. “If bodhisattvas engage only in utter stillness, through the power of stillness, they can permanently sever vexations and accomplish the ultimate. Without arising from their seats, they enter nirvana. These bodhisattvas solely practice samatha. 2. “If bodhisattvas engage only in contemplating [all things as being like an] illusion, through the power of the Buddhas they can transform and manifest things in the world into all sorts of functions and fulfill all their pure, wondrous practices as bodhisattvas. While maintaining dharani, they do not lose mindfulness in quiescence, nor do they lose wisdom derived from stillness. These bodhisattvas solely practice samapatti. [1] 3. “If bodhisattvas engage only in extinguishing illusions without getting involved in functions, they will singly sever all vexations. When vexations are completely severed they will actualize Absolute Reality. These bodhisattvas solely practice dhyana. 4. “If bodhisattvas first engage in utter stillness and then, with the wisdom mind begotten by stillness, clearly illuminate all illusions and perform bodhisattva deeds, they practice samatha first, followed by samapatti. 5. “If bodhisattvas, with the wisdom begotten by stillness, fully actualize the nature of utter stillness and then sever vexations and transcend birth and death permanently, they practice samatha first, followed by dhyana. 6. “If bodhisattvas, with the wisdom begotten by quiescence and stillness, manifest the power of illusions and create all sorts of transformations and manifestations for the purpose of liberating sentient beings, after which they sever vexations and enter quiescent-extinction, they practice samatha first, followed by samapatti, ending in dhyana. “If bodhisattvas, with the power of utter stillness, sever vexations and then perform the wondrous pure practices of a bodhisattva to liberate sentient beings, they practice samatha first, followed by dhyana and ending in samapatti. “If bodhisattvas, with the power of utter stillness, sever the vexations in the mind, liberate sentient beings and establish the world, they practice samatha first, followed by both samapatti and dhyana. “If bodhisattvas, with the power of utter stillness as a support, generate transformations and manifestations, and then sever vexations, they practice both samatha and samapatti first, followed by dhyana. “If bodhisattvas, with the power of utter stillness as a support, attain quiescent-extinction, then give rise to functions in manifesting in and transforming the world, they practice both samatha and dhyana first, followed by samapatti. “If bodhisattvas, with the power of transformations and manifestations to accord with all sorts of [sentient beings], then attain utter stillness, they practice samapatti first, followed by samatha. “If bodhisattvas, with the power of transformations and manifestations, create various realms, then attain quiescent-extinction, they practice samapatti first, followed by dhyana. “If bodhisattvas, with the power of transformations and manifestations, first perform Buddha works, then peacefully abide in quiescence and stillness, and then sever vexations, they practice samapatti first, followed by samatha, ending in dhyana. “If bodhisattvas, with the power of transformations and manifestations, perform [bodhisattva] functions without hindrances, then sever vexations and peacefully abide in utter stillness, they practice samapatti first, followed by dhyana, ending in samatha. “If bodhisattvas, with the power of transformations and manifestations, expediently perform [bodhisattva] functions, then accord with utter stillness as well as quiescent-extinction, they practice samapatti first, followed by both samatha and dhyana. “If bodhisattvas, with the power of transformations and manifestations, give rise to [bodhisattva] functions to engage in utter stillness, then sever vexations, they practice both samapatti and samatha first, followed by dhyana. “If bodhisattvas, with the power of transformations and manifestations as a support, cultivate quiescent-extinction, then abide in the pure, uncontrived stillness, they practice both samapatti and dhyana first, followed by samatha. “If bodhisattvas, with the power of quiescent-extinction, give rise to utter stillness and abide in purity, they practice dhyana first, followed by samatha. “If bodhisattvas, with the power of quiescent-extinction, give rise to [bodhisattva] functions, yet accord with both quiescence and functions in all circumstances, they practice dhyana first, followed by samapatti. “If bodhisattvas, with the power of quiescent-extinction, abide in the contemplation of stillness amidst the distinct nature of all phenomena, then give rise to transformations and manifestations, they practice dhyana first, followed by samatha, ending in samapatti. “If bodhisattvas, with the power of quiescent-extinction, from the uncontrived intrinsic nature [of all dharmas] give rise to the function of manifesting pure realms, then return to the contemplation of stillness, they practice dhyana first, followed by samapatti, ending in samatha. “If bodhisattvas, with the power of quiescent-extinction, with various purities abide in stillness, yet give rise to transformations and manifestations, they practice dhyana, first, followed by both samatha and samapatti. “If bodhisattvas, with the power of quiescent-extinction as a support, engaging in utter stillness, then give rise to transformations and manifestations, they practice both dhyana and samatha first, followed by samapatti. “If bodhisattvas, with the power of quiescent-extinction as a support, engaging in performing transformations and manifestations, then give rise to utter stillness and pure luminous wisdom, they practice both dhyana and samapatti, followed by samatha. “If bodhisattvas, with the wisdom of Complete Enlightenment, perfectly harmonize all [dualities] and never depart from the nature of enlightenment [2] in relating to the diverse [dharma] natures [3] or phenomena, [4] they are perfect in the threefold practice of according with the intrinsic nature of pure [samadhi]. “Virtuous man, these are called the twenty-five practices of bodhisattvas. All bodhisattvas practice in this way. If bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age wish to rely on these practices, they should uphold practices of purity, [5] quietly contemplate and wholeheartedly repent. At the end of twenty-one days, after placing a numbered tally for each of the twenty-five methods, they should wholeheartedly pray [and seek divination] by picking a tally at random. The number picked will indicate whether the method is gradual or sudden. However, a single thought of doubt or regret will cause them to fail in accomplishment.” |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Biện Âm ngươi nên biết, Tất cả các Bồ Tát, Huệ trong sạch vô ngại. Đều nương thiền định sanh, Gọi là Sa Ma Tha. Tam Ma Đề, Thiền Na. Theo ba pháp đốn tiệm, Có hai mươi lăm thứ. Mười phương chư Như Lai, Tất cà người tu hành, Đều do tu pháp này, Mà được thành Bồ Đề. Chỉ trừ kẻ đốn ngộ (kẻ tham Tổ Sư Thiền) Và Xin Đề chẳng tin (kẻ chẳng tin Phật pháp). Tất cả các Bồ Tát, Và chúng sanh mạt pháp, Thường nên giữ luân này. Tùy thuận siêng tu tập. Theo sức đại bi Phật, Chẳng lâu chứng Niết Bàn. |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Sound Discernment, you should know that the unhindered, pure wisdom of all bodhisattvas arises from samadhi: the so-called samatha, samapatti, and dhyana. The gradual or sudden practice of this threefold Dharma has twenty-five variations. All Tathagatas in the ten directions and the practitioners in the past, present, and future achieve bodhi through this Dharma, with the only exceptions being those of sudden enlightenment and those who do not follow the Dharma. All bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age should ever practice diligently in accordance with these methods. Relying on the Buddha’s power of great compassion, they will before long attain nirvana. |
|
------------------------------------ [1] In this paragraph, “quiescence” signifies the state of dhyana, while the wisdom derived from “stillness” signifies the previous practice of samatha. Therefore, even though the bodhisattva in this section solely practices samapatti, since the bodhisattva is holding dharani - which means the essence of all methods - he is actually upholding all three Dharma doors of dhyana, samapatti, and samatha. [2] The nature of enlightenment is quiescent and extinct, free from all dualities. Therefore, this state refers to dhyana. [3] The essence of all dharma natures is stillness. Therefore, this state refers to samatha. [4] Phenomena are illusory projections. Therefore, this state refers to samapatti. [5] “Practices of purity” refers to, on the one hand, severing sexual desire, and on the other hand, the bodhisattva practice of overcoming afflictions and benefiting sentient beings. (contents) |
|
|
Tịnh Chư Nghiệp Chướng Bồ Tát Khi
ấy Tịnh Chư Nghiệp Chướng Bồ Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy,
nhiễu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật
rằng: |
Bodhisattva Cleansed of All Karmic Obstructions
Then the Bodhisattva Cleansed of All Karmic
Obstructions rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated
himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the
right, knelt down, joined his palms, and said: “O World Honored One of great
compassion! You have broadly expounded to us such inconceivable things as
the practices of all Tathagatas of the causal ground, and have caused the
assembly to gain what they have never had before. Having seen the Buddha’s
arduous toil through kalpas as innumerable as the grains of sand of the
Ganges, and his efforts in practice unfold as if they were in but an instant
of a thought, we bodhisattvas feel deeply fortunate and joyous. |
| -Thiện
nam tử! Tất cả chúng sanh từ vô thỉ đến nay vọng chấp thật
có bốn tướng ngă,
nhơn, chúng sanh và thọ mạng, nhận lầm bốn tướng điên đảo này là thật thể
của ḿnh, do đó liền sanh hai cảnh yêu ghét, vậy nơi thể hư vọng lại chấp
thêm một lớp hư vọng nữa. Hai thứ vọng nương nhau sanh ra vọng nghiệp, v́ có
vọng nghiệp nên vọng thấy có luân hồi; kẻ nhàm chán luân hồi lại vọng thấy
có Niết Bàn, do sự chấp thật ngă tướng này nên chẳng thể ngộ nhập bản giác
trong sạch. Chẳng phải bản giác chống cự với những kẻ năng nhập, v́ có kẻ
năng nhập (ngă tướng) th́ chẳng phải bản giác vậy. Cho nên động niệm và dứt
niệm đều thuộc về mê muội.Tại sao? V́ có bổn khởi vô minh đă làm chủ cho
ḿnh từ vô thỉ rất khó đoạn trừ, phải có huệ nhăn mới trừ được. V́ tất cả
chúng sanh sanh ra chẳng có huệ nhăn, hiện tiền các tánh thân tâm đều là vô
minh, vô minh chẳng thể dứt vô minh, cũng như người có sinh mạng, sinh mạng
chẳng thể tự dứt sinh mạng vậy. Vậy ngươi nên biết, có người yêu ta tùy thuận với ta th́ tâm sanh hoan hỷ, người chẳng tùy thuận th́ liền sanh oán ghét. Có tâm yêu ghét để nuôi dưỡng vô minh làm cho vô minh tương tục măi, nên cầu đạo chẳng thể thành tựu. Thiện nam tử! Thế nào là ngă tướng? Những chúng sanh tu hành, tâm biết có sở chứng đều thuộc về ngă tướng. Thiện nam tử! Ví như có người cơ thể điều hoà thư thái, tay chân thư giăn, bỗng quên mất thân ta, v́ ăn uống thất thường sanh ra bệnh hoạn, nhờ thầy thuốc châm cứu thấy đau mới biết có ta c̣n đây, cho nên người chấp có sở chứng mới hiện ra ngă tướng. Thiện nam tử! Nếu tâm liễu tri rốt ráo biết có sở chứng, dù chứng đến thanh tịnh Niết Bàn của Như Lai đều thuộc về ngă tướng. Thiện nam tử! Thế nào là nhơn tướng? Như những chúng sanh tâm có sở chứng, cho kẻ năng chứng là ta, *** YouTube 6 vn ** nay tiến thêm một bậc, ngộ biết chứng chẳng phải
ta, ngộ này siêu việt tất cả chứng, nhưng c̣n giữ tâm năng ngộ tức là nhơn
tướng. |
“Virtuous man, since beginningless time all sentient beings have been
deludedly conceiving and clinging to the existence of self, person, sentient
being, and life. They take these four inverted views as the essence of a
real self, thereby giving rise to dual states of like and dislike. [Thus],
based on one delusion, they further cling to other delusions. These
two
delusions rely on each other, giving rise to the illusory paths of karma.
Because of illusory karma, sentient beings deludedly perceive the turning
flow [of cyclic existence]. Those who detest the turning flow [of cyclic
existence] deludedly perceive nirvana, and hence are unable to enter [the
realm of] pure enlightenment. It is not enlightenment that thwarts their
entering; rather, it is the idea that ‘there is one who can enter.’
Therefore, whether their thoughts are agitated or have ceased, they cannot
be other than confused and perplexed. “Why is this? Because the original-arising ignorance has been [falsely perceived as] one’s own master since beginningless time, therefore all sentient beings are unable to give rise to the wisdom-eye. The nature of their bodies and minds is nothing but ignorance. [This ignorance which does not eliminate itself may be illustrated] by the example of the man who does not take his own life. Therefore, you should know that people get along with those who like them and resent those who contradict them. Because like and dislike nurture ignorance, sentient beings always fail in their pursuit of the Path. “Virtuous man, what is the sign [1] of the self? It is that which is experienced in the minds of sentient beings. irtuous man, for instance, when a man’s body is well coordinated and healthy, he forgets about its existence. However, when his four limbs are sluggish and his body unhealthy and unregulated, then with the slightest treatment of acupuncture and moxa he will become aware of the existence of the self again. Therefore, the self manifests when experience is felt. Virtuous man, even if this man’s mind experienced the realm of the Tathagata and clearly perceived pure nirvana, it would be but the phenomenon of the self. “Virtuous man, what is sign of the person? It is that which is experienced in the minds of sentient beings. Virtuous man, he who awakens to the self no longer identifies with the self. This awakening, which is beyond all experience, is the mark of the person. Virtuous man, both what is awakened to and the awakening are not the self. Thus, even if this man’s mind were perfectly awakened to nirvana, it would be but the self [because] as long as there is even the slightest trace of awakening or striving in the mind to realize the principle, [2] it would be the sign of the person. “Virtuous man, what is the sign of sentient beings? It is the experience which is beyond self-awakening and it is that which is awakened to in the minds of sentient beings. Virtuous man, if for example a man says, ‘I am a sentient being,’ we know that what he speaks of as ‘sentient being’ refers neither to himself nor another person. Why is he not referring to his self? Since this self is sentient being, it is not limited to his self. Since this self is sentient being, therefore it is not another person’s self. Virtuous man, the experiences and awakenings of sentient beings are all [traces of] the self and the person. In the awakening beyond the traces of the self and person, if one retained the awareness of having realized [3] something, it would be called the sign of sentient beings. “Virtuous man, what is the sign of life? It is the mind of sentient beings that illuminates purity, in which they are aware of what they have realized. Karmic [consciousness] and wisdom cannot perceive themselves. This is comparable to the root of life. Virtuous man, when the mind is able to illuminate and perceive enlightenment, it is but a defilement, because both perceiver and perceived are not apart from defilement. After ice melts in hot water, there is no ice to be aware of its melting. The perception of the existence of the self enlightening itself is also like this. “Virtuous man, if sentient beings in the Dharma Ending Age do not understand these four characteristics [of the self], even after cultivating the Path diligently for many kalpas, [it is still] called practicing with attachments [4] and they will not be able to accomplish the fruition of sainthood. Therefore, this is called [cultivating] the True Dharma in the Dharma Ending Age. Why? Because they mistake the various aspects of the self for nirvana, and regard their experiences and awakenings as accomplishments. This is comparable to a man who mistakes a thief for his own son. His wealth and treasure will never increase. Why? Because if one grasps onto the self, one will also grasp onto nirvana. For him, the root of grasping onto the self is [merely] suppressed and [seemingly] there is the appearance of nirvana. If there is one who hates the self, one will also have hatred for birth and death. Not knowing that grasping is the real [source of] birth and death, hatred for birth and death is [also] not liberation. “How does one recognize the Dharma of nonliberation? Virtuous man, if sentient beings in the Dharma Ending Age, while cultivating bodhi, have partial actualization [of Complete Enlightenment] and think they are already pure, then they have not exhausted the root of the trace of the self. If someone praises his Dharma, it gives rise to joy in his mind and he wants to liberate the praiser. If someone criticizes his achievement, that gives rise to hatred in his mind. Thus one can tell that his attachment to the phenomenon of the self is strong and firm. [This self] is hidden in the storehouse consciousness. [5] It wanders in the sense faculties and has never ceased to exist. “Virtuous man, these practitioners, because they do not eliminate the phenomenon of the self, cannot enter [the realm of] pure enlightenment. Virtuous man, if one actualizes the emptiness of the self, there will be no one there who can slander the self. When there is a self who expounds the Dharma, the self has not been severed. The same holds true for sentient beings and life. “Virtuous man, sentient beings in the Dharma Ending Age speak of illness [in their practice] as the Dharma. They are pitiable people. Though diligent in their practice, they only increase their illness and are consequently unable to enter the [realm of] pure enlightenment. “Virtuous man, because sentient beings in the Dharma Ending Age are not clear about these four signs [of the self] when they take the Tathagata’s understanding and conduct to be their own practice, they will never reach accomplishment. Some claim that they have had actualizations though they have not; some claim that they have had realizations though they have not. When they see others more advanced than themselves, they become jealous. Because these people have not severed their grasping onto the self, they are unable to enter the [realm of) pure enlightenment. |
| Thiện nam tử! chúng sanh đời mạt pháp muốn tu thành đạo, chớ nên sanh tâm
cầu ngộ; người sanh tâm cầu ngộ th́ muốn học rộng nghe nhiều để hiểu thêm
giáo lư, vậy chỉ thêm đa văn, tăng trưởng ngă kiến, chẳng phải người chơn tu.
Người chơn tu chỉ nên tinh tấn hàng phục phiền năo, khởi tâm đại dũng mănh; Niết Bàn chưa đắc khiến cho đắc, phiền năo chưa dứt khiến cho dứt, những tâm tham sân si mạn, xiem khúc ganh tỵ đối cảnh chẳng sanh, ân ái giữa ḿnh và người tất cả đều tịch diệt, Phật nói người ấy sẽ dần dần thành tựu thánh quả. Nương theo nhân địa này tu hành để cầu thiện tri thức th́ chẳng đoạ tà kiến, nếu có sở cầu khác với nhân địa phát tâm kể trên, lại sanh ḷng yêu ghét th́ chẳng thể ngộ nhập biển giác trong sạch. |
“Virtuous man, sentient beings in the Dharma Ending Age who wish to accomplish the Path should not seek awakening through increasing their knowledge by listening [to the Dharma]. This will only further strengthen their view of the self. Instead, they should strive to diligently subdue their vexations! They should generate great courage to attain what they have not attained and sever what they have not severed. In all circumstances, they should not give rise to craving, hatred, attached love, arrogance, flattery, crookedness, envy, and jealousy. Then, the affection and grasping between the self and the others will be extinguished. [When they can do this], the Buddha says that they will gradually reach accomplishment. Furthermore, they should seek good teachers so that they will not fall into erroneous views. However, if they give rise to hatred and love in their minds while seeking [a good teacher], they will be unable to enter the ocean of pure enlightenmen |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Tịnh Nghiệp Chướng nên biết, Tất cả những chúng sanh. Đều do chấp ngă tướng, Luân hồi từ vô thỉ. Chưa dứt sạch bốn tướng, Chẳng được thành Bồ Đề. Yêu ghét sanh nơi tâm, Xim khúc giữ trong niệm. Cho nên bị mê muội, Chẳng thể vào Giác Thành. Nếu muốn về cơi Phật, Phải bỏ tham sân si. Tâm chẳng ái luyến pháp (pháp Niết Bàn), Dần dần được thành tựu. Thân ta vốn chẳng có, Yêu ghét do đâu sanh? Cầu thầy bạn chánh tu, Th́ chẳng đọa tà kiến. Nếu tâm cầu pháp khác, Rốt cuộc chẳng thành tựu |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Cleansed of All Karmic Obstructions, you should know that sentient beings, because of their attachment to and love of self, have been bound in the illusory turning flow [of cyclic existence] since beginningless time. Without severing the four signs [of the self], bodhi will not be attained. With the mind harboring love and hatred, and thoughts carrying flattery and crookedness, one is full of confusion and perplexity, and cannot enter the citadel of enlightenment. To return to the realm of enlightenment, desire, anger, and delusion must first be eliminated. When attachment to the dharma [of nirvana] [6] no longer exists in the mind, one can gradually reach accomplishment. This body is originally nonexistent so how can love and hatred arise? A practitioner should also seek a good teacher so as not to fall into erroneous views. If hatred and love arise in the quest, he will not accomplish [enlightenment]. |
| Lựơc
giải: Nói Ta Là Chúng Sanh v́ chúng sanh là nhiều người nhiều loài. Nay nói Ta chỉ có một ḿnh ta th́ chúng sanh chẳng phải ta; nói Ngươi cũng vậy, chỉ một ḿnh ngươi chẳng phải nhiều chúng sanh, nên nói Ta Là Chúng Sanh th́ chẳng phải ngươi cũng chẳng phải ta vậy. (Lược giải hết.) |
---------------------------------- [1] Sign (xiang), includes many shades of meaning such as form, mark, trace, appearance, feature, characteristic, aspect, and phenomenon. These words differ slightly in meaning. The translator will choose one of these words to bring out the meaning of the text. [2] “Principle” refers to enlightenment. [3] “Realized” (Iiao) in this and next paragraph actually means to be done with or to end. [4] “Practicing with attachments” is a rendering of you wei, samskrta in Sanskrit. See glossary for further information. [5] Storehouse consciousness (a lai ye shi) is also known as the eighth consciousness (di ba shi), alayavijnana in Sanskrit. [6] “Attachment to the dharma of nirvana” (fa at) refers to the arhats who have realized the emptiness of the self (ren wu wo) and have not yet realized the emptiness of dharmas (fa wu wo). (contents) |
| Phổ
Giác Bồ Tát
Khi ấy Phổ Giác Bồ Tát ở trong đại chúng từ
chỗ ngồi đứng dậy, đi nhiễu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân phật, chấp tay
quỳ gối bạch Phật rằng: |
Bodhisattva of Universal Enlightenment
Then the Bodhisattva of Universal
Enlightenment rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated
himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the
right, knelt down, joined his palms, and said: “O World Honored One of great
compassion! You have with no hesitation explained the faults in practice so
that this great assembly [of bodhisattvas] has gained what it never had
before. Their minds are thoroughly at peace and they have gained a great,
secure, and steadfast [teaching as a guiding vision for their practice]. [1]
|
| -Thiện
nam tử! chúng sanh đời mạt pháp ngươi muốn tu hành
nên phát đại tâm cầu
thiện tri thức, tức là phải cầu người có chánh tri kiến,
chẳng chấp cảnh
giới Thanh Văn Duyên Giác, tâm chẳng trụ tướng, dù hiện trần lao, tâm thường
trong sạch, thị hiện có lỗi mà tán thán phạm hạnh (thanh tịnh hạnh), khiến
chúng sanh thường giữ giới luật, cầu người như thế mới được thành tựu vô
thượng chánh đẳng chánh giác. Chúng sanh đời mạt pháp gặp người như thế nên
chẳng tiếc thân mạng mà phụng sự cúng dường . Thấy những thiện tri thức
trong tứ oai nghi thường hiện các hạnh trong sạch ấy là thuận độ; hoặc gặp
Bồ Tát nghịch độ, thị hiện đủ thứ tội lỗi mà tâm chẳng kiêu mạn, dù cho Bồ
Tát ấy có vợ con quyến thuộc, giữ lấy tiền tài cũng chẳng sanh tâm khinh bỉ.
Nếu Thiện nam tử đối với các thầy bạn kể trên chẳng khởi ác niệm th́ được
đến chỗ rốt ráo thành tựu Chánh Giác, nên bản tâm sáng tỏ chiếu khắp mười
phương cơi Phật. Thiện nam tử! Diệu pháp sở chứng của thiện tri thức ấy nên ĺa bốn bệnh. Thế nào là bốn bệnh: -Một là Tác bệnh: Nếu có người nói rằng nơi bản tâm ta tác đủ thứ hạnh để cầu Viên Giác, nhưng tánh của Viên Giác chẳng do tác mà cầu được, nên gọi là bệnh. -Hai là Nhậm bệnh (bệnh mặc kệ): Nếu có người nói rằng nay ta chẳng dứt sanh tử, chẳng cầu Niết Bàn, đối với sanh tử Niết Bàn chẳng có một niệm khởi hay diệt, mặc kệ (nhậm) tất cả, đều tùy pháp tánh. Mặc kệ như thế mà muốn cầu Viên Giác, nhưng tánh của Viên Giác chẳng do nhậm mà có, nên gọi là bệnh. -Ba là Chỉ bệnh (bệnh dừng lại): Nếu có người nói rằng nay tự tâm ta dừng hẳn các niệm, cho tất cả tánh đều tịch nhiên b́nh đẳng, vậy muốn nhờ Chỉ (dùng) niệm để cầu Viên Giác, nhưng tánh Viên Giác ấy hợp với Chỉ, nên gọi là bệnh. -Bốn là Diệt bệnh: Nếu có người nói rằng nay ta dứt hẳn tất cả phiền năo, thân tâm rốt ráo rỗng không chẳng có ǵ cả, huống là cảnh giới hư vọng, căn trần tất cả diệt hẳn để cầu Viên Giác. Nhưng tánh Viên Giác ấy chẳng phải tướng diệt, nên gọi là bệnh. *** YouTube 7 vn **
|
“Virtuous man, sentient beings in the Dharma Ending Age who wish to arouse
the great mind should search for a good teacher. Those who wish to practice
should look for one who has correct views in all aspects. Such a teacher’s
mind does not abide in characteristics. He has no attachment to the realms
of sravakas and pratyekabuddhas. Though [expediently] manifesting worldly
afflictions, his mind is always pure. Though displaying misdeeds, he praises
the practice of purity and does not lead sentient beings into undisciplined
conduct and demeanor. If sentient beings seek out such a teacher, they will
accomplish unexcelled perfect enlightenment. [2] “If sentient beings in the Dharma Ending Age meet such a teacher, they should make offerings to him even at the expense of their lives, not to mention their food, wealth, spouse, children, and retinue. Such a teacher always reveals purity in the four modes of conduct. [3] Even if he shows misdeeds and excesses, disciples should not give rise to pride and contempt in their minds. If these disciples do not entertain evil thoughts of their teacher, they will ultimately be able to accomplish correct enlightenment. Their mind-flowers will blossom and illumine all Pure Lands in the ten directions. “Virtuous man, the wondrous Dharma that is actualized by this good teacher should be free from four kinds of faults. What are these four faults? “The first is the fault of contrivance. If a man says: ‘I exert myself in all kinds of practices based on my intrinsic [pure] mind in order to seek Complete Enlightenment,’ this is a fault, because the nature of Complete Enlightenment is not ‘attained’ by contrivance. “The second is the fault of allowing things to be as they are. If a man says: ‘I neither wish to sever birth and death nor seek nirvana. There are no conceptions of samsara and nirvana as truly arising or perishing. I allow everything to take its course with the various natures of dharmas in my quest for Complete Enlightenment,’ this is a fault, because the nature of Complete Enlightenment does not come about through accepting things as they are. “The third is the fault of stopping. If a man says: ‘In my quest for Complete Enlightenment, if I permanently stop my mind from having any thoughts, then I will attain the quiescence and equality of the nature of all [dharmas],’ this is a fault, because the nature of Complete Enlightenment does not conform with the stopping of thoughts. “The fourth is the fault of annihilation. If a man says: ‘In my quest for Complete Enlightenment, if I permanently annihilate all vexations, then my body and mind, not to mention the illusory realms of sense faculties and dust, will ultimately be emptiness and utter nothingness. Everything will be [in the state of] eternal quiescence,’ this is a fault, because the nature of Complete Enlightenment is not annihilation. “One who is free from these four faults will know purity. To discern these faults is to have the right discernment. To have other discernments than these is called erroneous discernment. “Virtuous man, sentient beings in the Dharma Ending Age who wish to cultivate themselves should, to the end of their lives, make offerings to virtuous friends and serve good teachers. When a good teacher approaches them, they should sever arrogance and pride. When the teacher leaves them, they should sever hatred and resentment. Be it favorable or adverse condition that [a teacher] brings to them, they should regard it as empty space. They should fully realize that their own bodies and minds are ultimately identical with all sentient beings’, and are the same in essence, without difference. If they practice in this way, they will enter the [realm of] Complete Enfightenment. “Virtuous man, when sentient beings in the Dharina Ending Age are unable to accomplish the Path, it is due to the seeds of love and hatred toward themselves and others since beginningless time. Thus they are not liberated. If a man regards his foes as he would his parents, without duality, then all faults will be eliminated. Within all dharmas, self, others, love, and hatred will also be eliminated. “Virtuous man, sentient beings in their quest for Complete Enlightenment in the Dharma Ending Age should give rise to the bodhi-mind, saying: ‘I will lead all sentient beings throughout boundless space into ultimate Complete Enlightenment. In [the realm of] Complete Enlightenment, there is no realizer of enlightenment, and [the signs of] self, others, and all characteristics are left behind.’ Giving rise to such a mind, they will not fall into erroneous views.” |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Phổ Giác ngươi nên biết, Chúng sanh đời mạt pháp, Muốn cầu thiện tri thức, Nên cầu người chánh kiến. Xa ĺa người nhị thừa, Trong pháp trừ bốn bệnh, Là Tác, Chỉ, Nhậm, Diệt, Thầy đến chẳng kiêu mạn, Thầy đi chẳng sân hận. Thấy đủ thứ cảnh giới, (thuận độ nghịch của Bồ Tát ). Nên sanh tâm hy hữu. Xem như Phật ra đời , Chẳng vi phạm luật nghi. Giới căn trong sạch hẳn, Độ tất cả chúng sanh. Cứu cánh vào Viên Giác, Chẳng có tướng nhơn ngă. Theo trí huệ Chánh Pháp. Tu hành siêu tà kiến, Chứng nhập Đại Niết Bàn. |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Universal Enlightenment, you should know that sentient beings in the Dharma Ending Age who wish to seek a good teacher should find one with correct views whose mind is far away from the Two Vehicles. The Dharma [he actualizes] should be free from the four faults of contrivance, stopping, allowing things to be as they are, and annihilation. Approached by the teacher, they should not be arrogant and proud. Left by the teacher, they should not be resentful. When witnessing different conditions displayed by the teacher, they should regard them as precious rare occurrences, like a Buddha appearing in the world. [They should] break not the rules of discipline and demeanor and keep the precepts forever pure, lead all sentient beings into the ultimate Complete Enlightenment, be free from the signs of the self, person, sentient beings, and life. When relying on correct wisdom, they will transcend erroneous views, actualize enlightenment, and enter parinirvana. |
|
----------------------- [1] In this context, the Bodhisattva of Universal Enlightenment is referring back to the answer that the Buddha gave to the previous bodhisattva about the teaching as a guiding vision for future practice. Therefore, the translator has taken the liberty to add this line in the text. [2] “Perfect enlightenment” refers to anuttara-samyak-sambodhi. [3] Walking, standing, sitting, and lying down. (contents) |
|
|
Viên Giác Bồ Tát Khi ấy Viên Giác
Bồ Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhiễu quanh Phật ba ṿng,
đảnh lễ chân phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật rằng: |
Bodhisattva of Complete Enlightenment
Then the Bodhisattva of Complete
Enlightenment rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated
himself at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times to the
right, knelt down, joined his palms, and said: “O World Honored One of great
compassion! You have broadly expounded expedient methods for attaining pure
enlightenment so that sentient beings in the Dharma Ending Age may receive
great benefit. World Honored One, we have already awakened. Yet after the
nirvana of the Buddha, how should sentient beings in the Dharma Ending Age
who are not awakened dwell in retreats to cultivate this pure realm of
Complete Enlightenment? Which of the three kinds of pure contemplation are
foremost within the [cultivation of] Complete Enlightenment? May the great
passionate One bestow great benefit upon this assembly and sentient beings
in the Dharma Ending Age.” Having said these words, he prostrated himself on
the ground. He made the same request three times, each time repeating the
same procedure. |
| -Thiện
nam tử! Tất cả chúng sanh, hoặc khi Phật c̣n tại thế, hoặc sau khi Phật diệt
độ, hoặc trong đời mạt pháp, có những chúng sanh sẳn đủ tánh đại thừa, tin
giác tâm viên măn bí mật của Phật, muốn theo đó tu hành; nếu có ngoại duyên
chướng ngại th́ nên tùy theo bổn phận quán chiếu như ta đă nói ở trên. Nếu
chẳng bị ngoại duyên chướng ngại, th́ nên cho đồ chúng an cư nơi Già Lam
(chùa chiền), đại chúng cùng tu. Kiến lập đạo tràng, thiết lập kỳ hạn: dài
là 120 ngày, trung b́nh là 100 ngày, ngắn là 80 ngày, tùy duyên sắp đặt chỗ
ăn ở sạch sẽ cho d nhập đạo. Khi Phật c̣n tại thế, được thân cận Phật quán chiều theo chánh pháp. Sau khi Phật diệt độ th́ treo bảy h́nh tượng Phật, mắt nh́n tượng Phật, tâm nghĩ hạnh Phật, sanh niệm tưởng nhớ Chánh Pháp như lúc Phật c̣n tại thế. Lại treo những tràng phan, hương, hoa, trải qua 21 ngày, đảnh lễ danh hiệu của mười phương chư Phật, thiết tha cầu sám hối, luôn luôn nhiếp hiện tu theo thiền quán kể trên, trải qua 21 ngày, nếu gặp cảnh giới tốt th́ tâm được khinh an. Mỗi năm kiết hạ an cư ba tháng, là muốn cho những Bồ Tát được ở yên chuyên tu pháp đại thừa trong sạch, nên tâm phải ĺa Thanh Văn. V́ muốn cho Bồ Tát tự tiện chuyên tu pháp quán của đại thừa, nên chẳng nhờ đồ chúng tieu thừa cùng nhau kiết hạ. Đến ngày an cư, nên ở trước tượng Phật nói rằng: Chúng con là Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Ưu bà tắc, Ưu bà di (mỗi người tự xưng tên ḿnh), theo Bồ Tát thừa, tu Tịch Diệt Hạnh, đồng nhập đồng trụ, nơi thực tướng trong sạch, dùng Đại Viên Giác làm Già Lam của chúng con, thân tâm an cư nơi tự tánh Niết Bàn, tánh trí b́nh đẳng, chẳng bị lệ thuộc, nay chúng con chẳng nương theo pháp Thanh Văn, kính thỉnh mười phương Như Lai và Đại Bồ Tát cùng với chúng con an cư ba tháng. V́ muốn chuyên tu Vô Thuợng Diệu Giác của Bồ Tát Thừa, do đại nhân duyên này nên chẳng nh đồ chúng tieu thừa cùng nhau kiết hạ. -Thiện nam tử! Đây gọi là thị hiện an cư của Bồ Tát, qua ba thời kỳ kiết hạ, sau ngày giải hạ, v́ Bồ Tát đă dùng quán trí an tâm, nên khi ra ngoài chẳng cần có chúng bạn cùng đi, tùy ư ḿnh đi đâu cũng chẳng ngại. -Thiện nam tử! Nếu chúng sanh đời mạt pháp, tu hành đạo Bồ Tát, nhập hạ ba kỳ đă nghe Phật dạy những thiền quán và căn, trần, thức, mỗi mỗi trong sạch kể trên, ấy là Chánh pháp đại chúng đă nghe, c̣n tất cả cảnh giới chẳng phải sở nghe của đại chúng th́ chẳng nên chấp lấy để tu. -Thiện nam tử! Nếu những chúng sanh tu thiền quán Sa Ma Tha, trước tiên dùng sức cực tịnh, chẳng khởi một niệm nào. Tịnh đến chỗ cực, liền hiện Bản Giác, ấy là Sơ Tịnh. Từ nơi một thân cho đến một thế giới đều cũng như thế. -Thiện nam tử! Nếu Bản Giác cùng khắp một thế giới th́ trong thế giới đó có một chúng sanh nào tâm khởi một niệm cũng đều biết cả, cho đến trăm ngàn thế giới điều cũng như thế. Đây là chánh quán, đại chúng đả nghe, c̣n tất cả cảnh giới chẳng phải sở nghe của đại chúng, th́ chẳng nên chấp lấy để tu. -Thiện nam tử! Nếu các chúng sanh tu thiền quán Tam Ma Bát Đề, trước tiên nên tưởng nhớ mười phương Như Lai, tất cả Bồ Tát ở nơi mười phương thế giới, y theo mỗi mỗi pháp môn của Phật dạy, tùy thứ lớp tu hành siêng năng khổ hạnh, độ các chúng sanh, ở nơi chánh định phát đại nguyện, dùng Như Huyễn quán (Tam Ma Bát Đề) tự huân tập thành chủng tử Phật. Đây là chánh quán đại chúng nghe, c̣n tất cả cảnh giới chẳng phải sở nghe của đại chúng th́ chẳng nên chấp lấy để tu. -Thiện nam tử! Nếu các chúng sanh tu thiền quán Thiền Na, trước tiên quán sổ tức, trong tâm liu tri ngằn mé số niệm của sanh, trụ, diệt. Sự liễu tri ấy cùng khắp trong tứ oai nghi, phân biệt mỗi niệm, không một niệm nào chẳng liễu tri. Vậy tùy thứ lớp tiến lên, cho đến được biết một giọt mưa ở nơi xa trăm ngàn thế giới, cũng như đồ dùng của ḿnh thấy ngay trước mắt. Đây là chánh quán, đại chúng đă nghe, c̣n tất cả cảnh giới chẳng phải sở nghe của đại chúng, th́ chẳng nên chấp lấy để tu. Đây gọi là phương tiện đầu tiên của 3 thứ thiền quán kể trên. Nếu các chúng sanh lợi căn siêng năng khổ hạnh tinh tấn, đồng thời tu đủ ba thứ thiền quán, th́ gọi là Như Lai xuất hiện trên đời , c̣n những chúng sanh độn căn đời mạt pháp, tâm muốn cầu đạo mà chẳng được thành tựu, là do nghiệp chướng đi trước, th́ nên siêng năng sám hối, thường mong đoạn đứt những tâm yêu ghét, ganh tỵ, xim khúc, kiêu mạn (có tâm cầu thù thắng vô thượng là tâm kiêu mạn), chọn một thứ trong 3 thứ thiền quán trong sạch kể trên, tùy sức tu tập một thứ thiền quán, quán nầy tu không dược th́ tu quán khác, tâm chẳng buông lung, tùy theo thứ lớp để cầu chứng nhập. |
“Virtuous man, whether during the time of the Buddha’s stay in the world,
after his nirvana, or in the declining period of the Dharma, sentient beings
with Mahayana nature who have faith in the Buddha’s mysterious mind of great
Complete Enlightenment and who wish to cultivate themselves should, if they
live in a monastic community with other practitioners and are occupied by
various involvements, examine themselves and engage in contemplation as much
as circumstances permit in accordance with what I have already taught. “If they are not occupied by various involvements, they should set up a place for for practice and fix a time limit: 12O days for a long period, 1OO for a medium period, and 80 for a short period. Then they should dwell peacefully in this pure place. If the Buddha is present, they should hold correct contemplation of him. If the Buddha has entered nirvana, they should install his image, generate right mindfulness, and gaze at him as if he were still living in the world. They should adorn [the sanctuary] with banners and make offerings of flowers and within the first twenty-one days make obeisance to the Buddhas in all ten directions with utmost sincere repentance. Thus they will experience auspicious signs and obtain lightness and ease [of the mind]. After these twenty-one days, their minds should be well collected. “If the retreat period overlaps with the three-month summer retreat [of sravakas], they should adhere to and abide with the retreat of a pure bodhisattva, instead. Their minds should stay away from the [ways of] sravakas, and they do not have to be involved with the community at large. On the first day of the retreat, they should say this in front of the Buddha: ‘I, bhikshu or bhikshuni, upasaka or upasika so and so, in the bodhisattva vehicle, will cultivate the practice of quiescent-extinction and together enter [with other bodhisattvas] into the pure abode of Absolute Reality. I will take the great Complete Enlightenment as my monatery. My body and mind, will peacefully abide in the Wisdom of Equality. [1] The intrinsic nature of nirvana is without bondage. Without depending on the sravakas, I now respectfully pray that I can abide for three months with the Tathagatas and great bodhisattvas in all ten directions. For the great cause of cultivating the unsurpassed wondrous enlightenment of a bodhisattva, I will not be with the community at large.’ “Virtuous man, this is called the retreat manifested by the bodhisattva. At the end of the three kinds of periods of retreat, [2] he is free to go unhindered. Virtuous man, if practitioners in the Dharma Ending Age go into retreats on the Bodhisattva Path, they should not accept [as authentic] any experience which they have not heard [from the Tathagata]. “Virtuous man, if sentient beings practice samatha, they should first engage in perfect stillness by not giving rise to conceptualization. Having reached the extreme of stillness, enlightenment will come about. Such stillness [acquired] in the beginning [of practice] pervades a universe from one’s body, as does enlightenment. Virtuous man, when enlightenment pervades a universe, a single thought produced by any living being in this universe can be perceived by these practitioners. When their enlightenment pervades hundreds of thousands of universes, the same condition prevails. They should not accept [as authentic] any experience that they have not heard [from the Tathagata]. “Virtuous man, if sentient beings practice samapatti, they should first be mindful of the Tathagatas in all ten directions and the bodhisattvas in all worlds. Relying on various methods, they will diligently cultivate samadhi in gradual steps, bearing hardship. They should make great vows [to save sentient beings] and thus ripen their seeds [of Complete Enlightenment]. They should not accept [as authentic] any experience that they have not heard [from the Tathagata]. “Virtuous man, if sentient beings practice dhyana, they should begin with methods of counting. [3] [Gradually] they will be clearly aware of the arising, abiding, and ceasing of each thought, as well as the state before the arising of a thought, the state after the arising of a thought, and the scope and number of these thoughts. Further on, they will be aware of every thought, whether walking, standing, sitting, or lying down. By gradually advancing still further, they will be able to discern a drop of rain in hundreds of thousands of worlds as if seeing, with their own eyes, an object used by them. [Again], they should not accept [as authentic] any experience that they have not heard [from the Tathagata]. “These are the foremost expedient methods in practicing the three contemplation techniques. If sentient beings thoroughly practice and master all three of them with diligence and perseverance, it will be called, ‘Tathagata appearing in the world.’ In the future Dharma Ending Age, if sentient beings with dull capacities who wish to cultivate the Path are unable to gain accomplishment due to their karmic obstructions, they should zealously repent and always remain hopeful. They should first sever their hatred, attachment, envy, jealousy, flattery, and crookedness, and pursue the unsurpassable mind. [4] As to the three kinds of pure contemplation, they should practice one of them. If they fail in one, they should try another. They should steadily strive to attain realization without giving up.” |
| Lúc ấy
Thế Tôn muốn giảng lại nghĩa này mà thuyết kệ rằng: Viên Giác ngươi nên biết, Tất cả những chúng sanh, Muốn cầu đạo vô thượng, Trước lập ba kỳ hạn. Sám hối nghiệp vô thỉ, Qua hai mươi mốt ngày. Rồi tu chánh quán Phật, Chánh quán chúng đă nghe, C̣n cảnh giới tà quán, Chẳng phải chúng sở nghe, Th́ chẳng nên chấp lấy. Sa Ma Tha cực tịnh, Tam Ma Đề ghi nhớ, Thiền Na quán sổ tức. Gọi ba quán trong sạch, Nếu người siêng tu tập, Gọi là Phật ra đời . Độn căn chưa thành tựu, Thường nên siêng sám hối. Tất cả tội vô thỉ, Nếu các chướng tiêu diệt, Cảnh Phật liền hiện tiền. |
At
that time, the World Honored One, wishing to clarify his meaning, proclaimed
these gathas: Complete Enlightenment, you should know that all sentient beings seeking to tread on the unsurpassed Path should first enter a retreat. They should repent their beginningless karmic obstructions for twenty-one days and then engage in right contemplation. Experiences that they have not heard [from the Tathagata] should not be accepted [as authentic]. In samatha one practices perfect stillness. In samapatti one upholds right mindfulness. In dhyana one begins with clear counting. These are the three pure contemplations. Those who practice them with diligence are called “Buddhas appearing in the world.” Those with dull capacities who are not accomplished should repent zealously of all the misdeeds they have created since beginningless time. When all obstructions are extinguished, the realm of Buddhahood appears. |
|
-------------------------------------------- [1] “Wisdom of Equality” (ping deng xing zhi), samatajnana in Sanskrit, is the enlightened realization that self and others are equal and identical. [2] “The three kinds of periods of retreat” refers to 12O days, 1OO days, or 8O days. [3] “Counting” is a literal translation of (shu). This approach actually includes methods such as counting and following the breath, Five Contemplations of Stilling the Mind (wu ting xin guan), Four Foundations of Mindfulness (si nian chu), Sixteen Special Practices (shi liu te sheng) associated with the Four Noble Truths (si shen ti), and Contemplation of the Four Immeasurable Minds (si wu hao xin). [4] The mind of Complete Enlightenment. (contents) |
|
| Hiền
Thiện Thủ Bồ Tát Khi ấy Hiền Thiện
Thủ Bồ Tát ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhieu quanh Phật ba
ṿng, đảnh lễ chân Phật, chấp tay quỳ gối bạch Phật rằng: |
Bodhisattva Foremost in Virtue and Goodness
Then the Bodhisattva Foremost in Virtue and
Goodness rose from his seat in the midst of the assembly, prostrated himself
at the feet of the Buddha, circled the Buddha three times clockwise, knelt
down, joined his palms, and said: ”O world Honored One of great compassion!
You have broadly revealed to us and sentient beings in the Dharma Ending Age
such inconceivable things. World Honored One, what should this Mahayana
teaching be named? How should one receive and observe it? When sentient
beings practice it, what merit will they gain? How should we protect those
who keep and recite this sutra? What will the extent of the benefit be if
one spreads this teaching?” Having said these words, he prostrated himself
on the ground. He made the same request three times, each time repeating the
same procedure. |
| -Thiện
nam tử! Kinh này là do trăm ngàn muôn ức hằng sa chư Phật sở thuyết, được
tam thế Như Lai hộ tŕ, là chỗ quy y của mười phương Bồ Tát, là con mắt
trong sạch của mười hai bộ Kinh, Kinh này gọi là Đại Phương Quảng Viên Giác
Tổng Tŕ, cũng gọi là Khế Kinh Liễu Nghĩa, cũng gọi là Bí Mật Vương Tam
Muội, cũng gọi là Cảnh Giới Quyết Định của Như Lai, cũng gọi là Tự Tánh Sai
Biệt Trong Như Lai TẠng, ngươi nên thọ tŕ. Thiện nam tử! Kinh này hiển bày cảnh giới của Như Lai, chỉ có Phật Như Lai mới có thể giảng thuyết đến chỗ cùng tột. Nếu các Bồ Tát và chúng sanh đời mạt pháp theo đó tu hành, tùy thứ lớp tiến lên, sẽ đến địa vị Phật. Thiện nam tử! Kinh này gọi là đại thừa đốn giáo, chúng sanh lợi căn do đó đốn ngộ, lại cũng bao gồm pháp tiệm tu cho tất cả chúng sanh. Ví như biển lớn chẳng bỏ sót ḍng nước nhỏ, cho đến ruồi muỗi và A Tu La, uống nước này đều được no đủ cả. Thiện nam tử! Giả sử có người đem thất bửu chất đầy tam thiên đại thiên thế giới dùng để bố thí, chẳng bằng có người nghe tên Kinh này hay nghĩa một câu trong Kinh (Thất bửu thế gian chất đầy cơi Phật để bố thí chỉ gieo được phước hữu lậu, một lời nói chí lư th́ sẽ chuyển phàm thành thánh). Thiện nam tử! Giả sử có người giáo hoá trăm ngàn hằng sa chúng sanh đắc quả A La Hán, chẳng bằng có người giảng thuyết Kinh này cho người nghe được hiểu thấu nửa bài kệ trong đó. Thiện nam tử! Nếu có người nghe tên Kinh này ḷng tin vững chắc, nên biết người ấy đă gieo trồng thiện căn phước huệ nơi hằng sa tất cả chư Phật, nên được nghe khinh giáo này mà tướng chẳng nghi hoặc, chứ chẳng phải gieo trồng thiện căn nơi một Phật hai Phật mà được như thế. Thiện nam tử! Các ngươi nên hộ tŕ người tu hành đời mạt pháp, chẳng cho ác ma và ngoại đạo nhieu loạn thân tâm họ, khiến cho lui sụt. Lúc ấy, trong hội có Hỏa Thủ Kim Cang, Tồi Toái Kim Cang, Ni Lam Bà Kim Cang, v.v... tám vạn Kim Cang với quyến thuộc họ đều từ chỗ ngồi đứng dậy đi nhieu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân Phật mà thưa rằng: -Bạch Thế Tôn! Nếu tất cả chúng sanh đời mạt pháp có người tŕ kinh này, quyết định tu pháp đại thừa, chúng con xin ǵn giữ hộ tŕ như ǵn giữ con mắt, cho đến bất cứ chỗ đạo tràng, chỗ tu hành nào, chúng con đều tự lănh đồ chúng, ngày đêm hộ tŕ khiến khỏi bị lui sụt. Cho đến khiến gia đ́nh họ thoát hẳn tai chướng, tật bệnh tiêu diệt, của cải phong túc, chẳng có thiếu thốn. Khi ấy Đại Phạn Thiên Vương, hai mươi tám Thiên Vương cùng với Tu Di Sơn Vương, Hộ Quốc Thiên Vương, v.v... đều từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhiễu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân Phật mà thưa rằng: -Bạch Thế Tôn! Chúng con cũng giữ ǵn hộ vệ người tŕ Kinh này, khiến được thân tâm thường yên ổn, chẳng bị lui sụt. Khi ấy có Đại Lực Quỷ Vương tên là Cát Bàn Trà, với mười vạn Quỷ Vương đều từ chỗ ngồi đứng dậy, đi nhiễu quanh Phật ba ṿng, đảnh lễ chân Phật mà thưa rằng: -Bạch Thế Tôn! Chúng con cũng ngày đêm giữ ǵn hộ vệ người tŕ kinh này, khiến chẳng bị lui sụt. Chung quanh một do tuần chỗ người ấy ở, nếu có quỷ thần nào đó xâm phạm, th́ chúng con sẽ đánh nát họ thành vi trần. Phật thuyết Kinh này xong, tất cả Bồ Tát, Bát bộ Thiên Long qủy thần cùng quyến thuộc họ, và các Thiên Vương, Phạn Vương, v.v... Tất cả đại chúng trong hội nghe lời Phật thuyết đều hoan hỷ, tín thọ phụng hành. Kinh Viên Giác hết |
“Virtuous man, this sutra is expounded by hundreds of thousands of millions
of Buddhas as innumerable as the grains of sand of the Ganges. It is
esteemed by all Tathagatas in the past, present, and future. It is the
refuge of all bodhisattvas in all ten directions. It is the pure eye of the
twelve divisions of the Buddhist scriptures. “This sutra is called the Dharani of Complete Enlightenment of the Mahavaipulya Teaching. It is also called the Sutra of the Ultimate Truth, the Mysterious King Samadhi, the Definitive Realm of the Tathagata, and the Distinctions within the Intrinsic Nature of the Tathagatagarbha. You should respectfully receive and observe it. “Virtuous man, this sutra reveals only the realm of the Tathagatas and can only be fully expounded by the Buddha, the Tathagata. If bodhisattvas and sentient beings in the Dharma Ending Age rely on it in their practice, they will gradually progress and reach Buddhahood. “Virtuous man, this sutra belongs to the sudden teaching of the Mahayana. From it sentient beings of sudden [enlightenment] capacity will attain awakening. This sutra also embraces practitioners of all other capacities who engage in gradual cultivation; it is like a vast ocean which allows small streams to merge into it. All who drink this water, from gadflies and mosquitoes to asuras, will find fulfillment. “Virtuous man, if there were a man who, with the purest intentions, gathered enough of the seven treasures [1] to fill a great chiliocosm and gave them all as alms, he could not be compared to another man who hears the name of this sutra and understands the meaning of a single passage. Virtuous man, if someone teaches hundreds of sentient beings as innumerable as the grains of sand of the Ganges such that they attain arhatship, his merit cannot be compared to that of an expounder of half a gatha of this sutra. “Virtuous man, if a man hears the name of this sutra and has faith in it without any doubt, you should know that he has sown the seeds of merit and wisdom not with just one or two Buddhas; indeed he has cultivated roots of goodness and heard the teaching of this sutra from Buddhas as innumerable as the grains of sand of the Ganges. Virtuous man, you should protect all practitioners of this sutra in the Dharma Ending Age so that evil demons and heretical practitioners will not disturb their bodies and minds and cause them to regress.” At that time in the assembly, the Fire Head Vajra, the Wrecking Vajra, the Nila [2] Vajra, and other vajra [guardians] numbering eighty thousand, together with their retinues, rose from their seats, prostrated themselves at the feet of the Buddha, circled him three times clockwise, and said in unison: “World Honored One! If in the Dharma Ending Age there are sentient beings who practice this definitive Mahayana teaching, we will guard and protect them as we would our own eyes. We will lead our retinues to their place of practice to guard and protect them day and night so that they will not regress. We will see to it that their families will forever be free from all calamities and hindrances, that they will never have any plagues and illnesses, that their wealth and treasures will be ample, and that they will not be in need.” Then Mahabrahma-devaraia, [3] the king of the twenty-eight heavens, [4] the king of Mount Sumeru, and the [four] Lokapalas rose from their seats, prostrated themselves at the feet of the Buddha, circled him three times to the right and said in unison: “World Honored One! We too will guard and protect those who observe this sutra so that they can live in security and peace without regression.” Then the powerful king of demons, Kumbhanda, and one hundred thousand other demon kings rose from their seats, prostrated themselves at the feet of the Buddha, circled him three times to the right and said: “World Honored One! We also will guard and protect those who observe this sutra from morning to night so that they will not fall back in their practice. If ghosts and spirits approach within one yojana [5] of their dwelling, we shall pulverize them.” When the Buddha had preached this scripture, all who were in the assembly, including bodhisattvas, devas, nagas, and others of the eight groups [6] with their retinues, as well as the deva kings and Brahma kings, having heard the teaching of the Buddha, were filled with great joy. With faith, they respectfully received and practiced this teaching. |
| Lược giải: Tác-Chỉ-Nhậm-Diệt Diệu tánh của Viên Giác vốn chẳng thuộc nơi tác, chỉ, nhậm, diệt, nên ĺa bốn bệnh này th́ tự tánh tṛn đầy sáng tỏ, vốn chẳng thiếu sót, gọi là trong sạch. Nay dù nói là bệnh, nhưng đối với người chưa ngộ đều thuộc về công dụng của sự tu hành, th́ bốn thứ bệnh là bốn thứ thuốc. Nay tùy theo tự tánh của Viên Giác mà nói th́ bản tánh vốn sẵn đầy đủ, chẳng nhờ công dụng nên mới gọi là bệnh vậy. (Lược giải hết.) |
------------------------------------- [1] The seven treasures are: gold, silver, lapis lazuli, crystal, mother-of-pearl, red pearl, and camelian. [2] Thunderbolt. [3] Mahabrahma-devaraja (ta fan wong) is the king or controller of the world of samsara. [4] Twenty-eight heavens are the three realms in samsara. There are six heavens in the realm of desire, eighteen heavens within the realm of form, and four heavens within the formless realm. [5] Yojana (you xun) is a measurement in India. One yojana is approximately forty miles. [6] The eight groups are: devas, nagas, yaksas, gandharvas, asuras, garudhas, kinnaras, and mahoragas. (contents) |
| 1.
Kinh: Nói đủ là “Khế kinh”, nghĩa là “pháp thường” khế hiệp chơn lư cùng khế
hiệp căn cơ chúng sanh. 8. Sáu căn : Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ư. 9. Ba nghiệp: 1)Thân nghiệp, 2) Khẩu nghiệp, 3) Ư nghiệp. 10. Năm món che ngăn: 1) Tham dục ; 2) Sân nhuế ; 3) Thùy miên: Tâm hôn trầm không làm chi được; 4) Trạo hối: Trong tâm có sự ăn năn xao động ; 5) Nghi pháp : Đối với việc ǵ cũng mờ ám dụ dự không quyết đoán. Năm món này hay che đậy chơn tánh và làm cho các pháp lành không phát khởi hiển lộ được. 11. Mười điều ràng buộc: 1) Vô tàm : có tội lỗi mà không biết hổ : 2) Vô quư : có tội lỗi người khác biết được mà không thẹn. 3) Tật : thấy người hiền đức giàu sang sanh ḷng ghen ghét; 4) Xan : bỏn sẻn không Bố thí; 5) Hối: ăn năn những tội lỗi đă làm; 6) Thùy miên: hôn mê không tỉnh sát được thâm tâm; 7) Điệu cử : Tâm niệm xao động; 8) Hôn trầm : thần thức hôn mê không rơ biết chi cả; 9) Sân hận : đối trước nghịch cảnh sanh tâm giận dũi; 10) Phú : che dấu tội ác. 12. Niệm định tổng tŕ: Niệm tức là Tuệ; Tổng Tŕ: gồm nhiếp tất cả các pháp. Trong định gồm có tuệ, trong tuệ gồm có định gọi là niệm định tổng tŕ. 13. Vô sở đắc: Là đối với hữu sở đắc mà nối. Nghĩa là không c̣n trụ trước một pháp nào cả, dầu trí chứng và cảnh chứng cũng không thấy có. 14. Vô sanh pháp nhẫn: Vô sanh tức là không sanh không diệt. Nhẫn có nghĩa là tin nhận giữ ǵn; là nói dùng trí vô lậu an trú trong thể chơn lư bất sanh bất diệt, tâm không lay động. Trong “Đại Trí Độ luận”, quyển 50 nói : “Đối thật tướng vô sanh diệt của các pháp, tin nhận thông suốt, không ngăn ngại, không thối lui, gọi là Vô sanh nhẫn”. 15. Pháp luân bất thối : Phật Bồ Tát thuyết pháp gọi là chuyển pháp luân. Các bậc Bồ Tát nghe pháp Phật dạy, đạo niệm càng thêm tăng tấn gọi là bất thối (không lui). Lại các bậc Bồ Tát đă chứng được “bất thối” rồi, đem pháp ấy dạy cho chúng sanh để cho được bất thối, nên gọi là chuyển pháp luân bất thối . 16. Đại chúng: là một nhóm người đông. Trong những thời thuyết pháp của Phật, trừ Phật ra c̣n bao nhiêu bậc Hiền Thánh đều gọi là đại chúng. Chúng Tăng theo Phật tu học cũng gọi là Đại chúng. 17. Tu Di: Tàu dịch là Diệu Cao, núi này thuần bằng bốn chất báu: vàng: bạc, lưu ly, pha lê rất xinh đẹp nên gọi là Diệu, Cao hơn tất cả núi khác nên gọi rằng Cao. 18. Lư Duyên khởi: Tất cả các pháp đều từ nơi các duyên nhóm họp mà sanh khởi. V́ tỏ ngộ lư duyên khởi, nhận rơ các pháp không thật có, như huyễn hóa nên chẳng chấp có, nhưng các pháp là do duyên sanh, không phải hẳn là không, nên chẳng chấp không. Có không đều ĺa, mới là thâm nhập lư duyên khởi. 19. Hải đạo sư: Là nguời rất rành giỏi đường biển, làm thầy hướng đạo dắt dẫn các kẻ thương nhân vào biển để t́m ngọc báu không sợ lạc đàng. Dụ cho Phật và Bồ Tát là bực dắt dẫn chúng sanh đi vào chánh đạo không sai lạc. 20. Thập lực: Mười trí lực của Phật. Trí lực của Phật 1) Biết rơ những điều hợp lư và trái lư. 2) Biết rơ nhơn quả nghiệp báo của chúng sanh trongng ba đời. 3) Biết rơ các pháp thiền định giải thoát tam muội. 4) Biết rơ tùng bực cao thấp các căn tánh của chúng sanh. 5) Biết rơ những ưa muốn sai khác của chúng sanh. 6) Biết rơ tất cả những cảnh giới sai khác của chúng sanh trong thế gian. 7) Biết rơ chỗ đi đến của tất cả phàm phu, Hiền Thánh thế gian và xuất thế gian. 8) Biết rơ tánh danh khổ, vui, thọ, yễu của tất cả chúng sanh. 9) Biết rơ sự sống chết qua lại các kiếp trước của tất cả chúng sanh, và vô lậu Niết bàn của các Hiền Thánh. 10) Tự biết ḿnh đă dứt hết nghiệp hoặc tập khí, không c̣n sanh tử triền phược nữa. 21. Vô úy: Bốn món vô úy : 1) Nhứt thế trí: hiểu biết tất cả pháp thế gian và xuất thế gian; 2) Lậu tận: hoặc nghiệp sanh tử đều biết hết; 3) Thuyết chướng đạo: nói pháp ma ngoại là chướng thánh đạo; 4) Thuyết tận khổ đạo: nói những đạo pháp có thế diệt hết các khổ. Bốn điều này Phật đối giữa Đại chúng các hàng Thiên ma, Phạm thiên, Sa môn, Bà la môn, nói một cách tự tại không sợ ai, không ai nói đuợc nên gọi là “Vô úy”. 22. Thập bát bất cọng: Mười tám (18) Pháp bất cọng này chỉ có Phật chứng đặng mà chẳng chung đồng với hàng Nhị thừa và Bồ Tát. 1) Thân không lỗi. 2) Miệng không lỗi. 3) Niệm không lỗi. 4) Không có tâm tuởng khác. 5) Không có tâm bất định. 6) Không có tâm không biết. 7) Sự muốn không giảm. 8) Tinh tấn không giảm. 9) Niệm không giảm. 10) Huệ không giảm. 11) Giải thoát không giảm. 12) Giải thoát tri kiến không giảm. 13) Tất cả thân nghiệp theo trí tuệ mà hành động. 14) Tất cả khẩu nghiệp theo trí tuệ mà hành động. 15) Tất cả ư nghiệp theo trí tuệ mà hành động. 16) Trí tuệ biết đời vị lai không ngại. 17) Trí tuệ biết đời quá khứ không ngại. 18) Trí tuệ biết đời hiện tại không ngại. 23. Năm đường : Trời, người, ngạ quỉ, súc sanh, địa ngục. 24. Đại y vương: Thầy thuốc trị bịnh giỏi hơn các Thầy thuốc khác. Đức Phật hay tùy thuận căn cơ chúng sanh, khéo hóa độ, khiến xa ĺa tất cả khổ năo, như ông Thầy thuốc hay khéo tịi lành các bịnh nhơn nên gọi Phật là “Đại y vương”. 25. Thi khí : Tên vị vua cơi trời Đại Phạm Thiên, ở từng trời thứ ba cơi sơ thiên của Sắc giới. 26. Tứ thiên hạ: Bốn châu thiên hạ. 1) Đông thắng thần châu; 2) Nam thiệm bộ châu; 3) Tây ngưu hóa châu; 4) Bắc cu lô châu. 27. Thiên, long thẩn v.v... : Tục gọi là Thiên, Long Bát bộ. 1) Thiên : chư Thiên ; 2) Long : là rồng ; 3) Dạ xoa : loài quỉ bay đi rất mau ; 4) Càn thát bà : thần âm nhạc ; 5) A tu la : thần chiến đấu. Tàu dịch là Phi thiên ; có phước như Trời mà đức kém hơn Trời ; 6) Ca lâu na : chim đại bàng ; 7) Khẩn na la : thần pháp nhạc;. 8) Ma hầu la dà : thần măng xà. 28. Tỳ kheo : Tiếng Phạn “Bhiksu”, các thầy xuất gia thọ giới cụ túc (thọ 250 giới của Phật). Đàn ông gọi là Tỳ kheo, c̣n đàn bà gọi là Tỳ kheo ni (Thọ 350 giới). 29. Ưu bà tắc : Tàu dịch là cận sự nam. Cận sự : nghĩa là thường thân cận cúng dường ủng hộ các bực xuất gia tu hành, tức là chỉ những người tại gia cư sĩ bên nam giới. 30. Ưu bà di : Tàu dịch là cận sự nữ tức là nữ cư sĩ. 31. Ṭa sư tử : Pháp ṭa của Phật ; Phật ngồi chỗ nào thuyết pháp, thời chỗ ấy gọi là “ṭa sư tử”; v́ Phật tự tại vô úy hàng phục được tất cả các ngoại đạo nên lấy sư tử làm ví dụ . 32. Trưởng giả tử : con ông Trưởng giả. Trưởng giả là người vừa có của cải, vừa có đức hạnh đầy đủ. Kinh Pháp Hoa Huyền Tán quyển 10 nói : “Tâm tánh ngay thẳng, lời lẽ chơn thật, hành vi thuần cẩn, tuổi tác già cả, của cải giàu có gọi là Trưởng giả.” 33. Bảy báu : Vàng, Bạc, Lưu ly, Pha lê, Xa cừ, Xích châu, Mă năo. 34. Tam thiên Đại thiên thế giới : Một thái dương hệ tương đương với một tiểu thế giới; một ngàn tiểu thế giớ́, là một tiểu thiên thế giới; một ngàn tiểu thiên thế giới là một trung thiên thế giới; một ngàn trung thiên thế giới là một đại thiên thế giới. Vậy đại thiên thế glới là một thế giới trải qua ba lần nhơn cho số ngàn, nên gọi là “Tam thiên Đại thiên thế giới”. 35. Dùng tích độ chúng : Tức dùng đạo lư Niết bàn tịch diệt dứt trừ tất cả nghiệp chướng khổ lụy để độ chúng sanh. 36. Đệ nhứt nghĩa : Tượng trưng chơn lư cứu cánh, thật tánh các pháp; trên hết tất cả là “đệ nhứt”, có lư do như thật gọi là “nghĩa”. Cảnh giới của bậc tự giác thánh trí chứng đặng. Chẳng phải hạng dùng ngôn thuyết vọng tưởng so lường biết được. Trong kinh Pháp Hoa nghĩa sớ quyển 4 nói : “Cái đạo nhứt thật, lư cùng tột không chi hơn là “đệ nhứt””. Có nguyên do như thật gọi là “Nghĩa”. 37. Phật thọ : Tức là cội bồ đề; chỗ Phật thành đạo ở dưới cội cây này gọi là Phật thọ, Đạo thọ hay là Bồ đề thọ. 38. Cam lồ diệt : Cam lồ dụ cho Niết bàn; chứng đặng Niết bàn, dứt ḍng sanh tử, gọi là “Cam lồ diệt”. 39. Không tâm ư, không thọ hành: Là không c̣n tâm niệm vọng tưởng phân biệt và tâm cảm giác xúc thọ, thi vi động tác. 40. Ba lần chuyển pháp : Tức tam chuyển pháp luân. Khi đức Phật Thích Ca mới thành đạo, nói pháp tứ đế cho 5 thấy Tỳ Kheo ở vườn Lộc Uyển, ba phen nói thành mười hai hành... Pháp của Phật dạy hay dẹp trừ phiền năo của chúng sanh, như bánh xe hay cán dẹp cỏ rác, cát, sạn, nên gọi là Pháp luân. Người nói giáo pháp để chuyển tâm ô nhiểm của chúng sanh thành tâm thanh tịnh gọi là “Chuyển pháp luân”. Lại có nghĩa là chuyển ba món : hoặc, nghiệp, khổ trở thành ba đức: Bát nhă, Giải thoát, Pháp thân gọi là ba lần chuyển pháp. 41. Pháp hải: Biển pháp. Phật pháp rộng lớn khó lường ví như bể cả. 42. Nhơn bảo : Phật là đấng báu quí hơn hết trong cơi trời và cơi người . 43. Tam giới tôn : Đức Phật là đấng cao cả đầy đủ phước đức hơn hết trong 3 cơi, tất cả nhơn thiên đều cung kính tôn trọng nên gọi là “Tam giới tôn”. 44. Pháp bát cộng : cũng như thập bát bất cộng, có giải ở số 22. 45. Đạo sư : Bậc dắt dẫn chúng sanh đi vào chánh đạo; tên chung của Phật và Bồ Tát. 46. Kiết phược : Các phiền năo ràng buộc thân tâm làm cho không được tự tại giải thoát, nên phiền năo cũng gọi là “kiết phược”. 47. Không tịch: Không các tướng là “Không”. Không khởi diệt là “tịch”. Rổng rang xa ĺa tất cả tướng, không tâm niệm khởi diệt gọi là hạnh “không tịch”. 48. Pháp tướng : Tướng trạng sai khác của các pháp trong vũ trụ. Sách Đại Thừa nghĩa chương quyển 2 nói : “Tất cả pháp hữu vi, vô vi trong thế gian đều gọi là pháp tướng”. 49. Trực tâm : Tâm chơn thật, không dua dối tà vạy; tâm chánh niệm chơn như. 50. Thâm tâm : Tâm mong cầu Phật quả cao thâm; tâm ưa muốn nhóm góp gieo trồng tất cả công đức cao dày, bền chắc, không thể dứt mất. 51. Bồ đề tâm : Tâm cầu đạo lư chơn chánh, tâm mong đạo quả chánh giác. 52. Mười điều lành : Thuận lư khởi tâm đối với cảnh không phạm 10 điều dữ : 1) Sát sanh; 2) Trộm cắp; 3) Tà dâm; 4) Nói dối; 5) Nói lời thêu dệt; 6) Nói hai lưỡi; 7) Nói lờỉ độc ác; 8) Tham; 9) Sân; 10) Si mà thật hành những điều: phóng sanh, Bố thí, phạm hạnh, nói chắc thật, nói lời chơn chánh, nói lời ḥa hiệp, nói lời dịu dàng, chẳng ghét, chẳng giận, chẳng tà kiến. 53. Ba mươi hai tướng tốt : 1) Trên đỉnh đầu thịt nổi cao lên; 2) Lông trắng chặn giữa hai chơn mày (bạch hào); 3) Tṛng mắt đen trắng phân minh; 4) Lông nheo dài đẹp như của Long vưong; 5) Gương mặt tṛn trịa như mặt trăng rằm; 6) Răng đủ 40 cái; 7) Răng nhỏ đều khít khao; 8) Răng trắng trong tinh sạch; 9) Luỡi rộng dài khi le ra đến chơn tóc; 10) Tiếng nói thanh tao nghe rất xa; 11) Trong cổ hầu thường có chất nước cam lồ rịn ra; 12) Thân ḿnh nở nang tṛn suông; 13) Nam căn ẩn kín; 14) Hai bên hông đầy đặn; 15) Hal tay dài quá gối; 16) Cánh tay và bàn tay da thịt mềm dịu như bông; 17) Ngón tay dài và vót; 18) Vế như vế của Lộc vương; 19) Lưng hai bàn chân no tṛn; 20) Ḷng bàn chân bằng phẳng; 21) Gót chân tṛn trịa; 22) Ḷng bàn chân có chỉ xoáy tṛn rơ ràng như bánh xe ngh́n cọng; 23) Kẻ ngón tay và ngón chân có da mỏng mịn như giăng lưới; 24) Bảy chỗ trong thân đều đầy đặn: (hai ḷng bàn tay, hai lưng bàn chân, hai vai và yết hầu); 25) Tất cả lỗ chơn lông đều có lông đẹp; 26) Lông và tóc đều xoáỵ tṛn về phía hữu; 27) Da mịn màng trơn láng; 28) Màu da như màu vàng ṛng tử kim; 29) Thân h́nh cao lớn hơn mọi người; 30) H́nh tướng đoan nghiêm; 31) Thân hinh ngay thẳng vững vàng; 32) Thường có ánh sáng sắc vàng ṛng chiếu ra một tầm. 54. Tứ vô lương tâm : Cũng gọi là tứ đẳng tâm. 1) Từ : ḷng ban vui cho chúng sanh ; 2) Bi : ḷng cứu khổ chúng sanh ; 3) Hỷ : ḷng vui mừng khi thấy người khỏi khổ được vui ; 4) Xả : ḷng không chấp trước chỗ thật hành của ba tâm trên. Từ nơi cảnh sở duyên (chúng sanh) nói là vô lượng; từ nơi tâm năng duyên (Bồ Tát) mà khởi b́nh đẳng nên gọl là đẳng. 55. Tứ nhiếp pháp : 1) Bố thí nhiếp : Bồ Tát dùng tài pháp bố thí nhiếp dẫn chúng sanh trụ nơi chơn lư; 2) Ái ngữ nhiếp : Bồ tát hay tùy thuận căn tánh của chúng sanh và dùng lời nói hay ho ủy dụ họ trụ nơi chơn lư ; 3) Lợi hành nhiếp : Bồ Tát khởi hạnh từ thiện nơl thân, khẩu, ư làm lợi ích cho tất cả chúng sanh, nhơn đó họ được trụ nơi chơn lư. 4) Đồng sự nhiếp : Bồ Tát dùng pháp nhăn thấy rơ căn tánh của chúng sanh, tùy theo chỗ ưa muốn của họ mà phân h́nh thị hiện, khiến họ được thắm nhuần lợi ích, nhơn đó họ được an trụ nơi chơn lư. 56. 37 phẩm trợ đạo : 4 pháp niệm xứ ; 4 pháp chánh cần ; 4 pháp như ư túc ; 5 căn ; 5 lục ; 7 pháp giác chi ; 8 pháp đạo phần . 37 pháp này giúp cho người tu hành thành tựu được đạo quả, nên gọi là trợ đạo, có giải rơ ở sau. 57. Hồi hướng tâm: Hồi: Hồi chuyển; Hướng: thu hướng. Hồi hướng là khởi ḷng đại bi cứu độ chúng sanh, xoay chuyển công đức, căn lành hướng về ba chỗ: 1) Chỗ sở chúng chơn như thật tế; 2) Chỗ sở cấu vô thượng Bồ đề; 3) Chỗ sở độ tất cả chúng sanh. 58. Ba đường ác : 1) Địa ngục, 2) Ngạ quỉ, 3) Súc sanh. 59. Tám nạn : 1) Địa ngục ; 2) Ngạ quỉ ; 3) Súc sanh ; 4) Trường thọ thiên ; 5) Bắc cu lô châu ; 6) Đui, điếc, ngọng, liệu ; 7) Thế trí biện thông, 8) Sanh trước Phật hay sau Phật. Sở dĩ gọi là tám nạn là v́ ở tám chỗ này dù cảm thọ quả khổ vui có khác, nhưng đều không được thấy Phật, không được nghe chánh pháp. 60. Phạm hạnh : Giới hạnh thanh tịnh, hạnh đoạn dâm dục. 61. Cung trời Tự tại : Cung điện của trời Tự Tại Thiên Vương ở trên chót từng tứ thiền cơi sắc giới. 62. Thần túc : Pháp thần thông biến hóa tự tại vô ngại của Phật tu chứng. 63. Hữu vi : các pháp có tạo tác, sanh diệt, tức là chỉ tất cả hiện tượng biến thiên trong vũ trụ . 64. Trần cấu : Nghĩa là bụi nhớp, tức là những sự mê lầm làm cho tâm phải mờ tối. Xa ĺa trần cấu tức dứt hết 88 phẩm kiến hoặc trong ba cơi. 65. Pháp nhăn thanh tịnb : Thấy rơ được lư chơn thật của các pháp ; tiểu thừa chứng đưọc sơ quả, do đă xa ĺa trần cấu kiến hoặc, thấy rơ thật lư pháp tứ đế. Đại thừa chứng được Vô sanh pháp nhẫn vào bậc Sơ địa. 66. Kiết lậu : Các phiền năo kết dệt trong tự tâm, nên phiền năo cũng gọi là “kiết lậư”. Kiết lậu đă hết, v́ dứt trừ ḷng ái nhiễm mê đắm không c̣n chấp thọ các pháp nên tâm ư được giải thoát, chứng đến bực vô học (A la hán). |
Glossary AMITABHA SUTRA (A mi tuo jing): The principal scripture on which the Pure Land practice is based. Reciting Buddha Amitabha's name is one, if not the most accessible and simplest, form of Buddhist practice. Through Amitabha Buddha's vow, any person who sincerely invokes his name and expresses the wish to be born in the Pure Land will be reborn there. ANUTTARA-SAMYAK-SAMBODHI (a nou duo luo san miao sanpu ti): Unexcelled perfect enlightenment of the Buddha. ARHAT (a luo han): “Worthy one.” In Buddhist tradition, the arhat is thought of as having completed the course of Buddhist practice and attained liberation, or nirvana. As such, the arhat is no longer subject to rebirth and death. Arhat is also one of the epithets of the Buddha. ASAMKYA (a seng qi): Innumerable and infinite. ASURA (a xiu luo): One type of being in the sixth realm of existence. Asuras are beings who have the merit to travel to the heavenly realms but are inflicted with a mind of jealousy. They are always jealous of heavenly devas or gods and fight with them. AVALOKITESVARA (Guan shi yin): Perhaps the most important bodhisattva in the East Asian Buddhist tradition; he is the embodiment of compassion who hears and responds to the cries of all living beings. Avalokitesvara can be both male and female, but in China the bodhisattva is usually depicted in the female form. AVATAMSAKA SUTRA: See Hua yen Jing. AVIDYA (wu ming): Lit. “unillumined.” Avidya means fundamental ignorance or darkness. It is usually considered a fundamental or primal condition of sentient beings, which mistakes illusion as reality. Fundamental ignorance brings about desire and thereby is the essential cause binding sentient beings in cyclic existence, where they experience all kinds of suffering. It veils the understanding of the true nature of existence and is the cause of the construct of illusions. The analogy of fundamental ignorance used throughout The Sutra of Complete Enlightenment is the flower in the sky. BHAGAVAN (Shi zun): Lit. “World Honored One.” One of the ten titles of the Buddha. BHiKSHU, BHIKSHUNI (bi qiu, bi qiu ni): Fully ordained Buddhist monk and nun, respectively. BHUMI (di): The bhumis (ground, regions, or stages) are the last ten stages of a bodhisattva's career on his or her way to full Buddhahood. See Bodhisattva Positions. BODHI (pu ti): Bodhi can refer to: 1) the principal wisdom that severs all vexations and defilements and realizes nirvana 2) the phenomenal wisdom that realizes the truth of every conditioned phenomenon that can realize omniscience. BODHI MIND (pu ti xin): The mind of wisdom. A central idea in Mahayana Buddhism, its meaning varies in different contexts: 1) the altruistic mind of a person who aspires to attain Buddhahood for the sake of helping sentient beings, 2) the genuine actualization of enlighteriment, awakening to the true nature of reality and the loftiness of Buddhahood, and 3) selfless action. This last meaning is extremely important, yet often overlooked. In regards to the first definition, arousing the bodhi mind is the first step in establishing oneself on the Bodhisattva Path. BODHISATTVA (pu sa): “Enlightened being.” The role model in the Mahayana tradition. The bodhisattva is a being who vows to remain in the world of samsara, postponing his or her own full liberation until all other living beings are delivered. BODHISATTVA POSITIONS (pu sa wei): Anyone who can give rise to the altruistic mind of enlightenment, although still an ordinary person, becomes a bodhisattva and enters into the family of the Buddhas. In the Chinese Buddhist tradition, specifically the Hua Yen tradition, bodhisattva realizations and attainments are divided into 52 positions: Ten Faiths (shi xin), Ten Abodes (shi zhu), Ten Practices (shi xing), Ten Transferences (shi huei xiang), Ten Grounds (shi di), Ultimate Wisdom (deng jue), and Wondrous Wisdom (miao jue). Practitioners at the level of Ten Faiths are still considered ordinary people (fan fu wei), although there is a division between ordinary people of the “inner circle” (nei fan) and “outer circle” (wai fan). Practitioners of the next thirty positions are considered to have reached sagehood (xian wei). Practitioners at the Ten Grounds and above have reached sainthood (sheng wei). Another division of bodhisattva positions is the Path of Seeing (darsanamarga, jien dao wei), the Path of Practice (bhavanamarga, xiu dao wei), and the Path of Attainment (labhamarga, jiu jing wei). According to the Chinese doctrinal system, when a person perceives self nature or nature of emptiness (kung xin), the person is said to have entered the Path of Seeing and has entered the domain of the ordinary people of the “inner circle” within the Ten Faiths position. Path of Practice begins at the level of the Ten Abodes and ends at the Ten Transferences. The Path of Attainment begins at the first position of the Ten Grounds. A bodhisattva progresses on this path toward complete, perfect Buddhahood through abandoning gross levels of self grasping for subtler and subtler levels of selfgrasping. At the same time, a bodhisattva cultivates merit and benefits living beings until all obstructions to full wisdom of emptiness are realized and omniscience is attained. BUDDHA (fo): “The awakened one.” The historical Buddha is the religious teacher Gautama Sakyamuni, who founded the religion generally known in the West as “Buddhism.” BUDDHADHARMA: See Dharma. BUDDHA NATURE (fo xing): The nature or potential for Buddhahood; synonym for the nature of emptiness. It is also equivalent to Tathagatagarbha. CAUSAL GROUND (yin di): Another term for Buddha nature. It is called ground because it can give rise to all merit and virtue; it is the potential for Complete Enlightenment. Causal ground can also refer to the initial generating of the bodhi mind. CH'AN: Better known in Japanese as “Zen.” Ch'an is one of the main schools of Chinese Buddhism to develop during the Tang dynasty (618 907). The designation derives from the Sanskrit word dhyana, transliterated as chan na in Chinese. Ch'an can mean meditation but it can also mean the heart of Buddhism enlightenment. CYCLIC EXISTENCE: See Samsara. DHARANI (tuo luo ni, zhong chi): Dharani derives from the root word “dhara,” which means maintaining, holding, control or preserving. The literal Chinese translation of this word is “universal control” or “complete control.” It refers to complete “maintenance” of wisdom and “control” over evil passions and influences. The words “complete” and “universal” also bear the meaning of inclusiveness, because it is the essence of all approaches to the Dharma. Therefore, practicing dharani means practicing all approaches to the Dharma. In this sutra, dharani refers to Complete Enlightenment or Buddha-nature. DHARMA (fa): Dharma has two basic meanings. Dharma with an upper case “D” means the Buddhist “law” or “teaching.” Dharma with a lower case “d” simply refers to a thing or object, and physical or mental phenomenon. DHARMAKAYA (fa shen): Dharma Body. One of the three bodies of the Buddha the ultimate body of reality beyond all forms, attributes, and limits. In the Chinese Buddhist tradition the expression, “to see the Dharmakaya” means to realize the nature of emptiness. It is sometimes used as a synonym for Buddha nature. See entries for Nirmanakaya and Sambhogakaya. DHARMA ENDING AGE (mo fa shi dai): A period of time when the teaching of the Buddha is weak, and although there may be practitioners, no one is able to gain realization. DHARMADHATU (fa jie): Dharma realm, the infinite realms or worlds of reality; it can also be regarded as the ground or nature of all things the Mind from which all proceeds. DHYANA (chan na): A term designating certain states of meditative absorption cultivated by Buddhist practitioners as a technique for attaining enlightenment. However, in this sutra dhyana is referring to a practice after enlightenment, in which one solely cultivates the nondual quiescent and still nature of mind. See the chapter on Bodhisattva at Ease in Majestic Virtue for further inquiry. EIGHT CONSCIOUSNESSES (ba shi): A central idea in the Indian Yogacara (Yu qie xing pai) or the Consciousness only school (vijnaptimatrata, wei shi zong) of Chinese Buddhism, which divides consciousness into eight modes of operation. Together, these eight modes of operation are divided into three catagories: 1) vijnana (shi), referring to the first five sense consciousnesses (or the “knowing” that arises from contacts between sense faculties and corresponding sense objects) and the sixth sense consciousness, the faculty of mental discrimination (manovijnana; yi shi), 2) manas (yi), referring to the seventh ego consciousness (mo na shi), and 3) citta (xin), referring to the eighth consciousness, alayavijnana. The first six consciousnesses are named after the sense faculties that serve as their support: 1) eye consciousness, 2) ear consciousness, 3) nose consciousness, 4) tongue consciousness, 5) body consciousness, and 6) mind consciousness. The sixth consciousness, our ordinary mind, is characterized by discrimination and has all dharmas as its object. It utilizes the previous five consciousnesses in order to identify, interpret, and define the world. The seventh consciousness is the source of the delusion of a separate self, belief in a self, self conceit, and self love; it takes the eighth consciousness as its support and its object of attachment. It can be said to be the center of these eight consciousnesses. The eighth consciousness (alayavijnana, a lai ye shi) operates as the underlying continuum of the workings of mind and functions as an underlying projective consciousness on which delusion is ultimately based. It is a kind of a “repository” or “storehouse” that contains all experiences as karmically charged seeds, which, under the proper causes and conditions, ripen as actions of body, speech, and mind, which in turn create new seeds. Therefore, the eighth consciousness is unceasingly conditioned by the previous seven consciousnesses. When one is thoroughly enlightened, these consciousnesses become the function of wisdom. EIGHTEEN EXCLUSIVE ATTRIBUTES OF THE BUDDHA (shi ba bu gong fa): Whether walking, standing, sitting, or lying down, the physical body of the Buddha is always dignified and composed; a Buddha can never make mistakes in speech or speak inappropriately; a Buddha's mind is always tranquil and luminous; a Buddha's true form is formless; a Buddha's mind is always in samadhi, like still water; a Buddha's mind is clear of all thoughts, like a mirror reflecting images without clinging. The Buddha has an inexhaustible desire to deliver sentient beings, unsurpassable diligence, inextinguishable mindfulness, inextinguishable Wisdom of Equality, unending observing Wisdom of Liberation, unending Mirrorlike Wisdom derived from full liberation, all actions of body, speech, and thought in accordance with wisdom, and the ability to perceive the past, present, and future in accordance with wisdom. EIGHTEEN REALMS (shi ba jie): These realms refer to the domain of the six sense faculties, sense objects, and sense consciousnesses. FEARLESS EYE OF THE PATH (wu wei dao yen): Perspicacity. Ability to discern true from false, wholesome from unwholesome, as a result of having realized enlightenment. FOUR KINDs OF FEARLESSNESS (si wu wei): The Buddha's ability to bestow fearlessness in the heart/mind of sentient beings: correct wisdom of all Dharmas; exhaustion of all outflows of wisdom, merit, and virtue, as well as extinction of all habitual tendencies; ability to expound remedies to all obstructions and hindrances on the Path; ability to fully explain causes of suffering. FOUR NOBLE TRUTHS (si shen di): The four basic principles of Buddhism preached by Buddha in his first sermon: 1) that in the ultimate analysis, life is suffering, 2) that the cause of suffering is desire, 3) that there is a state of peace called nirvana, beyond all suffering and poisons of the mind, and 4) that the way that leads to nirvana includes the practice of morality, concentration, and wisdom. FOUR UNHINDERED WISDOMS (si wu ai zhi): Four eloquent skills in expounding the Dharma by Buddhas and great bodhisattvas: 1) without hindrance in Dharma, the ability to understand the texts and systems of the Dharma, 2) without hindrance in meaning, the ability to understand all subtle meanings of the Dharma, 3) without hindrance in eloquent speech, the ability to eloquently speak in any dialect; and 4) without hindrance in debate, the ability to fully present the Dharma eloquently and appropriately to sentient beings. HEART SUTRA (Xin Jing): One of the most important sutras of Mahayana Buddhism. It is especially significant in Chinese Ch'an and Japanese Zen schools. HINAYANA: A designation for the path of individual liberation within Buddhism. A hinayanist would be anyone in any tradition who practices for self enlightenment or liberation, regardless of whether he or she practices the Northern or Southern traditions of Buddhism. HUA T'OU: Lit. the source of words (before they are uttered), a method used in the Ch'an school to arouse the “doubt sensation” (yi qing). The practitioner meditates on such baffling questions as: “What is Nothingness?” “Where am I?” or “Who is reciting the Buddha's name?” One does not rely on experience, logic, or reasoning. Often, these hrases are taken from kung ans; at other times they are spontaniously generated by the practitioner. The term “hua t'ou” is often used interchangeably with the Japanese usage of “koan.” HUA YEN (Avatamsaka): Lit. “Flower Adornment,” one of the most important and influential scholastic schools of Chinese Buddhism to develop during the Tang dynasty (618 907). The fundamental teaching of this school is the equality of all things and the unobstructed interpenetration of, and interrelation between, absolute reality with all phenomena. HUA YEN JING (Avatamsaka Sutra): A massive Mahayana Buddhist sutra translated from Sanskrit into Chinese in the fifth century, seventh century, and late eighth century. The sutra became quite popular among Chinese Buddhists, who believed that this sutra was a revelation from the Buddha's enlightenment while still absorbed in the ocean seal samadhi (hai yin san mei) under the bodhi tree. In China, this sutra eventually became the basis of the Hua yen school. The Ch'an school has always held it in especially high regard. KALPA (jie): An old Indian way of calculating an unimaginably long period of time an eon. These are of various lengths. The basic kalpa is 13,965 years long. One thousand such kalpas constitute a small kalpa (hinakalpa; xiao jie). Twenty small kalpas make a medium kalpa (antarakalpa; zhong jie), and four medium kalpas make a great kalpa (mahakalpa; da jie). The creation, continuation, destruction, and emptiness four phases of a world cycle are four kalpas. KARMA (ye): Lit. “action.” Basically, the law of cause and effect to which all sentient beings indeed all things are subject. Karma is broadly construed in Buddhism to include physical, verbal, and mental actions. It is also the cumulative causal situation affecting one's destiny as a result of past acts, thoughts, and emotions. KUNG AN: Lit. a “public case,” as in a law case. A Ch'an method of meditation in which the practitioner energetically and singlemindedly pursues the answer to an enigmatic question either posed by the master or that arises spontaneously. The question can be answered only by abandoning logic and reasoning, through directly generating and breaking through the “doubt sensation” under natural causes and conditions. Famous kung an encounters were recorded and used by masters to test their disciples' understanding, or they served as a catalyst for enlightenment. The term “kung an” is often used interchangeably with “hua t'ou.” MAHAYANA (da cheng): Lit. “great vehicle,” a branch of Buddhism, whose followers vow to attain Supreme Enlightenment for the sake of delivering all other sentient beings from suffering. MANI JEWEL (mo ni zhu): Symbolic of the precious inherent Buddha-nature (fo xing) in all sentient beings. NIRMANAKAYA (hua shen): See Transformation Body. NIRVANA (nie pan): Total extinction of desire and suffering, the state of liberation through full enlightenment. NO SELF (anatman; wu wo): The Buddha's central teaching that there is no isolated, self existing entity that can be grasped as the self; it is merely a conceptual construct from the illusory mind. PARAMITAS (bo luo mi): “Perfections” or ways for transcendence to liberation. The six paramitas are the main practices of Mahayana bodhisattvas: giving (dana; bu shi), morality (sila; chi jie), patience (ksanti; ren ru), diligence (vira; jing jin), meditation (dhyana; chan ding), and wisdom (prajna; bo re). The ten paramitas, practiced by great bodhisattvas above the Ten Grounds, consist of four more additions to the six paramitas: expedient means (upayakausalya; fang bian), vows (pranidhana; yuan), power (bala; Ii), and all knowing wisdom (jnana; zhi). PLATFORM SUTRA (Tan Jing): A scripture attributed to the seventh century Ch'an master, Huineng (638 713), who was the Sixth Patriarch in the Ch'an school and perhaps the most famous of Chinese patriarchs. He was the founder of the southern school of Ch'an, which emphasized sudden enlightenment. PRATYEKABUDDHA (bi zhi fo): A self enlightened being (du jue), one who has attained liberation from all suffering by contemplating dependent origination (yuan jue). RETRIBUTION BODY (bao shen): “Sambhogakaya.” One of the three bodies of the Buddha: body of beatitude the form of the Buddha that enjoys the fulfilment of vows in the Pure Lands. SAMADHI (ding): Like dhyana, samadhi also refers to states of meditative absorption, but it is a broader and more generic term than dhyana. Although numerous specific samadhis are mentioned in Buddhist scriptures, the term “samadhi” itself is flexible and not as specific as dhyana. In Mahayana sutras, the term samadhi is inseparable from wisdom. SAMATHA (she mo ta): A term designating the practice of calming or stilling the mind. However, in this sutra samatha refers to a practice after enlightenment, in which a practitioner emphasizes the cultivation of the still, mirrorlike nature of mind. See the chapter on Bodhisattva at Ease in Majestic Virtue for further inquiry. SAMAPATTI (san mo bo ti): A term referring to the four formless states of meditative absorption. However, in this sutra samapatti refers to a practice after enlightenment, in which a practitioner relies on illusory means of delivering sentient beings to eliminate illusions. See the chapter on Bodhisattva at Ease in Majestic Virtue for further inquiry. SAMBHOGAKAYA: See Retribution Body. SAMSARA (lun hui): The relentless cycle of birth and death and suffering in which ordinary, unenlightened sentient beings are deeply entangled. There are three realms within samsara: the desire realm (yu jie), the form realm (se jie), and the formless realm (wu se jie). SAMSKRTA (yo wei): With many nuances, samskrta can mean activity, production, contrived effort, conditioned things, or any process that results from karma. In this sutra, “practicing with samskrta” can mean practicing with attachments. SASTRA (lun): One of the “three baskets” of the Tripitaka. Sastra is a book of treatise, discourse, discussion, or commentary clarifying, or sometimes systematizing, Buddhist philosophical ideas from the sutras. SRAVAKAS (shen wen): Associated with the Hinayana tradition. Literally, “sound hearer,” one who has attained arhatship or at least the first of the four levels of sainthood from having heard the Buddha's teaching. SRIMALA SUTRA (Sheng man): A Mahayana scripture, it is outstanding for its commentary on the Tathagatagarbha theory and for the teaching that all sentient beings have the potential for Buddhahood. SURANGAMA SUTRA (Leng yen Jing): This Mahayana sutra is extremely important in shaping the uniqueness of Chinese Buddhism. It describes twenty five different perfect penetration samadhis to reach thorough enlightenment, the positive and negative experiences a practitioner may encounter, and fifty different outer path practices that one can stray into. SUTRAs (jing): Generally, scriptures. Specifically, the recorded “open” teachings of the Buddha that can be practiced by anyone. The distinctive mark of a Buddhist sutra is the opening line, “Thus have I heard.” This indicates that what follows are the direct teachings of Buddha, as remembered and recorded by his disciples. TATHAGATA (Ru lai): One of the ten epithets of a Buddha, which can mean “thus come” or “thus gone.” The Chinese translation of Tathagata means “thus come.” (contents) TATHAGATAGARBHA (ru lai zang): Womb, or store of the Tathagata the potential for Buddhahood in each sentient being. Another name for Buddha nature. TEN DIRECTIONS (shi fang): An expression for all directions: the four cardinal directions, the four intermediate directions, and the directions above and below. TEN TITLES OF THE BUDDHA: Thus come, Worthy of Offering, Right and Universal Knowledge, Perfect Clarity and Conduct, Understanding the World, Unsurpassable Worthy One, Instructor of People, Teacher of Heavenly and Human Beings, Buddha, the World Honored One. TEN POWERs (shi li): The complete knowledge of a Buddha: what is right or wrong in every situation; what is the karma of every being in the past, present, and future; all stages of dhyana and samadhi; the powers and dispositions of all beings; the desire and moral direction of every being; the actual condition of every individual in all the different vehicles of practice; the direction and consequence of all teachings; all causes of morality and the good and evil in their realities, i.e., to know all previous fives of sentient beings and their causes for rebirth; to know the future lives of all beings and their entrance to nirvana; and the destruction of all illusions of every kind. THIRTY SEVEN AIDS TO ENLIGHTENMENT (san shi qi dao pin): The thirty-seven aids to enlightenment are: four foundations of mindfulness (si nian chu), four proper fines of exertion (si zheng qin), four advance steps to power of ubiquity (si ru yi zu), five positive capacities (wu gen), five forces intensifying the five positive capacities (wu li), seven aspects toward enlightenment (qi jue zhi), and the eight fold noble path (ba zheng dao). TRANSFORMATION BODY: (hua shen) Nirmanakaya. One of the three bodies of the Buddha, the form that a Buddha manifests to facilitate the deliverence of sentient beings. TWENTY-FIVE EXISTENCES (er shi wu you): This is a classification of the samsaric realm of existence: the four continents, the four evil destinies, the six heavenly realms of desire, the four dhyana stages, the four stages of formlessnesss, the realm beyond conceptualization, and the realm of anagamin (a na han, those arhats who are reborn into the heavens in the realm of form or formless heavens where they will attain nirvana). TWELVE ENTRANCES (shi er ru): The six sense faculties and the six sense objects, or “dust.” TWO VEHICLES (er cheng): Paths or approaches to Dharma practice. The two vehicles refer to the vehicles of sravaka and pratyekabuddha. VAJRA (jin gang): A term that means as indestructible as a diamond and powerful as a thunderbolt. VEXATION (klesa, fan nao): The innate mechanism to possess and to act, tainted by an attachment to self, which in turn continues the cycle of samsara. Vexations include all kinds of mental states such as joy and resentment, sadness and happiness, as well as greed, hatred, delusion, arrogance, and doubt. WISDOM EYE (hui yan): That which perceives the true empty nature of all phenomena. SHENG-YEN Complete Enlightenment (Shambhala - Boston & London 1999) (contents) |
| 1. Phương tiện: Phương là phưong pháp, tiện là tiện dụng ; phương
pháp đem ra dùng thích hợp căn cơ của mỗi chúng sanh, mỗi thời đại,. mỗi
quốc độ nên gọi là phương tiện. 2. Du hí thần thông: Phật và Bồ Tát có thần thông tự tại vô ngại, vận dụng hóa độ chúng sanh, làm sự vui chơi của ḿnh, nên gọi là du hư. Lại có nghĩa: Bồ Tát đă lịch thiệp các pháp thần thông, do từ chứng ngộ chơn tánh mà hiển phát, vận dụng xuất nhập dễ dàng như chơi, không điều chi ngăn ngại, chẳng phải như thần thông của nhà ngoại đạo, nhị thừa do tu luyện mà có, c̣n bị ngại, nên gọi là du hí thần thông. 3. Tổng tŕ: Tiếng Phạn gọi là Đà la ni, Tàu dịch là Tổng tŕ, tức là chỉ cho công năng giữ ǵn các pháp lành khiến cho không mất, các pháp dữ không sanh, chia làm bốn món : 1) Pháp Đà la ni : với các Pháp Phật dạy nghe giữ ǵn không quên. 2) Nghĩa Đà la ni : với nghĩa các pháp giữ ǵn không quên. 3) Chú Đà la ni : do sức thiền định phát ra lời bí mật có thần hiệu không lường. 4) Nhẫn Đà la ni : an trú nơi thật tướng của các pháp. Trong luận Phật Địa, quyển thứ 5 có nói : Đà La ni là sức tăng thượng của niệm tuệ hay giữ ǵn vô lưọng Phật pháp. 4. Pháp môn: Giáo pháp của Phật nói ra là phép tắc khuôn mẫu cho thế gian. Các bậc Hiền, Thánh nương vào đó mà được nhập đạo, gọi là Pháp môn. Kinh Pháp Hoa, phẩm Phương Tiện nói “... dùng chữ pháp môn tỏ bày Phật đạo”. 5. Bạch y: Danh từ xưng gọi người thế tục, v́ người thế tục ưa thích mặc y phục trắng nên gọi là “bạch y”. 6. Ba cơi: Dục giới, Sắc giới, Vô Sắc giới. 7. Thiền duyệt: Sự vui thích trong cảnh thiền định. Khi nhập vào cảnh thiền định được nhàn tịnh, thư thới làm cho vui thích tâm thần. 8. Sát Đế Lợi: (Ksatriya) tàu dịch là Điền chủ, gịng vua ở xứ Ấn Độ. Một họ trong bốn họ : 1) Sát đế lợi, 2) Bà la môn, 3)Tỳ xá, 4)Thủ đà. 9. Bà la môn: (Brahmana) Tàu dịch là Tịnh hạnh, một gịng họ tu hạnh trong sạch, thờ trời Đại phạm thiên, ở xứ Ấn Độ. 10. Nội quan: Quan Bộ lại trong cung cấm nhà vua. 11. Phạm thiên: hoặc Đại phạm thiên vương là vua cơi trời sơ thiền nơi Sắc giới. Cơi sơ thiền có 3 từng trời : 1) phạm chúng, 2) Phạm phụ, 3) Đại phạm, đă xa ĺa sự dục nhiễm ở cơi Dục giới, thân tâm yên tịnh trong sạch nên gọi là Phạm thiên. 12. Đế Thích: Là vị trời chủ tể cơi Đạo Lợi Thiên trên chót núi Tu Di. Từng trời này có 33 cơi mà vị Đế Thích ở cơi chính giữa thống lănh 32 cơi kia. 13. Tứ Thiên Vương hộ thế: Bốn vị ở bốn phía ngang lưng chừng núi Tu Di, làm vị ngoại tướng giúp đỡ trời Đế Thích coi sóc dân gian, mỗi vị ủng hộ mỗi châu thiên hạ nên gọi là Tứ Thiên Vưong hộ thế : 1) Tŕ quốc thiên vương ở phương đông ; 2) Tăng trưởng thiên vương ở phương nam ; 3) Quảng mục thiên vương ở phương tây ; 4) Đa văn thiên vương ở phương bắc. 14. Vô tác: Không có thi vi tạo tác, là ư nói cái thân do nhân duyên hiệp thành, không có chủ tể nên nó không tự động tác chuyển vận được. (contents) 15. Như chốn không tụ: Như chỗ tụ lạc (xóm làng) trống không, vắng vẻ có bọn giặc cướp nưong ở, hoặc chỗ đồng trống có ác quỉ nhóm họp, là chỗ đáng ghê sợ, đáng nhàm chán không thể nương ở được. Thân con người cũng như thế, do tứ đại họp thành là đống không trơn, lại là ổ chứa nhóm tội lỗi, chiu mọi sự thống khổ bịnh hoạn già chết ép ngặt, nên đáng nhàm chán xa ĺa cũng như chốn không tụ kia. 16. Ấm : Năm ấm : sắc, thọ, tưởng, hành, thức. 17. Giới : 18 giới : 6 căn : nhăn, nhĩ, tỹ, thiệt, thân, ư ; 6 trần : sắc, thinh, huơng vị, xúc, pháp ; 6 thức : nhăn thức, nhĩ thức, tỹ thức, thiệt thức, thân thức, ư thức. 18. Nhập : 12 nhập : sáu trần : sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp xung nhập với 6 căn : nhăn, nhĩ, tỹ, thiệt, thân, ư. 19. Pháp thân : Là pháp giới tánh hay là chơn như. Thân có nghĩa là nhóm họp, nên Pháp thân là chỗ sở y chứa nhóm tất cả công đức Pháp tánh. Lại đức Phật lấy pháp tánh chơn như làm thân, nên gọi là pháp thân. 20. Giới, Định, Tuệ, Giải thoát, Giải thoát tri kiến : Năm món này gọi là ngũ phần Pháp thân : 1) Thân, khẩu, ư xa ĺa tất cả tội lỗi gọi là giới. 2) Chơn tâm đứng lặng ĺa tất cả vọng niệm gọi là Định. 3) Chơn trí sáng suốt chiếu tỏ các pháp gọi là Tuệ. 4) Thân tâm giải thoát không bị triền phược gọi là giải thoát. 5) Biết ḿnh thật giải thoát gọi là giải thoát tri kiến. Người tu hành nhờ giới, định, tuệ làm nhơn mà chứng được thể giải thoát, giải thoát tri kiến của Pháp thân là quả, nên gọi là ngũ phần pháp thân. 21. Từ, bi, hỉ, xả : Xem số 5 về phần chú thích ở phẩm trước . 22. Tam muội : Tàu dịch là Định Tâm, định trụ một cảnh, xa ĺa những sự loạn động. 23. Ba la mật (Paramita) : Tàu dịch có ba nghĩa 1) Cứu cánh, 2) Đáo bỉ ngạn, 3) Độ vô cực. Danh từ Ba la mật này là do đại hạnh của các vị Bồ Tát mà đặt tên. Chính ḿnh thật thành đại hạnh và giáo hóa cho người đến chỗ rốt ráo nên gọi “sự cứu cánh”. Nương theo dại hạnh của Bồ Tát được từ bờ sanh tử bên này tới bờ Niết bàn bên kia, nên gọi “đáo bỉ ngạn”. Nhờ đại hạnh mà được các pháp rộng răi sâu xa không bờ bến, nên gọi “Độ vô cực”. 24. Lục thông : Sáu món thần thông : 1) Thiên nhăn thông : con mắt thấy xa đến cả đại thiên thế giới, những vật nhỏ nhít như vi trùng, những vật có chất ngại, cản trở đều thấy được hết, thấy rơ các chúng sanh trong nhiều kiếp lâu xa, chết ở cơi nào, sanh về cơi nào đều thấy rơ rệt. 2) Thiên nhĩ thông : lỗ tai nghe xa đến cả thế giới, nhẫn đến tiếng rung động hết sức nhỏ, những tiếng nói của các loại đều nghe được hết. 3) Tha tâm thông : hiểu biết được tâm nỉệm tư tưởng của tất cả chúng sanh. 4) Túc mạng thông : biết rơ những kiếp trước của ḿnh và của chúng sanh không điều ǵ ngăn ngại. 5) Thần túc thông : được các pháp thần thông biến hóa tự tại. 6) Lậu tận thông : trừ sạch hết thảy phiền năo. 25. Tam minh : l) Túc mạng minh : biết được những việc sống chết đời trước của ḿnh và của tất cả chúng sanh . 2) Thiên nhăn minh : biết được những việc sống chết đời sau của ḿnh và của tất cả chúng sanh. 3) Lậu tận minh : biết được những sự khổ hiện tại, dùng trí tuệ trừ sạch hết các phiền năo. 26. Ba mươl bảy phẩm trợ đạo : 4 pháp niệm xứ ; 4 pháp chánh cần ; 4 pháp như ư túc ; 5 căn ; 5) lực ; 7 pháp giác chi ; 8 pháp đạo phần. 37 pháp này giúp cho người tu hành thành tựu đưọc đạo quả nên gọi là trợ dạo. 4 pháp niệm xứ: niệm ]à tâm năng quán (tâm hay quán sát), xứ là cảnh sở quán (cảnh bị quán sát). V́ chúng sanh vọng chấp thân ngũ ấm này, nên Phật nói 4 phép quán để đối trị : 1) Quán thân bất tịnh : Quán sát thân này là vật nhơ bẫn. 2) Quán thọ là khổ: Quán sát sự thọ lănh của thân tâm là khổ. 3) Quán tâm vô thuờng : Quán sát tâm thức luôn luôn sanh diệt không thường trụ . 4) Quán sát vô ngă: Quán sát các pháp không có chủ tể. 4 pháp chánh cần: 1) Đoạn những ác pháp đă sanh ; 2) Đoạn những ác pháp chưa sanh ; 3) Làm cho các pháp lành tăng trưởng ; 4) Làm cho các pháp lành chưa sanh được sanh. 4 pháp như ư túc : 1) Dục như ư túc : có tâm ham muốn tu tập các pháp lành th́ được như ư. 2) Niệm như ư túc : quán sát cảnh ǵ mà nhứt tâm chuyên chú vào đó th́ được như ư. 3) Tinh tấn như y túc : do tinh tấn mà tu tập các pháp lành được như ư. 4) Tư duy như ư túc : do suy nghĩ mà tu tập được kết quả. 5 căn : 1) Tín căn : tin theo chánh đạo và trợ đạo. 2) Tinh tấn căn : là sự dơng mănh tu theo thiện pháp ; 3) Niệm căn : ghi nhớ các pháp chánh đạo và trợ đạo ; 4) Định căn : nhiếp tâm theo chánh đạo ; 5) Huệ căn : nhờ có dịnh mà chân tánh tự sáng suốt không phải ở ngoài vào. 5 lực: cũng như ngũ căn nhưng v́ thật hành theo ngũ căn th́ căn lành có sanh, song gốc ác chưa phá hết nên phải gia công tu tập thêm khiến cho thiện căn tăng trưởng. Khi thiện căn thành thục, các ác pháp khỏng c̣n, nên gọi là ngũ lực. 7 pháp giác chi: Giác là tỏ, nghĩa là tỏ biết pháp tu chơn hay ngụy. Chi là ngành, nghĩa là 7 pháp này có chi phái khác nhau không xen lẫn nhau nên gọi là 7 pháp giác chi hay là 7 pháp giác phần : l) Trạch pháp giác chi : dùng trí tuệ quan sát các pháp, giản trạch rơ ràng chơn ngụy. 2) Tinh tấn giác chi : dơng mănh chuyên tâm tu tập các pháp chơn chánh. (Không làm theo những khổ hạnh sai lầm của ngoại đạo) luôn luôn không gián đoạn. 3) Hỉ giác chi : Khởi tâm vui mừng khi ngộ được chơn pháp. Mừng này chẳng phải như những lối mừng theo các việc thường t́nh điên đảo hư vọng, mà là mừng được an trụ nơi pháp chơn chánh. 4) Trừ giác chi : đoạn trừ phiền năo thô trọng làm cho thân tâm nhẹ nhàng thư thới, xa ĺa các pháp hư giả, tăng trưởng công đức chơn thiện. 5) Xả giác chi : ĺa bỏ tất cả pháp chơn, vọng, ḷng rổng rang b́nh đẳng không tưởng dến. 6) Định giác chi : nhứt tâm an trụ một cảnh, xa ĺa vọng tưởng tán loạn. 7) Niệm giác chi : thường ghi nhớ pháp tu rơ ràng khiến cho định, tuệ b́nh đẳng. Lúc tâm hôn trầm nhớ ngay đến ba chi giác : trạch pháp, tinh tấn, hỉ giác mà quán sát các pháp cho khỏi hôn trầm. Lúc tâm loạn vu vơ, nghĩ ngay đến ba chi : “Trừ giác” để trừ sạch các lỗii vê thân miệng ; “Xả giác” để xả tiêu cái trí quán sát ; “Định giác” để vào nơi chánh định thu nhiếp cái tâm tán loạn, cho kḥi xao động vu vơ. 8 pháp đạo phần: 1) Chánh kiến : sự hiểu biết chơn chánh. 2) Chánh tu duy : sự suy nghĩ chơn chánh. 3) Chánh ngữ : nói những lời chơn chánh không hư vọng. 4) Chánh nghiệp : hành động chơn chánh. 5) Chánh mạng : lấy sự khất thực để nuôi sống thân mạng. 6) Chánh tinh tấn : tu theo giới, định. tuệ một ḷng tinh chuyên không gián đoạn. 7) Chánh niệm : ghi nhớ nhữmg pháp chơn chánh. 8) Chánh định : thu nhiếp thân tâm thường được tịch tịnh. 27. Chỉ quán : Tiếng Phạn là Xa ma tha Tỳ bác xá na, Tàu dịch là chỉ quán hay là định tuệ, tịch chiếu, minh tịnh. Chỉ : là ngăn dửt tư tuởng vọng niệm, đoạn trừ giác quán sai lầm, đối với đế lư không lay động. Quán : là trí quán sát phân biệt, hiểu rơ danh tướng các pháp nhơn duyên sanh diệt, khế hội vào lư chơn như. 28. Thập lực, tứ vô sở úy, thập bát bất cộng : đă giải nơi phẩm trước. 29. Vô thượng chánh đẳng chánh giác : chỗ giác ngộ của Phật không c̣n ai hơn nữa gọi là Vô thượng, xa ĺa tà vọng gọi là Chánh, ngộ được chơn lư nên gọi là Giác. Phát tâm Vô thượng chánh đẳng chánh giác là phát tâm mong cầu trí giác vô thượng, quả Phật cứu cánh. 1. Đệ tử : Em, con, nghĩa là theo đạo thầy tṛ, thời Thầy coi tṛ như em, nên dùng theo cách đối với người em và cư xử. Tṛ thờ Thầy như cha, nên lấy theo đạo lư con người mà phụng sự Thầy. Thầy tṛ đối đăi với nhau nên xưng là “Đệ tử”. Lại có nghĩa : Giác ngộ sau Phật gọi là em (đệ). Trí giác ngộ nhờ Phật phát sinh gọi là con (tử). Hai chữ “Đệ tử”, ở đây chuyên chỉ cho hàng Thanh Văn. Dẫu biết rầng Phật là Đạo sư trong ba cơi, cha lành của bốn loài, thời ai chẳng phải là đệ tử của Phật. Nhưng v́ hàng Thanh Văn là những bậc xuất gia, theo Phật nghe pháp, hiểu biết, ngộ đạo chứng quả, nhiếp về số chúng tăng giữ ǵn ngôi Tam Bảo, làm mô phạm cho ba cơi, hằng theo hầu Phật châu du giáo hóa khắp nơi. Chắng phải như hàng tại gia, tuy tin Phật mà c̣n phụng sự quân thân, hàng Bồ Tát dù khế hợp Phật đạo, mà lại tùy cơ tùy chỗ ứng hiện giáo hóa không định, nên trong kinh thường gọi Đệ tử là riêng chỉ cho hàng Thanh Văn vậy. 2. Xá Lợi Phất : (Sariputra) Tàu dịch là “Thu tử”, nghĩa là con bà “Thu Lộ”. Ông là người trí tuệ cao siêu, biệt tài mẫn thiệp. Khi ông c̣n ở trong bụng mẹ, đă xui cho mẹ biện luận giỏi hơn người cậu là Cu Si La (Kansthla). Đến khi ông lên 8 tuổi đă có tài diễn thuyết, cả 16 nước không ai nghi luận bằng. Sau ông theo học đạo Phật, mới bảy ngày đă thông hiểu các Pháp, nên gọi là Trí tuệ đệ nhất. 3. Diệt tận định : (Nirodbasamapatti) cũng gọi Diệt thọ tưởng định : nghĩa là diệt hết 6 thức tâm vuơng và tâm sở không c̣n khởi hiện hạnh. Hàng nhị thừa từ quả thứ ba sắp lên, tạm tưởng nhập Niết bàn thời nhập định này, thuộc về thánh quả chớ chẳng phải như vô tâm định của ngoại đạo. 4. Niết Bàn : (Nirvana) cũng gọi là Nê hoàn. Tàu dịch Diệt độ : Nghĩa là dứt hết phiền năo nghiệp chướng vượt khỏi ṿng sanh tử. Lại dịch là Viên tịch : Đức đầy đủ khắp trần sa là “Viên”, bặt dứt nghiệp chướng khổ lụy, gọi là “Tịch”. Cũng chỉ cho bản tánh tịch tịnh, rời tất cả pháp sanh diệt khổ lụy. 6. Mục Kiền Liên : (Mua Dgalyayana) : Tàu dịch : họ Thái Thúc. Ban sơ ông tu theo ngoại đạo đă lâu mà không công hiệu ǵ, sau nhờ ông Xá Lợi Phất thuật lại bài kệ Nhân duyên cho ông nghe, liền tỏ ngộ : theo Phật tu hành chứng quả Thanh Văn, đặng phép Thần thông bậc nhất. 6. Chúng sanh cấu : Các tâm chấp ngă, chấp có chúng sanh. Trên bản thể chơn pháp không có chúng sanh, nếu chấp có chúng sanh thành nhơ chơn pháp, nếu ngộ được chơn pháp không có chúng sanh, thời cái nhơ chấp trước kia không c̣n nữa. 7. Giác quán : Cũng gọi là Tầm Từ : Suy nghĩ bằng cách tâm niệm vội vàng thô động gọi là giác. Suy nghĩ chín chắn bằng tâm nhỏ nhiệm gọi là quán. Hai món này làm chướng ngại rối loạn cho tâm định, lại làm nguyên nhân phát khởi ra lời nói năng. Nếu ĺa Giác Quán th́ không c̣n lời nói năng. 8. Ngă sở : Ngă : Ta, là lối ngoại đạo, phàm phu chấp chính thân ta có một chủ tể hằng c̣n, hay ngoài thân có đấng chủ tể thường c̣n cùng khắp, thọ dụng tất cả và hay sanh vạn vật. Ngă sỡ : vật sở hữu, phụ thuộc của Ngă (ta), ngă là chủ của vạn vật, vạn vật là sở hữu của ngă. Đây là do tính chấp có ngă mới có ngă sở. 9. Thực tế : Cùng cực thật lư của bản thể vũ trụ, Pháp tánh chơn như. 10. Sáu trần : Sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp. 11. Không, Vô tướng. Vô tác : Gọi là tam không. Ba môn này đều nói về Lư Không, cũng gọi là Tam tam muội. 1) Không tam muội : Quán các pháp từ nhơn duyên sanh, không có ngă và ngă sở. 2) Vô tướng tam muội : Xa ĺa những tướng Sắc, Thinh, Hương, Vị, Xúc và tướng Nam, tướng Nữ. 3) Vô tác tam muội : Đối với các pháp xả hết tâm mong muốn, không c̣n sự tạo tác 12. Đại Ca Diếp : Tàu dịch là Ẩm Quang, nghĩa là hào quang chói sáng trùm hết các ánh sáng khác. Nguyên kiếp trước ông chung đậu vàng với người ta và ra công thiếp tượng Phật, nhờ công đức ấy, nên đời đời cảm đặng cái báo thân sắc vàng ánh chóí. Khi gặp Đức Phật ra đời giáo hóa, ông nguyện theo tu hành, sau lănh thọ đặng chánh pháp. Trong hàng Đại đệ tử, ông là đức hạnh bực nhất, cũng là khổ hạnh bực nhứt nữa. 13. Như trí chứng : Tức là khi Thật trí chứng chơn lư thành tựu đạo quả, toàn thân nhẹ nhàng an vui mà không sanh đắm nhiễm ; ư nói thân chạm lánh các vật tốt, xấu, êm ấm v.v... cũng không có cảm thọ mê đắm như trí chứng vậy. 14. Bát tà : 1. Tà kiến, 2. Tà tư duy, 3. Tà ngữ, 4. Tà nghiệp, 5. Tà mạng, 6. Tà phương tiện, 7. Tà niệm: 8. Tà định. Trái với Bát chánh đạo thời gọi là Bát tà. 15. Bát giải thoát : Cũng là bát bội xả. Nghĩa là tám pháp thiền định này có công năng xa ĺa, trăi bỏ tất cả phiền năo được giải thoát những sự triền phược trong ba cơi. 1) Nội hữu sắc tướng ngoại quán sắc : V́ muốn diệt trừ ḷng tham đắm, người tu hành trước phải quán thân ḿnh là vật nhơ nhớp, nhưng v́ c̣n ḷng tham đối với thân người, nên cũng phải quán cái thân ngựi khác cũng như thế. 2) Nội vô sắc tướng ngoại quán sắc : Mới diệt được sắc tướng trong thân nhưng ḷng tham dục đối với người ở cơi Dục khó đoạn hết, nên cũng c̣n quán tướng người khác bất tịnh. 3) Tịnh bội xả thân tác chứng : Đến đây không c̣n tham trước tướng bất tịnh ở ngoài, chỉ ở trong cảnh định luyện tập tâm sắc quang minh trong suốt (Tịnh Bội xả). Tâm đă sáng suốt th́ vui càng tăng trưởng đầy khắp trong thân (thân bội xả). 4) Hư không xứ bội xả : Người tu hành diệt được ḷng tham muốn sắc thân bất tịnh của ḿnh và của người, được nhứt tâm duyên “Không” cùng với “Không” tương ứng, tức nhập được định “Vô biên hư không xứ”. 5) Thức xứ bội xả : Do xả Hư không xứ định, nhứt tâm duyên thức. Lúc nhập định này, tức quán định, nhàm chán không ưa đắm nữa. 6) Vô sở hữu xứ bội xả : Do xả thức xứ, nhứt tâm duyên Vô sở hữu xứ. Lúc nhập định này, tức quán định y nơi năm uẩn đều không thật nên không c̣n ái trước nữa. 7) Phi hữu tưởng, Phi vô tưởng xứ bội xả : Do xả vô sở hữu xứ định, nhứt tâm duyên phi hữu tưởng, phi vô tưởng. Lúc nhập định này, y nơi năm uẩn đều không thật, nên tâm sanh nhàm chán. 8) Diệt thọ tưởng bội xả : V́ nhàm chán cái tâm tán loạn nên nhập định cho diệt hẳn tâm ấy đi. Khi đắc định cả rồi th́ thành ra tám đạo giải thoát nên gọi là Bát giải. 16. Định ư : Tức tịnh tâm. Tu thiền định xa ĺa ư tán loạn. 17. Thanh Văn : Hàng đệ tử Tiểu thừa y theo chánh giáo của Phật dạy, tu tập pháp Tứ đế, đoạn Kiến hoặc và Tư hoặc, chứng chánh quả. Có 4 bực: 1) Tu đà hoàn (Dự lưu quả), 2. Từ đà hàm (Nhứt lai quả), 3. A na hàm (Bất lai quả), 4. A la hán (Vô sanh quả). 18. Bích Chi Phật : Thuộc về trung thừa có 2 hạng : 1) Độc Giác : ra đời không gặp đặng Phật và giáo pháp, do căn lành sẵn có, ngó thấy cảnh tang thương, hoa tàn, lá úa v.v... ngộ lư vô thường, phát tâm xuất ly dục trần, tự tu tập pháp vô thường quán, chứng quả vô sanh khỏi ṿng sanh tử trong tam giới ; 2) Duyên Giác : Ra đời gặp Phật và giáo pháp, tu tập theo phép quán 12 nhơn duyên chứng quả vô sanh (Đồng bực A La Hán của Thanh Văn). 19. Tu Bồ Đề : (Shabuti) Tàu dịch là Không Sanh. Bực Đại A La Hán tỏ ngộ lư chơn không, bực nhứt trong hàng Thanh Văn. 20. Ngũ nghịch : 1) Giết cha ; 2) Giết mẹ ; 3) Giết A La Hán ; 4)Phá ḥa hợp của chúng Tăng ; 5) Làm cho thân Phật chảy máu. 21. Tứ Đế : 1) Khổ đế : tất cả cảnh khổ trong ba cơi như sanh, già, bịnh, chết v.v... 2) Tập đế : Nguyên nhân tất cả cảnh khổ, tức phiền năo tham, sân, si v.v. chứa nhóm kết thành. 3) Diệt đế : Tịch diệt Niết bàn ; dứt hết phiền năo nguyên nhân thống khổ, khỏi hẳn sanh tử an vui vắng lặng. 4) Đạo đế : Các Thánh đạo, những phương pháp tu hành để đoạn phiền năo, chứng Thánh quả. 22. Lục sư ngoại đạo : Sáu ông Thầy chủ trương học thuyết ngoại đạo : 1) Phú Lan Na, chủ trương thuyết đoạn diệt ; 2) Mạt Già Lê, chủ trương thuyết tự nhiên sinh ; 3) San Xà Gia, chủ trương thuyết không tu hành ; 4) A Kỳ Đa, chủ trương khổ hạnh ; 5) Ca Na, chủ trương thuyết ngụy blện ; 6) Ni Càn Đà, chủ trương thuyết định mạng, tức Ấn Độ giáo bây giờ. 23. Vô tránh tam muội : Là môn chánh định cao siêu hơn hết trong các môn chánh định của hàng Thanh Văn. Môn định này do v́ liễu ngộ lư không, nên bỉ, ngă đều quên, không làm tổn năo chúng sanh, lại hay khiến chúng sanh không khởi phiền năo. 24. Ba đường ác : Đia ngục, Ngạ quỉ, Súc sanh. 25. Phú Lâu Na Di Đa La Ni Tử : (Purnamaitrayaniputra) Tàu dịch là Măn Từ Tử, nghĩa là con của ông Măn (cha) bà Tữ (mẹ). ông có tài thuyết pháp bực nhứt trong hàng Thanh Văn. 26. Ma Ha Ca Chiên Diên : (Maha Katyayana) Tàu dịch Văn Sức, nghĩa là nói năng diu dàng, biện luận rành rẽ. Ông là người có biện tài bực nhứt trong hàng Tỳ kheo. |
27. Vô thường : Tất cả pháp trong đời sanh diệt dời đổi phút chốc không dừng
gọi là Vô thường. Trong Trí Độ Luận về quyển 23 nói : “Tất cả pháp hữu vi
đều vô thường v́ chập chập sanh diệt, v́ thuộc nhơn duyên vậy”. 28. Khổ : Những việc bức năo thân tâm gọi là khổ, như sanh, già, bịnh, chết v.v... 29. Không : Các pháp do nhân duyên sanh ra, t́m xét cùng tột không có thật thể, nên gọi là không. 30. Vô ngă : Thân thể chỉ do ngũ uẩn giả hợp không có chủ tể thường nhứt. Các pháp đều do nhân duyên sanh cũng không có ngă thể thường nhứt. Trong kinh Kim Cang nói : người thông suốt được pháp vô ngă, Như Lai gọi là Chơn Bồ Tát. 31. Tịch diệt : Tiếng Phạn gọi là Niết Bàn. Lư thể tịch tịnh ĺa tất cả tướng gọi là Tịch Diệt. 32. Thật tướng : Tướng chân thật không giả dối, tức là chỉ cho bản thể vạn hữu trong vũ trụ. Bản thể ấy có khi gọi là Pháp tánh, Chơn như hay Thật tướng. Danh từ tuy khác mà thể là một. 33. A Na Luật : (Aniruddha) cũng gọi A Nậu Lầu Đà. Tàu dịch là Như ư. Nghĩa là kiếp trước ông có cúng dường một vị Phật Bích Chi, nên đời đời cảm đặng quả báo phú túc, chỗ cầu đều măn nguyện. Khi ông mới nhập đạo, tánh hay ưa ngủ, bị Phật quở trách ông tự hổ, tinh tấn tu tập thức luôn bảy ngày đêm đến nỗ́ hai mắt không thấy đường, nhờ Phật dạy tu pháp “Kim cang tam muội” nên sau ông đặng Thiên nhăn bực nhứt. 34. A Ma Lặc : Thứ trái cây h́nh giống trái Binh Lang (trái cau) ăn nó trừ được bịnh phong lănh. 35. Ngũ thông : 1. Thiên nhăn thông, 2. Thiên nhĩ thông, 3. Tha tâm thông, 4. Túc mạng thông, 5. Thần túc thông. 36. Chơn thiên nhăn : Là mắt của Phật, Phật hằng ở trong định, vạn tượng đều hiện trước mắt, chưa từng không thấy, mà chưa từng có thấy, nên nói không có hai tướng. 37. Ưu Ba Ly : (Upali) Tàu dịch là Cận Chấp, nghĩa là nói lúc Phật làm Thái tử, ngài Ưu Ba Ly làm quan đại thần: thân cận giúp cho Thái tử, sau theo Phật xuất gia, chứng quả A La Hán, ngài là bực giữ luật thứ nhứt. 38. Nhạo thuyết biện tài : Bồ Tát do nội trí phát sáng hay tùy thuận căn tánh chúng sanh ưa nghe pháp mà diễn nói một cách viên dung vô ngại. 39. La Hầu La : (Rahula) Tàu dịch là Phú Chướng, nghĩa là bị ngăn chướng ở trong thai mẹ 6 năm mới sanh ra, ông là con của Phật Thích Ca. Khi bà Da Du Đà La sanh ông ra, nhằm lúc thần A tu la lấy tay che khuất mặt trời, v́ thế nên dặt tên ông là La Hầu La. Trong kinh Nhân Duyên nói : Trong 10 người đệ tử lớn của Phật, ông La Hầu La là mật hạnh bực nhứt. Đến hội Pháp Hoa, ông được thọ kư sau sẽ thành Phật hiệu là “Đạo thất Bảo Hoa Như Lai”. 40. Chuyển Luân Vương : có bốn : 1. Thiết Luân Vương cai trị một châu thiên hạ; 2. Đồng Luân Vương cai trị 2 châu thiên hạ; 3. Ngân Luân Vương cai trị 3 châu thiên hạ; 4. Kim Luân Vương (cai trị 4 châu thiên hạ). V́ phước nghiệp đời trước, nên khi làm vua, có xe báu tự nhiên, hoặc bằng sắt, đồng, bạc, vàng hiện ra, vua ngồi xe đó đi tuần hay dẹp giặc trong cơi ḿnh cai trị nên gọi là Chuyển Luân Thánh Vương. 41. Hữu vi : Các pháp có tạo tác sanh diệt, tức là chỉ tất cả hiện tượng biến thiên trong vũ trụ. 42. Vô vi : Vi là thi vi tạo tác, vô vi là cái không có thi vi tạo tác lại không bị bốn tướng Sanh, Trụ, Dị, Diệt cai quản, tức là bản thể chơn lư. 43. Sáu mươi hai món kiến chấp : Đối với pháp ngũ ấm (sắc, thọ, tưởng, hành, thức) mỗi ấm phái ngoại đạo khởi 4 món kiến chấp sai lầm : 1) Chấp sắc lớn ngă nhỏ, ngă ở trong sắc ; 2) Chấp ngă lớn sắc nhỏ, sắc ở trong ngă ; 3) Ngoài sắc chấp ngă riêng ; 4) Ngă tức là Sắc. Sắc ấm như thế th́ các ấm kia cũng thế, cộng thành 20 kiến, trải ba đời nhơn thành 60 kiến, thêm hai phần căn bản là Đoạn kiến và Thường kiến, thành 62 món tà kiến. V́ rừng kiến chấp sai lầm ấy, nên người đời không chừa một tội lỗi nào mà không làm. 44. Ngu đạo : Năm đường : Trờí, người, ngạ quỉ, súc sanh, địa ngục. 45. Ngũ nhăn : 1) Nhục nhăn : Mắt thịt thấy gần không thấy xa, thấy ngoài không thấv trong, v́ bị sắc chất ngăn ngại ; 2) Thiên nhăn : Mất của chư Thiên nhơn tu thiền định mà thành. Mắt này có thể thấy tất cả xa gần, trước sau, trên dưới, ngày đêm, v́ không có sắc chất làm ngăn ngại ; 3) Huệ nhăn : mắt của hàng nhị thừa (Thanh Văn, Duyên Giác) quán thấy tất cả đều không ; 4) Pháp nhăn : mắt của Bố Tát. Bồ Tát v́ độ sanh dùng Pháp nhăn thanh tịnh quán khắp tất cả các pháp và tất cả chúng sanh đem những món phương tiện dạy dỗ khiến họ tu chứng ; 5) Phật nhăn : Mắt của Phật, do trí tuệ viên măn cứu cánh của Phật có đủ bốn con mắt trước nhưng có phán đặc biệt hơn, như : Người thấy rất xa, Phật lại thấy rất gần, người thấy tối tăm, Phật lại thấy sáng, cho đến không việc ǵ mà Ngài không thấy, không biết, không nghe, không cần để ư mà đều thấy nghe tất cả. 46. Ngũ căn : 1. Tín căn ; 2.Tấn căn ; 3. Niệm căn ; 4. Định căn ; 5. Huệ căn đă giải nơi 2 phẩm trong phần 37 phẩm trợ đạo số 26). 47. Ngũ lực : Tức tu năm căn trên được tăng trưởng có thế lực phá trừ 5 chướng : 1) Tín lực : tín căn tăng trưởng, phá các ḷng tin sai lầm mù quáng; 2) Tấn lực : tinh tấn căn tăng trưởng phá được tính lười biếng của thân tâm; 3) Niệm lực : niệm căn tăng trưởng phá được các niệm sai lầm tà vạy ; 4) Định lực : định căn tăng trưởng phá được các tư tưởng loạn dộng ; 5) Huệ lực : huệ căn tăng trưởng phá được các sự mê lầm trong 3 cơi. 48. Tạp ác : Các việc không lành của tâm tạp nhiễm gây tạo. Hai chữ tạp ác đây, ư nói, dù làm mọi việc phước thiện mà tâm tạp nhiễm tán loạn cũng gọi là tạp ác. Chỉ dứt trừ vọng tưởng đến đạo lư cứu cánh Niết Bàn mới gọi là ĺa các tạp ác. 49. Vô thượng Bồ đề : Tức trí giác tuyệt đối, cũng như chữ Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, có giải ở trước. 50. A Nan : Nói đủ A Nan Đà (Anada). Tàu dịch là Khánh Hỷ, ông là con chú bác với Phật Thích Ca, học rộng. nhớ nhiều là bực đa văn thứ nhứt trong hàng Thanh Văn đệ tử. 51. Kim cang : Một chất rất cứng chắc không chi phá vỡ nó được, mà nó lại hay phá vỡ các thứ cứng 52. Pháp thân : Có 3 thứ : 1) Pháp Hóa sanh thân, tức là thân Kim cang; 2) Ngũ phần pháp thân (đă giải nơi phẩm 2) ; 3) Thật tướng của các pháp, đồng hợp thành thân Phật. 53. Tư dục thân : Thân h́nh do tư tưởng ái dục đợi duyên ḥa hiệp sanh ở trong 3 cơi. 54. Vô lậu : Không c̣n rơi lọt, tức từ các bực Thánh trong hàng Thanh Văn. Bồ Tát tu hành đă dứt hết phiền năo, tự tâm thanh tịnh giải thoát, không c̣n nghiệp chướng rơi lọt vào trong ba cơi sanh tử nữa nên gọi là vô lậu. 55. Năm món trược : 1) Kiếp trược : thời gian biến đổi không ngừng có đủ 4 món trược dưới đây : 2) Kiến trược : sự thấy biết sai lầm, tin nhận tà vạy, chính là những món “Lợi sử” vậy. 3) Phiền năo trược : tham sân lững lẫy, si mê điên đảo v.v... chính là những món “Độn sử’ vậy. 4) Chúng sanh trược : sanh tử, tử sanh nối luôn không dứt. 5) Mạng trược : thọ mạng ngắn ngủi. 56. Bổn duyên : Do lai duyên sự của ḿnh. 1.Bồ tát: Nói đủ là Bồ Đề Tát Đỏa [Bodhisatra] Tàu dịch là Giác hữu t́nh, nghĩa là tự ḿnh đă giác ngộ, lại hay giác ngộ cho chúng sanh. Bồ Tát có 3 bực : A) Những người mới phát tâm tu hành cầu pháp Đại thừa, tu hạnh Bồ Tát, là Bồ Tát mới phát tâm. B) Những người học đạo Đại thừa đă lâu đời, chứng đặng bực Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hướng cho đến Thập Địa là bực Bồ Tát tu lâu. C) Bồ Tát chứng bực Đẳng giác (kề Phật gọi là Bổ xứ Bồ Tát). 2. Di Lặc : (Maitreya) Tàu dịch là Từ Thị, là họ, tên là A Dật Đa. Ngài tu hạnh từ tâm không ai sánh bằng, sau sẽ ra đời nối Đức Phật Thích Ca mà thuyết pháp độ sanh gọi là Bổ xứ Bồ Tát. 3. Bất thối chuyển : Theo Đại thừa pháp tướng có 3 bực : 1) Vị bất thối : Từ khi phát tâm tin chắc lư Đại thừa, trải muôn kiếp tu nhơn vào bực Thập trụ rồi không c̣n thối đọa trong đường sanh tử nữa. 2) Hạnh bất thối : Đă vào bực Sơ Địa, nơi hạnh lợi tha không c̣n lui sụt. 3) Niệm bất thối : từ bực Bát địa nhẫn lên đặng Diệu trí vô công dụng, mỗi niệm mỗi niệm thẳng vào biển quả chơn như, không c̣n một niệm nào thối chuyển. 4. Thọ kư : Đức Phật đối với chúng sanh phát tâm Đại thừa trao cho lời kư về sau ở nơi kiếp nào, sẽ thành Phật hiệu là ǵ, cơi nước tên chi và trụ thế bao lâu, độ sanh bao nhiêu. 5. Vô sanh : Chơn lư Niết bàn không sanh không diệt. 6. Chánh vị : Tức thật tướng thường trú Niết bàn của Tiểu thừa cũng gọi là chánh vị; chính là quả vị để tu chứng. 7. Bồ đề tướng : Cái tướng không tướng là tướng Bồ Đề 8. Chướng nguyện : Chơn như đạo lư không có sự mong muốn nên ngăn tất cả sự nguyện cầu. 9. Bất nhị :Không hai; Ư và Pháp là hai mà Bồ đề là vô tâm ư th́ c̣n có pháp ǵ nữa, nên nói là không hai. 10. Các nhập không nhóm : 6 nhập trong và ngoài, tức 6 căn và 6 trần xung nhập nhau. Tự tánh nó vốn không, nên nói là không nhóm. 11. Quang nghiêm : Là dùng trí tuệ quang minh và phước đức quang minh trang nghiêm Pháp thân thanh tịnh, gọi là Quang nghiêm. 12. Đồng tử : Chẳng luận là tuổi trẻ mới gọi là Đồng tử, mà những vị tu hành từ nhỏ tới già trọn không phạm dâm dục, không mất hạnh thanh tịnh đều được gọi là Đồng tử. 13. Đạo tràng : Là chỗ của đức Phật thành đạo như : ṭa Kim Cang; hoặc chỗ cúng dường đức Phật, chỗ tu tập ngồi thiền, nơi chùa chiền cho đến những hạnh Pháp tu hành đắc đạo như trực tâm, thâm tâm v.v... cũng gọi là Đạo tràng. 14. Điều nhu : Đối trị phiến năo làm cho mềm đi. 15. Đa văn : Rộng nghe Phật pháp, y theo chỗ nghe mà thật hành gọi là Đa văn. 16. Chánh quán : Quán hiệp đúng như lời kinh Phật dạy là chánh quán, nếu quán khác là tà quán. 17. Nhứt thiết chủng trí : Trí của Phật biết rơ tất cả đúng như thật. 18. Tŕ Thế Bồ Tát : Là vị Bồ Tát giữ ǵn Phật pháp, đem giáo hóa chúng sanh trong đời. 19. Ba tuần : Tàu dịch là : Ác giả, sát giả tên thứ Ác ma có ác ư, làm các việc ác, thường muốn làm dứt mất huệ mạng của người tu hành. 20. Kiều Thi Ca : Là họ của trời Đế Thích, tên là Thích Đề Hoàn Nhơn. 21. Tu pháp bền chắc : Có 3 pháp bền chắc là ở nơi thân mạng và của cải đều quên bỏ, mà tu hành theo chánh đạo, sẽ được cái thân bất hoại, mạng vô cùng, của vô tận, dù cho trái đất cháy tan, kiếp số có cùng tận, mà 3 món ấy đều không tận, nên nói là bền chắc. 22. Chánh sĩ : Tiếng Phạn là Bồ Tát, dịch là Chánh Sĩ, nghĩa là bực cầu chánh đạo tu hạnh Đại thừa. 23. Ngũ dục : Năm món làm khởi tâm ham muốn của người: 1) Sắc, 2) Thinh, 3) Hương, 4) Vị, 5) Xúc. Lại có chỗ nói : 1) Của cải, 2) Sắc đẹp, 3) Uống ăn, 4) Danh dự, 5)Ngủ nghỉ. 24. Vui ba môn giải thoát, không vui phi thời : Ba môn 1)Không, 2)Vô tướng, 3)Vô tác. Ba thừa đều noi theo tu tập gọi là môn, cởi mở sự ràng buộc gọi là giải thoát. Tu hành chưa đến chỗ cùng tột, giữa chừng muốn thủ chứng như hàng Nhị thừa, đó là Phi Thời. Hàng Bồ Tát không muốn như thế nên nói là không vui phi thời. 25. Trưởng giả tử Thiện Đức : Là vị trưởng giả có căn lành đầy đủ, cội đức trồng sâu nên xưng là Thiện Đức. 26. Pháp thí : Thí có 3 cách : 1) Tài thí : là dùng của cải bố thí cho người; 2) Tâm thí : dùng tâm từ, tâm b́nh đẳng ban sự vui cho người. 3) Pháp thí : nói pháp độ người làm những việc lợi ích chúng sanh hiện tại và vị lai. 27. Ngă : Phần tác động chủ tể. 28. Pháp : Phần thể chất, h́nh tượng, nghĩa lư, vũ trụ. 29. Lục niệm : 1) Niệm Phật : tuởng niệm đấng thực hiện sự thực; 2) Niệm Pháp : tưởng niệm sự thực; 3) Niệm Tăng : tưởng niệm người thực hành sự thực; 4) Niệm Giới : tưởng niệm công đức giới pháp và sự giữ giới; 5) Niệm thí : tưởng niệm sự bố thí; 6) Niệm thiên: tưởng niệm sanh về cơi chư Thiên. Thiên có ba: 1) Tam giới thiên : cơi Dục, Sắc và Vô Sắc; 2) Tịnh thiên : cảnh giới của Nhị thừa sanh về. 3) Đệ nhứt nghĩa thiên : cảnh giới của Bồ Tát sanh về. 30. Sáu pháp ḥa kính: 1) Thân ḥa kính : Thân nghiệp đồng cung kính nhau. 2) Khẩu ḥa kính: Khẩu nghiệp đồng ngợi khen khuyên nhủ nhau. 3) Ư ḥa kính : Tâm ư đồng tín mến nhau. 4) Giới ḥa kính : Đồng giữ một giới pháp. 5) Kiến ḥa kính : Chỗ hiểu biết đồng giải bày cho nhau. 6) Lợi ḥa kính : Đồng chia các món cúng dường. 31. Nhứt tướng : Thể tánh chơn thật b́nh đẳng, không có tướng sai khác, nên gọi là Nhứt tướng. 1. Văn Thù Sư Lợi : (Manjusri) Tàu dịch là Diệu Đức, nghĩa là đầy đủ ba đức lớn : 1)Tín, 2)Hạnh, 3)Trí. Ngài chứng đặng thật trí, liễu ngộ Phật tánh, thông đạt chỗ huyền bí của các pháp, nên đứng đầu trong hàng môn sanh của Phật. 2. 62 món kiến chấp : Đă giải ở phẩm III số 43. 3. T́m nơi tâm hạnh của chúng sanh : Ư nói giải thoát triền phược đồng một chơn tánh, nên không phải ngoài vọng có chơn, ngoài phàm phu triền phược mà có chư Phật giải thoát. 4. Vào nơi quá khứ : Ư nói an ủi vị Bồ Tát có bịnh ăn năn lỗi trước, nhưng không nói lỗi ấy có thật tánh thường c̣n đi vào nơi quá khứ, v́ muốn phá trừ các tướng chấp thường kia. 5. Chấp ngă : Quan niệm thân tâm là thật. 6. Ngă tưởng : vọng tưởng so đo suy nghĩ cho thân tâm có cái chủ tể thường c̣n chơn thật. 7. Chúng sanh tưởng : vọng tưởng cố chấp cho chúng sanh là thực có. 8. Pháp tưởng : Tưởng niệm các pháp do nhơn duyên hợp thành, không tự chủ, không thật có. 9. Pháp trong và ngoài : Là căn, trần, hay tâm, cảnh. 10. Diệt thọ thủ chứng : Nhập diệt tận định, dứt hết các tâm niệm tư tưởng xúc, thọ để chứng lấy cảnh Niết bàn an vui. Tức lối cầu chứng của hàng Nhị thừa, v́ thấy cảnh vật phiền tạp, chúng sanh vô số điên đảo khó bề giáo hóa chuyển đổi được, nên lánh vào cảnh giới an lặng riêng vui. 11. Chấp trong và chấp ngoài : Trong là vọng tưởng, ngoài là các pháp. Cả hai đều là hư vọng giả dối, nên trọn không chỗ đặng. 12. Đại bi ái kiến : Là thấy có chúng sanh khổ sanh tâm ái trước, mà khởi ḷng đại bi ra sức tế độ. Đó là các hàng Bồ Tát quyền thừa chưa dứt trừ phiền năo, c̣n mê sự mê lư, mà vận ḷng từ bi ra cứu độ chúng sanh nên c̣n chấp tướng người bị độ, ḿnh hay độ, thường sanh ra tư tưởng nhàm chán mỏi mệt. 13. Khách trần phiền năo : Phiền năo tánh cách nó không chơn thật thường hằng, khi khởi khi diệt, cũng như người khách thường qua lại đó đây, không phải thường an trú như chủ gia; lại nó như bụi trần thường xao động luôn, không đứng lặng như hư không, gọi là khách trần phiền năo. 14. Không cầu sái thời : Chưa được nhứt thiết trí mà cầu chứng bản thể trung đạo là cầu sái thời, nếu trái lại là không cầu sái thời. 15. Mười hai duyên khởi : Tức là 12 nhơn duyên phối hợp sanh khởi các pháp : 1) Vô minh : không rơ được bổn tánh. 2) Hành : Hành nghiệp là những nghiệp lực phiền năo trong tâm niệm. 3) Thức : chỉ cho A lại da thức. 4) Danh sắc : các cảm giác tư tưởng về phần tâm và các căn về h́nh sắc. 5) Lục nhập : Sáu căn nhập với sáu trần. 6) Xúc : Sáu căn xúc đối sáu trần. 7) Thọ : Lănh nạp những cảnh tốt xấu khổ vui. 8) Ái : Tham mến những vật tốt đẹp. 9) Thủ : Đắm trước tham cầu những cảnh ngũ trần. 10) Hữu : v́ sự tham cầu nên tạo những nghiệp nhân thiện, ác, phải chịu quả báo trong ba cơi. 11) Sanh : Do nghiệp nhân thiện, ác, nên phải thọ sanh trong sáu đường. 12) Lăo tử : Sau khi thọ sanh, thân ngũ ấm lần lần già chết. 16. Vô khởi : Cũng gọi là Vô sanh. Quán các pháp như huyễn như hóa, không có cái nhơn sanh khởi. 17. Sáu pháp Ba la mật : 1) Bố thí, 2) Tŕ giới, 3)Nhẫn nhục, 4) Tinh tấn, 5) Thiền định, 6) Trí tuệ. 18. Lậu hoặc : Các phiền năo mê lầm làm cho rơi lọt trong 3 cơi. 1. Bất tư nghị : Coi theo nghĩa số 3 ở phẩm I. 2. Hư luận : Những lời biện luận vô nghĩa, không đúng lư như thật. Trong Trung Luận nói : “Hư luận có 2 cách : 1) Ái luận, nghĩa là : Đối với tất cả pháp có tâm chấp đắm; 2) Kiến luận, là đối với tất cả pháp, khởi ra tri kiến cho là quyết định đúng lư”. Do ái kiến như thế làm mê mờ tâm tánh, mà sanh ra các thứ ngôn luận bất chánh gọi là hư luận. 3. A tăng kỳ : (Asamkhya) Tàu dịch là vô số, nghĩa là một số rất nhiều không tính đếm đặng. A tăng kỳ là số đứng đầu trong 10 số lớn : 1) A tăng kỳ, 2) Vô lượng, 3) Vô biên, 4) Vô đẳng, 5) Bất khả sổ, 6) Bất khả xưng, 7) Bất khả tư, 8) Bất khả lượng, 9) Bất khả thuyết, 10) Bất khả thuyết Bất khả thuyết. 4. Hằng hà sa : Cát sông Hằng, dụ cho số rất nhiều không thể lường tính đặng. Sông Hằng (Gange) là một con sông rất lớn ở nước Thiên Trúc, phát nguyên từ ao vô nhiệt năo ở Hy mă lạp sơn bên Ấn độ chảy ra Ấn Độ dương (Océan Indien). Ḷng sông và hai bên bờ có cát rất nhiều và mịn. Đương thời đức Phật nói pháp, gặp số ǵ quá nhiều đều mượn đó mà thí dụ. 5. Do tuần : Có 3 hạng : 1) 40 dặm tàu, 2) 60 dặm, 3) 80 dặm. 6. Ngoan Đà : Ngoan là con giải. Đà là một loại cá sấu dài hơn hai trượng, bốn chân, da nó dùng dể bịt trống. 7. Một kiếp : Nghĩa là một khoảng thời gian rất lâu dài. Một kiếp lớn có 4 kiếp trung, 1 kiếp trung có 20 kiếp nhỏ. Trong một kiếp nhỏ có 16.800.000 năm; một kiếp trung có 16.800.000 x 20 = 336.000.000 năm. Một kiếp lớn có 336.000.000 x 4 = 1.344.000.000 năm. 8. Thế chúa : Có chỗ chỉ Tứ Thiên Vương, hay là vị Phạm Thiên, hoặc là vị Đại Tự Tại Thiên, tức là vị làm chủ trong cơi thế gian. 1. Chúng sanh : Có ba nghĩa : 1) Tất cả loài có sự sống đều gọi là chúng sanh, như các loài động vật và thực vật, hữu t́nh và vô t́nh. 2) Chúng có nghĩa là rất nhiều ; Sanh nghĩa là sanh khởi : do năm ấm, các duyên ḥa hợp thành những vật có sự sống tương tục, gọi là chúng sanh. 3) Trải qua nhiều phen sống chết luân hồi trong cảnh giới các loài hữu t́nh. 2. Đại thứ năm : Là vật không có. Chỉ có 4 đại : Địa, Thủy, Hỏa, Phong. 3. Ấm thứ sáu : Là vật không có. Chỉ có 5 ấm : Sắc, thọ, tưởng, hành, thức. 4. T́nh thứ bảy : Là vật không có, chỉ có sáu căn t́nh thức cảm giác là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ư. 5. Nhập thứ 13 : Là vật không có, chỉ có 12 nhập là 6 căn xung nhập 6 trần. 6. Giới thứ 19 : Là vật không có. Chỉ có 18 giới là 6 căn nội giới, 6 trần ngoại giới và 6 thức trung giới. 7. Sắc thân cơi Vô Sắc : Là vật không có. Cơi Vô Sắc chỉ có 4 ấm : Thọ. tưởng, hành, thức về tâm pháp hợp thành loài hữu t́nh nơi đó, không có h́nh chất như cơi Sắc giới và Dục giới. 8. Thân kiến của Tu đà hoàn : Là việc không có. Tu đà hoàn là quả thứ nhứt trong 4 quả Thánh của Thanh Văn Tiểu thừa ; Tàu dịch là Dự lưu, nghĩa là dự vào gịng Thánh. Bực này đă phá được kiến hoặc (sự thấy biết mê lầm) ở trong 3 cơi, nên không c̣n quan niệm chấp thân là thật nữa. 9. Sự nhập thai của A na hàm : Là việc không có. A na hàm là quả thứ ba của Thanh Văn. Tàu dịch là Bất lai, nghĩa là bực này tu hành đă dứt hết chín phẩm tư hoặc (tư tưởng sai lầm) ở Dục giới, nên không c̣n thọ sanh trở lại cơi Dục nữa. 10. Tam độc của A la hán : Là việc không có. A la hán là quả thứ tư trong 4 quả Thanh Văn, Tàu dịch là Vô sanh. Bực này đă dứt hết phiền năo mê lầm trong 3 cơi, nên không c̣n 3 thứ độc : Tham, Sân, Si nữa. 11. Hơi thở ra vào của người nhập Diệt tận định : Là việc không có. V́ người nhập Diệt tận định đă dứt hết hiện hành của 6 thức trước, nên không c̣n thở nữa. 12. Thạch nữ : Là người nữ không có sanh con. Nói con của Thạch nữ là thí dụ cho việc không có, cũng như nói lông rùa sừng thỏ. 13. Kiết sử : Các thứ phiền năo ràng buộc thân tâm kết thành quả khổ gọi là kiết; đeo đuổi xui dục chúng sanh không ra khỏỉ sanh tử gọi là sử. Kiết có 9 món : 1) Ái kiết : say đắm cảnh ngũ dục không rời. 2) Nhuế kiết : giận dữ bất b́nh đối với nghịch cảnh. 3) Mạn kiết : kiêu căng ngạo nghễ. 4) Vô minh kiết : ngu si mờ ám đối với lẽ chơn chánh. 5) Kiến kiết : tà kiến không tin nhơn quả. 6) Thủ kiết : vọng chấp sự hiểu biết không chơn chánh, và giới pháp sai lầm, làm lắm điều ác. 7) Nghi kiết : dụ dự không tin chơn lư, không tu hành theo hạnh chơn lư, làm nhiều điều không chơn chánh. 8) Tật kiết : ghen ghét những bậc hiền đức. 9) Xan kiết : keo sẻn không chịu bố thí, lại làm nhiều điều ác. Chín điều này ràng buộc chúng sanh trong đường sanh tử, v́ nó khiến chúng sanh gây nhiều tội lỗi. Sử có 10 món, tức là 5 món Độn sử và 5 Lợi sử. 5 món Độn sử : 1) Tham dục sử, 2) Sân nhuế sử, 3) Vô minh sử, 4) Mạn sử, 5) Nghi sử. 5 món Lợi sử : 1) Thân kiến sử, 2) Biên kiến sử, 3) Tà kiến sử, 4) Kiến thủ sử, 5) Giới thủ sử. Độn sử do sự chấp đắm mà có. Lợi sử do sự nhận thức sai lầm mà có. Cả hai đều gây nên phiền năo xúi dục chúng sanh tạo nghiệp không ra khỏi ba cơi sanh tử. 14. Không trụ : Là dịch nghĩa của danh từ : “Vô trụ”. Các pháp toàn không có tự tánh, nên không có chỗ trụ trước, chỉ tùy theo duyên mà sanh khởi, nên gọi là vô trụ. Do vô trụ không có chỗ trụ trước, nên chẳng phải có, chẳng phải không; v́ chẳng phải có, không, nên mới làm được cái gốc cho hiện tượng có, không của vạn hữu. Theo ư Ngài Duệ Công th́ vô trụ tức là thật tướng, thật tướng tức là tánh không, chỉ là khác tên mà thôi. 15. Kiết tập : Tập khí phiền năo kiết sử. 16. Kỳ cựu : Bực tuổi tác lăo thành. 17. Tăng thượng mạn : Tự ḿnh chứa đặng những pháp tăng thượng của bực thánh, chưa chứng quả thánh mà tự xưng là đă đặng chứng, khởi ḷng ngă mạn, nên gọi là tăng thượng mạn. 18. Ba thừa : Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát. |
| (contents) | |
|
List
Kinh Kẻ Bần Tiện (Vasalasuttam) KINH VIÊN GIÁC
(THE SUTRA OF COMPLETE ENLIGHTENMENT ) Chuyện Tiền Thân Đức Phật The Jataka
Sutra) Phẩm nữ giới
KINH NIỆM XỨ (Satipatthàna sutta) Kahlil Gibran Chuyện Tiền Thân Đức Phật The Jataka Sutra) 1) Phẩm nữ giới Trung Bộ Kinh 6) trungbokinh6.htm ( Nikaya 35 thru 40)
KINH NIỆM XỨ (Satipatthàna sutta)
Thiền Sư Và Triết Gia YouTube: Video
|
|
|
Home | 81 BCND | Freedom4Vietnam | Vietnamese Songs | Vietnamese Students | Our Sponsor
Since 06-27-01
Home |
u2 |
u3 |
u4 |
u5 |
u6 | Big html
|
|
